Mở rộng quy mô, nâng sức cạnh tranh cho kinh tế tư nhân

Ðể mở rộng quy mô, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp, Gia Lai cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ.

Vốn, mặt bằng vẫn là những nút thắt

Doanh nghiệp Gia Lai chú trọng nâng cao chất lượng, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu, góp phần gia tăng giá trị nông sản. Ảnh: ĐVCC

Theo Hiệp hội DN tỉnh, toàn tỉnh hiện có hơn 20.400 DN và hơn 66.000 hộ kinh doanh. Dù hiện diện ở nhiều ngành kinh tế, song mật độ DN mới đạt khoảng 5 DN/1.000 dân, thấp hơn bình quân cả nước và còn cách xa mục tiêu 20 DN/1.000 dân vào năm 2030. Đáng chú ý, gần 97% DN tư nhân có quy mô nhỏ và vừa. Quy mô vốn hạn chế, năng lực quản trị chưa đồng đều khiến nhiều DN gặp khó khi duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất và tiếp cận thị trường.

Bà Nguyễn Thị Sen - Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh - cho biết; Không ít DN có đơn hàng, phương án kinh doanh khả thi nhưng vẫn thiếu vốn lưu động. Điều kiện vay vốn, yêu cầu tài sản bảo đảm còn là trở ngại; lãi suất vay ngắn hạn phổ biến 6 - 8%/năm, trong khi lãi suất trung và dài hạn có thể lên tới 11,3 - 15,3%/năm, thậm chí cao hơn với khoản vay tín chấp. Chi phí vốn và giá vật tư đầu vào cao tiếp tục bào mòn lợi nhuận, dòng tiền của DN.

Bên cạnh vốn, vướng mắc giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai kéo dài cũng khiến nhiều dự án đình trệ, nguồn lực bị ứ đọng. Ông Nguyễn Thanh Tâm - Giám đốc Công ty TNHH Giải pháp Sự kiện Thể thao Tâm Nguyễn (phường Hội Phú) cho biết: DN gặp khó trong tiếp cận vốn ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và các chương trình hỗ trợ DN nhỏ và vừa. Đơn hàng tăng nhưng mặt bằng phù hợp để mở rộng nhà xưởng, đầu tư thiết bị vẫn khó tìm.

Việc tuyển dụng, giữ chân lao động có tay nghề trong lĩnh vực may mặc, in ấn cũng là thách thức. Với định hướng tạo việc làm cho người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm lao động yếu thế, DN cần thêm nguồn lực đào tạo nghề, cải thiện điều kiện làm việc và bố trí công việc phù hợp.

Việc chuyển đổi hộ kinh doanh lên DN cũng còn nhiều trở ngại. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 30.500 - 32.500 hộ chuyển đổi. Theo ông Võ Mai Hưng, Phó Giám đốc Sở Công Thương, nhiều hộ còn e ngại các yêu cầu về kế toán, kê khai thuế và quản trị. Vì vậy, bên cạnh cải cách thủ tục, cần hỗ trợ hộ kinh doanh nâng cao năng lực quản lý.

Tạo động lực để doanh nghiệp lớn mạnh

Tại phiên họp thứ 2 Ban Chỉ đạo triển khai Đề án phát triển kinh tế tư nhân tỉnh tổ chức hồi tháng 7-2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu các sở, ngành, địa phương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ. Tỉnh định hướng phát triển DN có khả năng dẫn dắt ngành, khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, áp dụng tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) và công nghệ sạch, phát thải thấp.

Doanh nghiệp Gia Lai chú trọng nâng cao chất lượng, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu, góp phần gia tăng giá trị nông sản. Ảnh: Hà Duy

Tại vòng đối thoại địa phương của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 tổ chức vào giữa tháng 7-2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn tiếp tục khẳng định quan điểm coi DN là động lực tăng trưởng quan trọng nhất, đồng thời cam kết chính quyền đồng hành theo tinh thần “4 cùng” (cùng bàn, cùng làm, cùng hỗ trợ, cùng tháo gỡ). Cùng với trách nhiệm của chính quyền, lãnh đạo tỉnh yêu cầu DN chủ động đổi mới tư duy quản trị, dám nghĩ dám làm, lấy KHCN và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Đinh Hữu Hòa, 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 2.739 DN thành lập mới, tổng vốn đăng ký 40.154 tỷ đồng. Thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký DN đã được rút ngắn từ 3 ngày còn khoảng 3 giờ làm việc, giúp tối ưu hóa chi phí và thời gian cho nhà đầu tư.

Ở khâu hỗ trợ đầu tư, ông Nguyễn Bay - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư (Sở Tài chính) cho biết: Cổng giao tiếp đầu tư và Tổ công tác hỗ trợ DN đang được vận hành theo phương châm “tiếp nhận nhanh - xử lý ngay” nhằm kịp thời giải quyết vướng mắc phát sinh.

Trong khi đó, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đẩy mạnh bám sát tiến độ từng dự án, nghiên cứu chính sách giá thuê hạ tầng hợp lý tại các khu, cụm công nghiệp nhằm tạo điều kiện cho DN, nhà đầu tư hoạt động và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư.

Theo Đề án phát triển kinh tế tư nhân giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 do UBND tỉnh ban hành ngày 24-9-2026, Gia Lai đặt mục tiêu đến năm 2030 có 60.000 - 65.000 DN hoạt động trên địa bàn, trong đó ít nhất 2 DN lớn đủ sức dẫn dắt, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Để thực hiện, tỉnh sẽ giảm 30% thủ tục hành chính, 50% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ; tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, mặt bằng, tín dụng. Đồng thời, hỗ trợ DN nhỏ và hộ kinh doanh nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, đào tạo nhân lực, mở rộng thị trường và phát triển sản xuất xanh, liên kết chuỗi giá trị.

Từ hơn 20.400 DN hiện có đến mục tiêu 60.000 - 65.000 DN vào năm 2030 là chặng đường đòi hỏi nỗ lực lớn. Quy mô chỉ tạo nên sức mạnh khi đi cùng năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, khả năng đổi mới và sức cạnh tranh. Với vai trò kiến tạo của chính quyền và sự chủ động của cộng đồng doanh nhân, kinh tế tư nhân Gia Lai được kỳ vọng đóng góp hiệu quả hơn vào tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.