Công thức '30-3' và lộ trình kỷ luật của một dịch giả vẽ tranh

Ngày 30/9, dịch giả, họa sĩ Nguyễn Đức Dũng trưng bày triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên Người phiên dịch tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. 

Ông Ngô Tuấn Phong - Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, dịch giả - họa sĩ Trịnh Lữ, dịch giả - họa sĩ Nguyễn Đức Dũng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh tại khai mạc triển lãm.

Bất ngờ công bố vai trò mới sau nhiều năm gắn bó với dịch thuật và viết sách, dịch giả Nguyễn Đức Dũng khiến công chúng không khỏi tò mò. Chia sẻ với phóng viên VietNamNet về ngã rẽ này, anh cho biết hội họa không chỉ là giấc mơ thời thơ ấu được đánh thức mà còn là phương thức để anh tìm kiếm sự cân bằng và giải phóng nội tâm.

"Tôi tự học và tiếp cận hội họa như một ngành khoa học. Phương pháp luận để tôi đến với mỹ thuật cũng tương tự như khi tiếp cận sách vở. Tôi coi những thế giới quan xung quanh - từ con người, tự nhiên cho đến các vật chất hữu hình - đều là những chủ thể có mối quan hệ hữu cơ và biện chứng. Tất cả không thể sống tách rời. Qua góc nhìn mỹ thuật, tôi muốn trình bày lại thế giới nội tâm của mình trước thực tại ấy", họa sĩ Nguyễn Đức Dũng trải lòng.

Không trải qua trường lớp đào tạo mỹ thuật chính quy ở giai đoạn trưởng thành, Nguyễn Đức Dũng chọn cho mình một lộ trình tự học vô cùng bài bản và kỷ luật.

Ở giai đoạn đầu, anh chủ động kết nối và học tập từ 12 chuyên gia, họa sĩ đương đại trên thế giới. Anh kiên trì học từng nét vẽ cơ bản, cách làm chủ dụng cụ cho đến chất liệu thể hiện. Đến giai đoạn sáng tác, anh tiếp tục thụ giáo 5 người thầy (4 họa sĩ đến từ Hoa Kỳ và 1 họa sĩ người Nga) để trau dồi chuyên sâu về kỹ thuật và tư duy tạo hình.

Kỷ luật tự giác chính là chìa khóa giúp anh tiến bộ mỗi ngày. Thời gian đầu, anh dành ít nhất 4 tiếng mỗi ngày để học trực tuyến, liên tục ghi chép, trao đổi và đúc kết. Sau đó, anh duy trì đều đặn 2 tiếng mỗi ngày cho việc thực hành.

Triển lãm giới thiệu một loạt tác phẩm trừu tượng và biểu tượng, được thể hiện bằng chất liệu Acrylic và sơn dầu trên toan.

Đặc biệt, anh áp dụng triệt để nguyên tắc "30-3" trong sáng tác: 30 tiếng dành trọn vẹn cho việc tư duy, trăn trở và định hình ý tưởng. 3 tiếng tập trung tối đa để hiện thực hóa tác phẩm trên toan.

Đặt ra những quy tắc có phần "cứng nhắc" cho nghệ thuật, hoạ sĩ Đức Dũng không lo ngại việc này ảnh hưởng tới cảm xúc sáng tạo. Dưới góc nhìn của một người nghiên cứu tâm lý, anh cho rằng cảm xúc vốn có cấu trúc riêng và cần được làm chủ.

Chịu ảnh hưởng lớn từ triết lý của nhà triết học Socrates ("Tôi chỉ biết một điều duy nhất, đó là tôi không biết gì cả") và nhà tâm lý học Carl Jung, Nguyễn Đức Dũng luôn giữ tinh thần cầu thị và sự tiết chế trong nghệ thuật.

Hội họa là một liệu pháp "giải nén" tinh thần

Nghệ thuật với Nguyễn Đức Dũng là cách trút bỏ áp lực công việc, mở ra những góc nhìn mới mẻ về cuộc sống - nơi một ngọn núi hay một ánh trăng cũng trở thành nguồn dữ liệu dạt dào cho ngôn ngữ tạo hình.

Triển lãm giới thiệu một loạt tác phẩm trừu tượng và biểu tượng, được thể hiện bằng chất liệu Acrylic và sơn dầu trên toan mang chủ đề xuyên suốt là tự nhiên, con người và vật. Tuy nhiên, không dừng lại ở việc tái hiện cảnh quan, mỗi hình ảnh trong tranh đều mang một lớp nghĩa biểu tượng, gắn với những suy tư triết học sâu sắc.

Hình tượng trời xanh xuất hiện như một ẩn dụ về sự vô tận (không gian phi giới hạn) nơi con người đối diện với những câu hỏi lớn về sự tồn tại của bản thân, sự tự do và ý nghĩa của các giá trị trong đời sống. Sắc xanh không chỉ là màu của bầu trời mà còn là biểu hiện của chiều sâu nội tâm, của sự mở rộng không ngừng trong nhận thức.

Biển trong tranh không đơn thuần là phong cảnh mà là biểu tượng của lòng bao dung. Những lớp sóng, những khoảng lặng của mặt nước gợi lên trạng thái vừa dữ dội vừa bình yên (giống như chính tâm thức con người khi đối diện với thế giới). Biển ôm trọn mọi thứ, không phân biệt, không phán xét/định kiến - hình ảnh giàu tính nhân văn (Vẫn bao dung như biển lớn yên lành - Xuân Quỳnh).

Hình ảnh cây được khai thác như một biểu tượng triết học, gợi nhắc đến tư tưởng nổi tiếng: "Con người là cây sậy biết tư duy" - Pascal. Cây trong tranh không chỉ xuất hiện như một thực thể sinh học mà như một sinh thể chứa ý thức - già nhưng không cỗi; mong manh nhưng kiên cường; nhỏ bé nhưng có khả năng suy tư. Đây là điểm gặp gỡ giữa tự nhiên với triết học, giữa vật chất với tinh thần.

Trong khi đó, núi được thể hiện như biểu tượng của bản chất con người vững chãi, trầm mặc, bí ẩn nhưng cũng dao động. Núi không dễ tiếp cận, chinh phục cũng giống như hành trình khám phá nội tâm của mỗi cá nhân. Những khối hình mạnh mẽ, mảng màu dày tạo nên cảm giác về chiều sâu và trọng lượng như một lời gợi nhắc để người xem liên tưởng đến giá trị cốt lõi và bền vững.

Ở mảng trừu tượng, họa sĩ diễn đạt sự hòa quyện giữa tự nhiên, con người và vạn vật như một chỉnh thể thống nhất; xóa nhòa mọi ranh giới.

"Tôi ấn tượng với sự kết nối giữa văn hóa và nghệ thuật trong các tác phẩm của họa sĩ, dịch giả Nguyễn Đức Dũng. Phong cách nghệ thuật của ông mang lại một góc nhìn rất khác lạ so với bối cảnh các họa sĩ được đào tạo bài bản. Có thể thấy, tác giả đã dồn toàn bộ năng lượng sáng tạo và cảm xúc thả lỏng vào tác phẩm thay vì đặt nặng yếu tố lý trí. Chính nét cảm xúc tự do, sắc nét trên bề mặt tranh đã tạo nên sự đặc biệt, độc đáo và giá trị nghệ thuật riêng biệt của Nguyễn Đức Dũng", PGS.TS, nhà điêu khắc Ngô Tuấn Phong - Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam chia sẻ.