Công viên Thủ Lệ trước khi quy hoạch lại hiện trạng ra sao?

Vườn thú Hà Nội (Công viên Thủ Lệ) – Điểm đến tham quan, vui chơi quen thuộc của người dân Thủ đô đang đứng trước thềm chỉnh trang và điều chỉnh quy hoạch tổng thể.

Công viên Thủ Lệ được khởi công xây dựng từ ngày 19/5/1975. Nơi đây sở hữu địa hình lòng chảo độc đáo hiếm gặp. Khuôn viên có hơn 8,7 ha mặt nước hồ ở trung tâm. Bao quanh hồ là các dải gò đồi và hệ thống cây xanh cổ thụ lâu năm.

Những hàng cây này mang giá trị sinh thái rất lớn. Với quy mô nghiên cứu rộng khoảng 18,9 ha, công viên nằm tại vị trí "vàng" thuộc phường Ba Đình.

Địa điểm này tiếp giáp các trục giao thông huyết mạch như Kim Mã, Cầu Giấy, Đào Tấn, đường Bưởi. Từ công viên, du khách có thể nhìn thẳng ra tòa tháp Lotte Center Hanoi.

Từ hồ Thủ Lệ, du khách có thể nhìn thấy tòa Lotte Center Hanoi cách công viên khoảng 300 m.

Nơi đây là điểm vui chơi, tham quan của người dân Thủ đô và các tỉnh lân cận. Lượng khách cao điểm lễ Tết lên tới 80.000 - 100.000 lượt mỗi ngày.

Công viên còn là không gian văn hóa tâm linh quan trọng. Nơi này ôm trọn đền Voi Phục, Di tích Lịch sử quốc gia đặc biệt thuộc Thăng Long Tứ Trấn.

Đặc biệt, Vườn thú Hà Nội bên trong công viên hiện bảo tồn gần 600 cá thể thuộc hơn 100 loài động vật. Trong đó có hơn 40 loài đặc hữu, quý hiếm.

Các loài tiêu biểu gồm vượn cáo đuôi khoang, vượn đen má trắng, hổ Đông Dương và voi châu Á.

Voi châu Á – Một trong những loài động vật quý hiếm đang được nuôi dưỡng và bảo tồn tại phân khu đóng của Vườn thú Hà Nội.

Một em bé đang chăm chú quan sát chú hươu sao tại Vườn thú Hà Nội (Công viên Thủ Lệ)

Dù mang giá trị lớn, diện mạo của công viên đang bộc lộ rõ sự lạc hậu sau nhiều thập kỷ khai thác và xuống cấp trầm trọng.

Theo ghi nhận của PV, dọc lối đi bộ, nhiều đoạn đường nội bộ xuất hiện vết nứt, bong tróc. Hệ thống hàng rào sắt, lưới thép bảo vệ và ghế đá đã hoen gỉ, thậm chí trên bề mặt xuất hiện nhiều mảng rỉ sét sần sùi.

Hệ thống hàng rào sắt bảo vệ dọc lối đi bị hoen gỉ, bong tróc và lộ rõ sự xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ sử dụng.

Đáng báo động hơn, đoạn tường ở lối đi cạnh khu nuôi voi đang bị nghiêng, lún nghiêm trọng. Khu vực này phải gia cố tạm bợ bằng hệ thống giàn sắt chống đỡ nhằm bảo đảm an toàn.

Hệ thống chuồng trại hiện tại bị đánh giá là đơn điệu, chật hẹp và thô sơ, khiến động vật không thể vận động tự nhiên và ảnh hưởng lớn đến việc chăm sóc, bảo tồn.

Các chuồng nuôi bố trí khá dày.

Bên trong chuồng thiếu độ thông thoáng. Tường ẩm thấp bám rêu và bốc mùi hôi đặc trưng gây khó chịu cho người tham quan.

Nhiều lớp hàng rào sắt và lưới đan xen làm che khuất tầm nhìn của du khách.

Một số khu vực cũ phải thu hẹp để chuyển sang nuôi cừu và hươu.

Các không gian trưng bày và khu kinh doanh dịch vụ phụ trợ chưa được đầu tư xứng đáng. Các hạng mục thiếu sự tiện nghi đồng bộ.

Nhiều khu vui chơi, giải trí sau thời gian dài khai thác đã cũ kỹ. Một số khu vực thậm chí đã ngừng hoạt động. Sự xuống cấp này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút du khách.

Trước thực trạng trên, UBND phường Giảng Võ đang tiến hành niêm yết công khai đồ án mới.

Cơ quan chức năng đang lấy ý kiến cộng đồng về Đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500. Việc này nhằm tối ưu quản lý, chỉnh trang cảnh quan và tăng khả năng tiếp cận cho người dân.

Theo định hướng mới, toàn bộ diện tích 18,9 ha sẽ được tái cơ cấu triệt để thành hai phân khu:

Phân khu mở (Chiếm khoảng 70% - tương đương 13,5 ha): Khu vực này gồm toàn bộ mặt nước hồ Thủ Lệ, hệ thống quảng trường và không gian công cộng.

Dải cây xanh đường dạo kết nối trực diện với vỉa hè các đường Kim Mã, Đào Tấn, Nguyễn Văn Ngọc.

Đáng chú ý, tường rào bao quanh khu vực này sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn. Người dân có thể tự do tiếp cận 24/7 để vui chơi, đi dạo, tập thể dục. Ngoài ra, đồ án đề xuất bổ sung một khu thủy sinh rộng khoảng 1.650 m² dưới lòng hồ.

Phân khu đóng / Khu vực có kiểm soát (Chiếm khoảng 30% - tương đương 5,4 ha): Đây là khu vực lõi chuyên biệt dành cho hoạt động nuôi dưỡng, bảo tồn và trưng bày động vật.

Khu vực bao gồm khu chim, gà ở phía Tây và các loài động vật khác ở phía Bắc. Phân khu này vẫn duy trì bán vé. Hệ thống rào sắt cũ sẽ được thay thế bằng hàng rào sinh thái thân thiện.

Các giải pháp gồm rào cây, hào đá nhân tạo và vách kính chịu lực. Thay đổi này giúp du khách dễ quan sát, đồng thời áp dụng giờ đóng cửa phù hợp để động vật nghỉ ngơi.

Đền Voi Phục – Di tích Lịch sử quốc gia đặc biệt nằm trong vùng đệm Công viên Thủ Lệ, nơi dự kiến sẽ được di dời các hạng mục vui chơi xung quanh

Để bảo đảm sự tôn nghiêm và yên tĩnh cho đền Voi Phục, các trò chơi gây tiếng ồn lớn tại vùng đệm sẽ bị di dời.

Quỹ đất sau giải tỏa được chuyển thành quảng trường cây xanh phục vụ lễ hội truyền thống. Ngược lại, các hạng mục vui chơi sẽ được tái bố trí tập trung ở phía Đông Bắc.

Khu vực này giáp đường Đào Tấn và phần ngầm dưới quảng trường. Các hạng mục giải trí được ngăn cách với khu vực tĩnh bằng dải cây xanh cách âm đa tầng.

Để giải quyết bài toán giao thông, đồ án mang đến hai giải pháp hạ tầng:

Mực nước hồ Thủ Lệ hiện được hạ thấp để phục vụ công tác thi công bờ kè, chuẩn bị cho việc chỉnh trang và cải thiện cảnh quan sinh thái.

Phía đường Kim Mã: Xây dựng cầu đi bộ trên cao. Cầu kết nối trực tiếp tầng trung chuyển của ga S8 vào thẳng quảng trường đón tiếp bên trong công viên.

Ga S8 thuộc Tuyến Metro Nhổn - ga Hà Nội. Nơi đây hướng tới làm không gian sinh hoạt cộng đồng và biểu diễn nghệ thuật. Khu vực sẽ kết hợp công nghệ âm thanh cùng ánh sáng LED hiện đại.

Phía đường Bưởi: Tổ chức lối đi bộ ngầm băng qua trục đường Vành đai 2. Lối đi này kết nối liên tục không gian sinh thái ven sông Tô Lịch với Công viên Thủ Lệ và đền Voi Phục.

Đồ án điều chỉnh quy hoạch mới không chỉ kỳ vọng sửa chữa những hạng mục lỗi thời, xuống cấp. Dự án còn hướng tới mục tiêu nhân văn là trả lại không gian xanh mở cho cộng đồng.