Công trình giữa trung tâm TP.HCM, gắn sự kiện lịch sử hơn 100 năm trước

Giữa nhịp sống sôi động của TP.HCM, có một công trình nằm bên sông Sài Gòn vẫn được nhiều người nhắc đến như một biểu tượng lịch sử đặc biệt. Nơi này không chỉ gắn với ký ức đô thị từ xưa, mà còn là điểm khởi đầu của một hành trình có ý nghĩa lớn đôívới lịch sử dân tộc.

Đó là Bến Nhà Rồng, hiện nay là Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM. Công trình tọa lạc tại số 01 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, nằm ở vị trí thuận tiện để du khách kết hợp tham quan các điểm đến nổi tiếng trong khu vựctrung tâm.

Bảo tàng Hồ Chí Minh

Công trình hơn 160 năm tuổi bên sông Sài Gòn

Theo giới thiệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng ban đầu là trụ sở của Tổng Công ty Vận tải Hoàng đế, một trong những công trình đầu tiên do thực dân Pháp xây dựng sau khi chiếm Sài Gòn. Công trình được xây dựng từ giữa năm 1862 và hoàn thành vàonăm 1863.

Điểm đặc biệt của công trình nằm ở sự giao thoa kiến trúc. Tòa nhà mang dáng dấp phương Tây, nhưng trên nóc lại có hình hai con rồng chầu mặt trăng theo mô típ “lưỡng long chầu nguyệt”, vốn quen thuộc trong kiến trúc đình, chùa Việt Nam. Cũng từ chi tiếtnày, tòa nhà được gọi là Nhà Rồng, còn khu bến cảng nơi đây được người dân quen gọi là Bến Nhà Rồng.

Trải qua hơn một thế kỷ, công trình vẫn giữ vị trí đặc biệt bên sông Sài Gòn. Với du khách, đây không chỉ là nơi để ngắm kiến trúc cổ hay chụp ảnh, mà còn là điểm dừng chân giúp hình dung phần nào diện mạo của một thương cảng Sài Gòn từng rất sầm uấttrong quá khứ.

Ảnh Tư liệu cũ về Bến Nhà Rồng xưa

Dấu mốc hơn 100 năm trước làm nên tên tuổi Bến Nhà Rồng

Giá trị lớn nhất của Bến Nhà Rồng không chỉ nằm ở tuổi đời hay kiến trúc, mà ở sự kiện lịch sử diễn ra tại đây vào ngày 5.6.1911.

Từ bến cảng Sài Gòn, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, khi đó lấy tên là Văn Ba, đã xuống tàu Amiral Latouche Tréville để ra nước ngoài tìm đường cứu nước. Sự kiện này được xem là một trong những dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, mở đầu cho hànhtrình nhiều năm tìm con đường giải phóng dân tộc.

Bởi vậy, khi nhắc đến Bến Nhà Rồng, nhiều người không chỉ nghĩ tới một công trình cổ bên sông, mà còn nhớ tới hình ảnh người thanh niên trẻ tuổi rời quê hương với khát vọng lớn lao. Hơn 100 năm đã trôi qua, câu chuyện ấy vẫn là lý do khiến nơi đây trởthành địa chỉ quen thuộc trong các chương trình giáo dục lịch sử, các chuyến tham quan của học sinh, sinh viên, đoàn thể và du khách trong nước.

Sau năm 1975, Nhà Rồng được giữ lại và cải tạo thành khu lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến năm 1995, nơi đây trở thành Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM, đảm nhiệm vai trò nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản, trưng bày và giới thiệu các tư liệu, hìnhảnh, hiện vật về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một con tàu rời đi từ Bến Nhà Rồng năm 1911. Ảnh Tư liệu/TTXVN

Bây giờ Bến Nhà Rồng ra sao, du khách cần lưu ý gì?

Ngày nay, Bến Nhà Rồng là một điểm tham quan lịch sử – văn hóa nổi bật của thành phố. Khi hoạt động bình thường, nơi đây mở cửa phục vụ khách tham quan, tìm hiểu các chuyên đề trưng bày, khu tưởng niệm và không gian tư liệu liên quan đến Chủ tịch Hồ ChíMinh.

Không gian trưng bày tại bảo tàng tập trung vào cuộc đời và sự nghiệp của Người, trong đó nhấn mạnh sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, tình cảm của Bác với miền Nam và tình cảm của nhân dân miền Nam dành cho Bác. Đây cũng là lý do Bến Nhà Rồng thườngđược xem là một trong những điểm đến lịch sử quan trọng nhất tại TP.HCM.

Theo thông báo, bảo tàng tạm ngưng phục vụ khách tham quan từ ngày 7.5 đến tháng 9.2026 để cải tạo, chỉnh trang. Trong thời gian này, du khách có kế hoạch đến Bến Nhà Rồng nên chủ động theo dõi thông tin mới nhất từ websitehoặc fanpage chính thức của bảo tàng, tránh trường hợp đến nơi nhưng chưa thể vào tham quan.

Một số hình ảnh, tư liệu tại Bảo tàng. Ảnh Thanh Chân/Báo Lao Động, Sưu tầm

Với những người vẫn muốn tìm hiểu trước về điểm đến này, hình thức tham quan trực tuyến trên website chính thức của bảo tàng có thể là một lựa chọn phù hợp.

Du khách cũng có thể kết hợp chuyến đi với các địa điểm lịch sử – văn hóa khác ở trung tâm TP.HCMnhư nhà số 5 Châu Văn Liêm, Bảo tàng TP.HCM, Dinh Độc Lập, Bảo tàng Tôn Đức Thắng hoặc khu vực bến Bạch Đằng, phố đi bộ Nguyễn Huệ, chợ Bến Thành.