Công ty Nhôm Đắk Nông: Hơn một thập kỷ làm chủ công nghệ, vươn tới phát triển bền vững

Nhà máy Alumin Nhân Cơ là một trong những dự án đặt nền móng cho ngành công nghiệp bauxite - alumin tại Tây Nguyên.

Từ dự án lớn đến nhà máy vận hành ổn định

Nhà máy Alumin Nhân Cơ là một trong những dự án quan trọng trong quá trình hình thành ngành công nghiệp khai thác, chế biến bauxite và sản xuất alumin tại Tây Nguyên. Quá trình chuẩn bị dự án trải qua nhiều bước nghiên cứu, điều chỉnh quy mô, lựa chọn công nghệ và hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Quy mô dự án được điều chỉnh từ 100.000 tấn, lên 300.000 tấn và sau đó 600.000 tấn alumin/năm. Hợp đồng EPC được ký ngày 18/3/2009, với công suất thiết kế Nhà máy Alumin 650.000 tấn/năm, công suất bảo đảm 630.000 tấn/năm.

Ngày 28/2/2010, dự án được khởi công tại Nhân Cơ. Tổ hợp gồm Nhà máy tuyển quặng bauxite công suất thiết kế 1,65 triệu tấn quặng tinh khô/năm và Nhà máy Alumin công suất thiết kế 650.000 tấn/năm. Tổng mức đầu tư được phê duyệt sau điều chỉnh hơn 16.821 tỷ đồng.

Cán bộ, kỹ sư Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV vận hành, kiểm soát dây chuyền sản xuất alumin.

Mục tiêu của dự án không chỉ dừng ở khai thác, chế biến nguồn tài nguyên bauxite mà còn hướng tới tiếp nhận, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất alumin; đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển của chuỗi công nghiệp Bauxite - Alumin - Nhôm tại khu vực Tây Nguyên.

Ngày 10/11/2016, những tấn Hydrate đầu tiên ra lò. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình đưa dây chuyền từ giai đoạn đầu tư sang sản xuất. Đến ngày 01/7/2017, Nhà máy Alumin chính thức vận hành thương mại.

Từ tiếp nhận đến làm chủ công nghệ

Với một dây chuyền công nghệ mới, yêu cầu vận hành cao và đội ngũ nhân lực thời điểm đầu còn hạn chế về kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực alumin, những năm đầu vận hành đặt ra không ít thách thức đối với Công ty.

Thực tiễn sản xuất trở thành quá trình đào tạo trực tiếp đối với đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân. Từ tiếp nhận công nghệ, người lao động từng bước nghiên cứu thiết bị, tích lũy kinh nghiệm vận hành, xử lý các tình huống phát sinh và đề xuất các giải pháp cải tiến.

Quá trình đó từng bước hình thành năng lực vận hành độc lập và làm chủ dây chuyền. Những kiến thức được tiếp nhận từ chuyên gia được chuyển hóa thành kinh nghiệm thực tế; các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được đưa vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, ổn định thiết bị và tiết giảm chi phí.

Công ty Nhôm Đắk Nông đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành sản xuất.

Với Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV, làm chủ công nghệ vì thế không chỉ là vận hành được máy móc, thiết bị, mà còn là khả năng chủ động giải quyết các vấn đề nảy sinh trong sản xuất.

Giữ nhịp sản xuất trong nhiều thách thức

Trong quá trình hoạt động, Công ty phải xử lý nhiều vấn đề liên quan đến nguồn nguyên liệu, bồi thường và giải phóng mặt bằng, điều kiện thời tiết cũng như biến động của thị trường alumin.

Trước những yêu cầu đó, Công ty tập trung tối ưu hóa công nghệ, tổ chức sản xuất phù hợp với khả năng cung ứng nguyên liệu, kiểm soát chi phí, nâng cao năng suất và đẩy mạnh sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.

Kết quả sản xuất qua các năm cho thấy năng lực vận hành của nhà máy từng bước được nâng lên. Năm 2020, sản lượng alumin quy đổi đạt hơn 715.000 tấn, bằng 110% công suất thiết kế. Năm 2021 đạt hơn 737.000 tấn, tương đương 113% công suất thiết kế.

Năm 2023, sản lượng alumin quy đổi đạt khoảng 712.000 tấn; doanh thu giao khoán 3.690 tỷ đồng, lợi nhuận giao khoán trên 200 tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước 522 tỷ đồng. Năm 2024, trong điều kiện nguồn quặng phục vụ sản xuất gặp khó khăn, Công ty vẫn sản xuất 692.500 tấn alumin quy đổi, đạt 106,5% kế hoạch.

Năm 2025, sản lượng alumin quy đổi ước đạt trên 700.000 tấn; doanh thu dự kiến 3.655 tỷ đồng, lợi nhuận trên 65 tỷ đồng và tổng nộp ngân sách nhà nước 858 tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm 2026, trước áp lực về nguồn nguyên liệu, tiến độ giải phóng mặt bằng tại một số khu vực và điều kiện thời tiết.

Công ty chủ động điều chỉnh công suất theo khả năng cung ứng quặng, ưu tiên vận hành an toàn và ổn định. Doanh thu đạt khoảng 1.650 tỷ đồng, lợi nhuận gần 120 tỷ đồng, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng alumin quy đổi đạt khoảng 343.000 tấn.

Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV đặt ra mục tiêu dài hạn, gắn sản xuất với phát triển xanh, bền vững, đảm bảo hài hòa lợi ích doanh nghiệp - cộng đồng - môi trường.

Những kết quả này cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước các yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, đồng thời phản ánh quá trình tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực quản trị, vận hành sau nhiều năm đưa nhà máy vào hoạt động.

Gắn sản xuất với trách nhiệm cộng đồng

Cùng với nhiệm vụ sản xuất, Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV chú trọng thực hiện trách nhiệm đối với người lao động và cộng đồng nơi doanh nghiệp đứng chân.

Trong hơn một thập kỷ, Công ty triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội như hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa, trường học, trang thiết bị trường học, xóa nhà tạm, hệ thống chiếu sáng và đèn tín hiệu giao thông; đồng thời hỗ trợ người dân trong quá trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.

Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV triển khai nhiều hoạt động an sinh, đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Đối với người lao động, Công ty chú trọng thực hiện các chế độ, chính sách, cải thiện điều kiện làm việc và đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề. Đây được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để duy trì vận hành an toàn và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đến nay, nhà máy đã tạo việc làm ổn định cho hơn 1.000 lao động, với thu nhập bình quân trên 17 triệu đồng/người/tháng.

Đổi mới công nghệ, hướng tới sản xuất bền vững

Bước vào giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra với Công ty không chỉ là duy trì sản lượng mà còn nâng cao hiệu quả, năng suất lao động và sức cạnh tranh.

Chuyển đổi số, tự động hóa và cải tiến kỹ thuật đang được Công ty đẩy mạnh trong quản lý, vận hành. Nhiều ứng dụng số được triển khai trong quản lý tài sản, thiết bị, vật tư, duy tu, bảo dưỡng; hạ tầng công nghệ thông tin được nâng cấp, dữ liệu và tài liệu từng bước được số hóa.

Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV xử lý công đoạn cô đặc hồ bùn đỏ.

Phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật tiếp tục được phát huy, hướng tới giải quyết những vấn đề trực tiếp trong sản xuất, nâng cao độ ổn định của thiết bị, tiết giảm chi phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Từ khi nhà máy đi vào vận hành thương mại tháng 7/2017, Nhà máy Alumin Nhân Cơ đã sản xuất khoảng 6,5 triệu tấn alumin, đạt doanh thu hơn 52.000 tỷ đồng và nộp ngân sách trên 5.300 tỷ đồng.

Nhìn lại chặng đường từ những ngày đầu triển khai dự án đến quá trình vận hành thương mại, dấu ấn rõ nét nhất không chỉ nằm ở những con số sản xuất, mà còn ở sự trưởng thành của đội ngũ trực tiếp vận hành nhà máy.

Từ chỗ tiếp nhận công nghệ, cán bộ, kỹ sư và công nhân Công ty từng bước tích lũy kinh nghiệm, chủ động xử lý các vấn đề trong sản xuất, phát huy sáng kiến và nâng cao năng lực vận hành.

Đó là nền tảng để Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV tiếp tục hướng tới một mô hình sản xuất an toàn, hiệu quả và bền vững; đồng thời đặt ra những yêu cầu mới về nguồn nguyên liệu, công nghệ, môi trường, quản trị và chất lượng nhân lực trong chặng đường tiếp theo.

Từ Nhân Cơ - một hành trình đã được viết nên bằng trí tuệ, mồ hôi và sự đồng lòng. Và từ những thành quả hôm nay, một hành trình mới đang mở ra, hướng tới một Nhà máy Alumin Nhân Cơ an toàn hơn, hiệu quả hơn, hiện đại hơn và phát triển bền vững hơn.