Công tác xã hội: 'Cầu nối' thầm lặng vì người bệnh
Phía sau những ca phẫu thuật thành công, phía sau những hành trình điều trị đầy gian nan, luôn có những con người âm thầm kết nối yêu thương. Họ không trực tiếp cầm dao mổ cứu người như bác sĩ, cũng không ngày đêm túc trực chăm sóc như điều dưỡng, nhưng lại có mặt đúng lúc người bệnh cần được sẻ chia nhất. Những người làm công tác xã hội, bằng những việc làm bình dị, đang góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái, tiếp thêm niềm tin để người bệnh vượt qua bệnh tật.
Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ cho nhiều bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn.
Những nhịp cầu yêu thương
Giữa bộn bề lo toan về chi phí điều trị và nỗi lo bệnh tật, những sự quan tâm, hỗ trợ dù nhỏ nhưng kịp thời đã trở thành nguồn động viên vô cùng lớn với bệnh nhân và gia đình họ. Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, Phòng Công tác xã hội chính là nơi lan tỏa những nghĩa cử ấm áp ấy.
Đều đặn ba lần mỗi tuần, anh Nguyễn Văn Hưng (xã Vĩnh Lộc) đến bệnh viện chạy thận. Kết thúc buổi lọc máu, anh lặng lẽ trở về căn phòng trọ chừng 10m2 trong “xóm chạy thận” – nơi tập trung nhiều bệnh nhân cùng cảnh ngộ. Hơn 10 năm trước, khi mới ngoài 30 tuổi, anh được chẩn đoán suy thận. Cú sốc ấy từng khiến anh rơi vào tuyệt vọng. “Lúc đó tôi nghĩ cuộc đời như khép lại. Nhưng nhờ sự động viên của gia đình, y bác sĩ và đặc biệt là sự quan tâm của cán bộ Phòng Công tác xã hội, tôi dần lấy lại tinh thần để tiếp tục điều trị”, anh Hưng chia sẻ.
Không riêng anh Hưng, nhiều bệnh nhân chạy thận phải điều trị lâu dài, chi phí lớn trong khi hoàn cảnh khó khăn. Thấu hiểu điều đó, Phòng Công tác xã hội đã chủ động kết nối các nhà hảo tâm, tổ chức từ thiện để hỗ trợ người bệnh. “Nhờ Phòng Công tác xã hội kết nối, chúng tôi được hỗ trợ tiền thuê trọ, nhu yếu phẩm, có khi cả viện phí. Đó là nguồn động viên rất lớn”, anh Hưng cho biết thêm.
Theo Thạc sĩ Nguyễn Văn Hòa, Trưởng Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 700-1.000 lượt khám ngoại trú và 1.300-1.400 bệnh nhân nội trú, trong đó có nhiều trường hợp khó khăn.
Từ thực tế đó, đơn vị đã chủ động làm “cầu nối” giữa người bệnh và cộng đồng, không chỉ hỗ trợ vật chất mà còn nâng đỡ tinh thần. Từ khi thành lập năm 2020 đến nay, phòng đã kết nối trao hơn 230.000 suất ăn từ thiện, gần 45.000 suất quà; hỗ trợ kinh phí điều trị cho khoảng 800 bệnh nhân với tổng số tiền trên 3,6 tỷ đồng. Nhiều hoạt động nhân văn được duy trì thường xuyên như: cắt tóc miễn phí, “phiên chợ 0 đồng”, “chuyến xe nghĩa tình”, tủ sách bệnh viện, hỗ trợ tiền thuê trọ cho bệnh nhân nghèo...
Không dừng lại ở hỗ trợ vật chất, các hoạt động chăm sóc tinh thần cũng được chú trọng. Những chương trình như Trung thu cho bệnh nhi, “Yoga cười”, “Nghệ thuật sáng tạo cho bệnh nhi” hay câu lạc bộ âm nhạc “Lời ca từ trái tim” đã trở thành điểm hẹn sẻ chia. Những giai điệu vang lên nơi hành lang bệnh viện không chỉ xoa dịu nỗi đau mà còn tiếp thêm hy vọng cho người bệnh.
Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh đã thành lập phòng hoặc tổ công tác xã hội, triển khai các hoạt động như tư vấn, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ tâm lý, kết nối nguồn lực. Nhiều mô hình như “bữa cơm 0 đồng”, “nồi cháo tình thương”, hỗ trợ chi phí đi lại... đã góp phần giảm gánh nặng cho người bệnh, đồng thời xây dựng hình ảnh bệnh viện thân thiện, nhân văn.
Là người trực tiếp chứng kiến biết bao mảnh đời éo le, chị Nguyễn Thị Linh Chi – cán bộ Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Nhi Thanh Hóa – thấu hiểu hơn ai hết giá trị của sự kết nối. Gắn bó nhiều năm với công việc này, chị cho rằng, trong thế giới của những bệnh nhi nghèo, mỗi bài đăng trên fanpage hay mỗi cuộc điện thoại kêu gọi hỗ trợ không chỉ đơn thuần là hoạt động truyền thông, mà thực sự là “cầu nối” mang theo hy vọng sống cho các em.
Chị Chi cho biết, có những trường hợp bệnh nhi mắc tim bẩm sinh cần phẫu thuật với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng – một con số vượt quá khả năng của nhiều gia đình, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới. Trong những hoàn cảnh ấy, vai trò của cán bộ công tác xã hội càng trở nên đặc biệt quan trọng khi vừa là người kết nối nguồn lực, vừa là chỗ dựa tinh thần cho gia đình người bệnh. “Khi nhìn thấy nụ cười trở lại trên môi các em sau ca phẫu thuật nhờ sự chung tay của cộng đồng, chúng tôi hiểu rằng mình không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, mà đang cùng xã hội nâng niu, giữ lại những mầm xanh cho cuộc sống”, chị Chi xúc động chia sẻ.
Lan tỏa giá trị nhân văn
Không chỉ trong bệnh viện, công tác xã hội tại cộng đồng cũng đang ngày càng phát huy hiệu quả. Tại Trung tâm Công tác xã hội – Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh, mỗi cuộc gọi đến tổng đài đều là một câu chuyện cần được lắng nghe và hỗ trợ.
Từ những trường hợp trẻ em bị bạo lực, người cao tuổi cô đơn đến các gia đình rơi vào khủng hoảng tâm lý... đều được tiếp nhận, tư vấn và can thiệp kịp thời. Một cán bộ của Trung tâm cho biết, có những trường hợp trẻ bị bạo lực gia đình, sau khi tiếp nhận thông tin, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương để can thiệp khẩn cấp, đồng thời hỗ trợ tâm lý, giúp các em sớm ổn định và trở lại trường học.
Giai đoạn 2016–2026, Trung tâm đã tổ chức truyền thông, tập huấn cho hơn 31.400 lượt người; thực hiện trên 18.400 lượt tư vấn, hỗ trợ. Những con số ấy không chỉ phản ánh quy mô hoạt động mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của công tác xã hội trong hệ thống an sinh.
Từ những hoạt động cụ thể, công tác xã hội tại Thanh Hóa đã từng bước khẳng định vị trí trong hệ thống an sinh xã hội. Nếu như trước đây, hoạt động chủ yếu mang tính lồng ghép, kiêm nhiệm thì nay đã dần chuyển sang hướng chuyên nghiệp, có tổ chức và quy trình rõ ràng. Mạng lưới dịch vụ được mở rộng trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, tư pháp, bảo trợ xã hội. Trong trường học, công tác xã hội góp phần tư vấn tâm lý, phòng ngừa bạo lực học đường; trong lĩnh vực tư pháp, hỗ trợ người yếu thế tiếp cận trợ giúp pháp lý.
TS.BS Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế cho biết, công tác xã hội không chỉ là một nghề mà còn là cầu nối đưa chính sách đến với người dân, góp phần xây dựng xã hội công bằng, nhân ái. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, phát triển mạng lưới dịch vụ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh xã hội hóa.... Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn còn không ít khó khăn như thiếu nhân lực chuyên trách, nguồn lực hỗ trợ chưa ổn định, một số hoạt động còn mang tính tự phát. Dẫu vậy, với những nền tảng đã được xây dựng, công tác xã hội đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội.
10 năm – một chặng đường chưa dài nhưng đủ để khẳng định vị trí của công tác xã hội trong đời sống. Đó không chỉ là những con số, mô hình mà còn là những câu chuyện đầy xúc động về tình người. Ở đó, những người làm công tác xã hội vẫn ngày ngày lặng lẽ kết nối yêu thương, giúp những mảnh đời khó khăn tìm lại niềm tin. Và chính từ những điều bình dị ấy, một xã hội nhân văn, nghĩa tình đang dần được vun đắp - nơi không ai bị bỏ lại phía sau.












