COP31: Hơn 30 quốc gia cam kết thúc đẩy điện khí hóa toàn cầu

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy vấn đề an ninh năng lượng lên ưu tiên hàng đầu của nhiều chính phủ, đồng thời cho thấy những rủi ro khi phụ thuộc vào nguồn cung dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại hội nghị COP31 ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: AA/TTXVN phát)

Các đại biểu chụp ảnh chung tại hội nghị COP31 ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: AA/TTXVN phát)

Hơn 30 quốc gia đã tham gia cam kết tự nguyện do Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ nhà Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu (COP31), khởi xướng nhằm thúc đẩy điện khí hóa trên toàn cầu, góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo sáng kiến này, Thổ Nhĩ Kỳ kỳ vọng nâng tỷ trọng điện trong tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng toàn cầu lên 35% vào năm 2035, so với mức chỉ hơn 20% hiện nay. Ankara coi đây là bước tiến hướng tới "kỷ nguyên điện khí hóa" và mong muốn mục tiêu này trở thành nội dung trọng tâm trong thỏa thuận cuối cùng của hội nghị COP31 đang diễn ra tại thành phố Antalya.

Những nước ủng hộ cho rằng các công nghệ sử dụng điện có thể sạch hơn, an toàn hơn và hiệu quả hơn so với nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, một số quốc gia đang phát triển chưa đồng tình với kế hoạch này do những khoản đầu tư lớn cần thiết để xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng mục tiêu.

Về tác động môi trường, việc thực hiện mục tiêu có tên gọi "35x35" do Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất có thể giúp giảm đáng kể lượng khí thải gây biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, mức độ cắt giảm phụ thuộc nhiều vào việc nguồn điện bổ sung được sản xuất từ năng lượng tái tạo hay nhiên liệu hóa thạch.

Cam kết hiện không quy định bắt buộc lượng điện gia tăng phải đến từ các nguồn năng lượng tái tạo. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng điều này không cần thiết vì các quốc gia đã nhất trí chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch tại những kỳ COP trước.

Theo tổ chức phi lợi nhuận theo dõi phát thải Climate TRACE, ngay cả khi các chính phủ không ưu tiên những nguồn điện sạch hơn, cam kết trên vẫn có thể giúp giảm khoảng 4,1 tỷ tấn khí thải carbon mỗi năm, tương đương 7% tổng lượng phát thải toàn cầu hiện nay. Nếu ưu tiên các nguồn năng lượng sạch trong sản xuất điện mới, mức giảm phát thải có thể tăng gần gấp đôi.

Bên cạnh lợi ích về môi trường, điện khí hóa còn được xem là giải pháp tăng cường an ninh năng lượng. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy vấn đề an ninh năng lượng lên ưu tiên hàng đầu của nhiều chính phủ, đồng thời cho thấy những rủi ro khi phụ thuộc vào nguồn cung dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu.

Việc sử dụng điện, đặc biệt là điện sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo trong nước kết hợp với hệ thống pin lưu trữ, có thể giúp các quốc gia giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và hạn chế tác động từ những cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch.

Các công nghệ sử dụng điện trực tiếp như xe điện, máy bơm nhiệt và thiết bị công nghiệp chạy bằng điện cũng được đánh giá có hiệu suất cao hơn so với việc đốt nhiên liệu hóa thạch.

Theo Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), xe điện có thể chuyển đổi khoảng 80% điện năng thành động năng, trong khi động cơ chạy xăng hoặc diesel chỉ chuyển đổi khoảng 20% năng lượng nhiên liệu thành chuyển động, phần lớn năng lượng còn lại bị thất thoát dưới dạng nhiệt.

Việc giảm tiêu thụ năng lượng có thể giúp hộ gia đình và doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, đồng thời góp phần kiềm chế lạm phát vốn tăng mạnh do những gián đoạn trên thị trường năng lượng liên quan đến xung đột Iran.

Giám đốc tổ chức nghiên cứu Power Shift Africa có trụ sở tại Nairobi, ông Mohamed Adow, cho rằng các nước giàu, vốn đã xây dựng sự thịnh vượng dựa trên nhiên liệu hóa thạch, cần đi đầu trong quá trình chuyển đổi. Trong khi đó, các nước đang phát triển cần được hỗ trợ về tài chính và công nghệ để điện khí hóa nền kinh tế, đồng thời bảo đảm người dân chưa được tiếp cận điện có thể sử dụng nguồn năng lượng với chi phí hợp lý.

Lãi suất cao cũng có thể gây khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo, đặc biệt tại những quốc gia đang phát triển có điều kiện vay vốn kém thuận lợi.

Theo Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính, nguyên nhân là phần lớn chi phí trong vòng đời dự án năng lượng tái tạo phải được đầu tư ngay từ đầu, trong khi các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch thường phân bổ chi phí lớn hơn trong quá trình vận hành./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/cop31-hon-30-quoc-gia-cam-ket-thuc-day-dien-khi-hoa-toan-cau-post1149040.vnp