Công nghiệp nông thôn: Đa dạng ngành nghề, giàu bản sắc

Trà cà gai leo túi lọc Bình Sơn được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025.

Từ lợi thế bản địa đến những sản phẩm vươn tầm

Từ làng nghề nước mắm Khúc Phụ, những sản phẩm nước mắm, mắm tôm, mắm tép mang thương hiệu Lê Gia đã có mặt tại nhiều hệ thống siêu thị trong nước và xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia, Singapore, Hàn Quốc... Đằng sau hành trình ấy là nỗ lực gìn giữ phương pháp chế biến truyền thống, gắn với hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và phát triển các dòng sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường của chủ thể OCOP 5 sao cấp quốc gia. Cùng với phương pháp ủ chượp bằng cá biển và muối, Công ty TNHH Thực phẩm và Thương mại dịch vụ Lê Gia đã từng bước đầu tư thiết bị, dây chuyền chiết rót, đóng chai, chuẩn hóa bao bì và xây dựng thương hiệu. Bộ sản phẩm nước mắm cốt, mắm tôm, mắm tép Lê Gia cũng đã được công nhận sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia năm 2021.

Tại Công ty TNHH Xuất khẩu Việt Trang, Nghệ nhân Ưu tú Trần Thị Việt đã góp phần đưa những sản phẩm thủ công quen thuộc trở thành hàng hóa có giá trị, tiếp cận thị trường quốc tế. Từ những sợi cói mộc mạc, doanh nghiệp phát triển nhiều dòng sản phẩm như chiếu cói, thảm trải sàn, giỏ đựng đồ và các mặt hàng thủ công mỹ nghệ. Thay vì chỉ sản xuất theo mẫu mã truyền thống, doanh nghiệp chú trọng cải tiến thiết kế, đa dạng kiểu dáng, màu sắc và công năng sử dụng, đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của khách hàng. Chiếu cói Việt Trang cũng đã được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia năm 2021.

Một hướng phát triển sản phẩm CNNT khác cũng đang được khẳng định tại HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn. Từ lợi thế vùng nguyên liệu chè và cây cà gai leo, HTX đã nghiên cứu, phát triển các sản phẩm trà xanh túi lọc, trà cà gai leo túi lọc, từng bước chuyển từ sản xuất, tiêu thụ nguyên liệu sang chế biến sản phẩm có thương hiệu. Theo ông Lê Đình Tú, giám đốc HTX, từ năm 2019, đơn vị đã sản xuất các dòng trà túi lọc, đồng thời từng bước hoàn thiện chất lượng, mẫu mã và xây dựng thương hiệu Bình Sơn. Năm 2023, trà xanh túi lọc và trà cà gai leo túi lọc được công nhận sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp tỉnh. Đặc biệt, năm 2025, trà cà gai leo túi lọc Bình Sơn tiếp tục được vinh danh sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia.

Theo Sở Công Thương, toàn tỉnh đã công nhận 43 nghề truyền thống, 18 làng nghề và 53 làng nghề truyền thống; duy trì, phát triển 38 nghề tiểu thủ công nghiệp. Từ chế biến thủy, hải sản, bánh kẹo, chiếu cói, mây tre đan đến nghề mộc, rèn, đúc đồng, nhiều sản phẩm đã tạo dựng thương hiệu riêng. Đáng chú ý, tỉnh hiện có 690 sản phẩm OCOP được công nhận, góp phần làm phong phú hàng hóa đặc trưng xứ Thanh.

Khuyến công tiếp sức, nâng tầm sản phẩm

Không chỉ có các sản phẩm chế biến thực phẩm, thủ công mỹ nghệ hay dược liệu, bức tranh CNNT Thanh Hóa còn ghi nhận nhiều ngành hàng như cơ khí phục vụ sản xuất, vật liệu xây dựng, chế biến nông, lâm sản. Theo tổng hợp của Sở Công Thương, qua các kỳ bình chọn, đến nay, Thanh Hóa đã có 33 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp tỉnh; 16 sản phẩm, bộ sản phẩm cấp khu vực và 6 sản phẩm, bộ sản phẩm cấp quốc gia. Hoạt động bình chọn không chỉ nhằm phát hiện, tôn vinh những sản phẩm có chất lượng, giá trị sử dụng và tiềm năng phát triển, mà còn khuyến khích các cơ sở đầu tư đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã, bao bì, nâng cao sức cạnh tranh.

Hỗ trợ nguồn lực sản xuất và phát triển thương hiệu, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh triển khai 85 đề án khuyến công, với tổng kinh phí hỗ trợ từ nguồn khuyến công quốc gia và địa phương hơn 29,6 tỷ đồng. Nhiều cơ sở có sản phẩm CNNT tiêu biểu được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị, như: Công ty TNHH Xuất khẩu Việt Trang được hỗ trợ 200 triệu đồng đầu tư máy sấy; Công ty TNHH Thực phẩm và Thương mại dịch vụ Lê Gia được hỗ trợ 200 triệu đồng đầu tư dây chuyền chiết rót, đóng nắp chai; Công ty TNHH Đức Giang được hỗ trợ 200 triệu đồng đầu tư thiết bị sản xuất kẹo lạc; HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn được hỗ trợ 300 triệu đồng đầu tư máy móc và hơn 101 triệu đồng đăng ký nhãn hiệu hàng hóa. Dù nguồn vốn hỗ trợ chưa lớn, song đã khuyến khích các cơ sở đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Sản phẩm nước mắm, mắm tôm, mắm tép mang thương hiệu Lê Gia được giới thiệu tại không gian trưng bày “Sản phẩm đặc trưng, văn hóa - du lịch TP Hồ Chí Minh và một số địa phương phía Bắc và Bắc Trung bộ" (tổ chức tại Nghệ An).

Theo ông Lê Minh Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Công thương Thanh Hóa, chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030 đã được phê duyệt. Để phát huy hiệu quả, trung tâm sẽ tham mưu Sở Công Thương triển khai các đề án có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên ngành nghề, sản phẩm chủ lực, có tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Cùng với hỗ trợ đổi mới máy móc, công nghệ, hoạt động khuyến công sẽ chú trọng kết nối vùng nguyên liệu, phát triển chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đặc biệt, trung tâm sẽ khuyến khích các cơ sở ứng dụng khoa học - công nghệ, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm môi trường, từng bước tiếp cận sản xuất sạch hơn, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số. Đồng thời, tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở, các hội, hiệp hội trong hướng dẫn tiếp cận chính sách, lựa chọn và giám sát đề án, bảo đảm nguồn lực khuyến công phát huy hiệu quả thiết thực.