Gần 45.000 mẫu hài cốt liệt sĩ và 'mệnh lệnh từ trái tim' trên bầu trời

4 chuyến bay do Lữ đoàn Không quân 918 thực hiện đã đưa gần 45.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các tỉnh phía Nam ra Hà Nội phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ, góp phần không nhỏ trong hành trình 500 ngày đêm thiêng liêng của Tổ quốc.

5h45 một ngày tháng 10, chân trời bắt đầu hửng lên những vệt nắng đầu ngày. Lúc này, chiếc máy bay vận tải quân sự CASA-295 của Lữ đoàn Không quân 918 (Quân chủng Phòng không - Không quân) cũng khởi động. Âm thanh rền vang quanh khu vực sân bay Gia Lâm (Hà Nội).

Đúng 6h, chiếc máy bay được ví là "ngựa thồ" của Không quân Việt Nam ra đường bay, cất cánh đi làm nhiệm vụ. Buổi sáng, đoàn bay thực hiện chuyến hành trình từ Hà Nội vào tới Cần Thơ, vận chuyển các mẫu hài cốt liệt sĩ trở ngược lại Thủ đô, phục vụ cho công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Khoảng 9h, máy bay dừng tại sân bay quân sự Biên Hòa đổ nhiên liệu. Đây đã là chuyến bay thứ 4 Lữ đoàn Không quân 918 thực hiện vận chuyển mẫu hài cốt liệt sĩ. Tính đến hiện tại đã có khoảng 45.000 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Hà Nội để làm giám định ADN.

10h10, chiếc CASA-295 hạ cánh sân bay quân sự Cần Thơ. Lúc này đoàn Quân y đang thực hiện vận chuyển mẫu sinh phẩm vào trong phòng bảo quản. Sau khi bàn giao đầy đủ số lượng, toàn bộ cửa ra vào tại đây được niêm phong và có người canh gác chặt chẽ. Bên trong căn phòng, 114 thùng chứa 8.453 mẫu sinh phẩm được phủ cờ đỏ, đặt ngay ngắn trên bàn, chờ tới sớm hôm sau sẽ làm lễ bàn giao. Đây là số mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ cuối cùng, kết thúc việc lấy mẫu Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại một số tỉnh, thành tại Đồng bằng Sông Cửu Long.

Đúng 4h30 sáng 21/10, toàn bộ phòng nghỉ của tổ bay sáng đèn. Các phi công chuẩn bị trang phục, sẵn sàng có mặt tại buổi lễ bàn giao mẫu sinh phẩm và trở về Thủ đô. Lúc này, bầu trời tại Cần Thơ còn chạng vạng. Đội kỹ thuật đã có mặt từ sớm, thực hiện công tác kiểm tra, điều chỉnh trước giờ lên đường. Tất cả công đoạn đều được thực hiện đúng quy trình nhằm đảm bảo an toàn bay khi thực hiện nhiệm vụ.

Theo Quân khu 9, đến ngày 10/10, đơn vị đã hoàn thành việc lấy mẫu tại 107/107 nghĩa trang liệt sĩ, khai quật 41.231 mộ, đạt 100% kế hoạch, trong đó có 31.963 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và 9.268 mộ không đủ điều kiện. Công tác lấy mẫu hoàn thành sớm gần 7 tháng so với thời hạn của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trung tướng Hồ Văn Thái, Chính ủy Quân khu 9, gọi đây là "cầu hàng không thiêng liêng nối liền quá khứ hào hùng với hiện tại của sự tri ân", mang theo niềm tin và hy vọng xoa dịu những mất mát của các gia đình liệt sĩ.

Khoảng 7h15, sau khi hoàn tất công tác bàn giao và tiếp nhận, máy bay CASA-295 cất cánh rời sân bay Cần Thơ, hướng về Hà Nội. Toàn bộ lực lượng có mặt lúc đó đứng phía xa, chào tạm biệt đoàn một cách trang nghiêm. CASA-295 cất tiếng gầm rú, xé gió lao lên bầu trời, chính thức thực hiện nhiệm vụ vận chuyển lần thứ 4.

Là cơ trưởng trong cả 4 chuyến vận chuyển mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ từ khu vực phía Nam ra Hà Nội, với đại tá Đỗ Văn Lành, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Không quân 918, những cảm xúc khi thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này cho tới nay vẫn vẹn nguyên.

"Với tôi, những chuyến bay này không chỉ mang trách nhiệm chính trị, mà còn cả sự tri ân, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước đã phải đánh đổi cả xương máu và tuổi thanh xuân để cho đất nước của mình được như ngày hôm nay. Đó là một "mệnh lệnh từ trái tim" bất kỳ cán bộ chiến sĩ của Lữ đoàn cũng vinh dự khi được giao phó". 

Xuyên suốt hành trình bay, bên trong khoang vận tải CASA-295, những thùng mẫu sinh phẩm được xếp ngay ngắn trên các giá đỡ, cố định bằng dây chằng để bảo đảm an toàn.

Phía trước, tổ bay tập trung theo dõi các thông số kỹ thuật, duy trì liên lạc và điều khiển máy bay theo kế hoạch, đưa chuyến bay đặc biệt về Hà Nội.

Khoảng 10h35 cùng ngày, máy bay CASA-295 hạ cánh an toàn xuống sân bay Gia Lâm (Hà Nội). Tại đây, các lực lượng đã sẵn sàng tiếp nhận, tổ chức nghi lễ tri ân và vận chuyển mẫu sinh phẩm về Viện Pháp y Quân đội.

Từng thùng mẫu sinh phẩm được đưa xuống máy bay, chuyển đến khu vực tổ chức lễ bàn giao trong không khí trang nghiêm.

Đại tá Nguyễn Hữu Toàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân, nhấn mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

"Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính liệt sĩ được xác định chính xác là thêm một gia đình được đón người thân trở về, thêm một nỗi buồn được sẻ chia và thêm một phần lịch sử được giữ gìn trọn vẹn", đại tá Toàn nói.

Sau nghi lễ, toàn bộ mẫu sinh phẩm được đưa lên 16 xe cứu thương, tiếp tục hành trình về Viện Pháp y Quân đội để lưu giữ, bảo quản và tiến hành giám định ADN.

Chuyến bay CASA-295 khép lại, nhưng hành trình tìm lại danh tính các liệt sĩ vẫn tiếp tục. Từ những mẫu sinh phẩm được đưa về phòng xét nghiệm, các gia đình lại có thêm hy vọng một ngày xác định được tên tuổi người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.

Nhìn theo hình ảnh đoàn xe chở hài cốt liệt sĩ rời đi, đại tá Đỗ Văn Lành xúc động sau khi hoàn thành xuất sắc 4 chuyến vận chuyển mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ từ các tỉnh phía Nam về Hà Nội.

Bề dày kinh nghiệm là nền tảng để ông cùng đồng đội thực hiện những chuyến bay đặc biệt này. Dù đã trải qua hàng nghìn giờ bay và nhiều nhiệm vụ quan trọng, đại tá Lành vẫn đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu, bởi mỗi chuyến bay không chỉ mang theo những mẫu sinh phẩm mà còn gửi gắm niềm hy vọng của thân nhân các liệt sĩ trong hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc.