Hiệu trưởng mầm non đứng lớp: Để quản lý 'chạm' thực tế hay thêm áp lực?

Khi quản lý được yêu cầu “chạm” trực tiếp vào lớp học

Theo Dự thảo Thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên mầm non, hiệu trưởng phải trực tiếp dạy 2 giờ mỗi tuần, phó hiệu trưởng dạy 4 giờ mỗi tuần và không được quy đổi số giờ này để hưởng chế độ giảm định mức khác. Quy định được đưa ra nhằm bảo đảm đội ngũ quản lý nắm chắc nội dung, mục tiêu chương trình giáo dục mầm non, từ đó nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành nhà trường.

So với quy định hiện hành chỉ dừng ở mức hiệu trưởng, phó hiệu trưởng có thể trực tiếp dạy trẻ hoặc tham gia dự giờ – dự thảo Thông tư thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong tư duy quản lý. Lãnh đạo nhà trường không chỉ thực hiện vai trò điều hành hành chính, mà được yêu cầu gắn trực tiếp với hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

Lãnh đạo nhà trường được yêu cầu gắn trực tiếp với hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ

Giáo dục mầm non là bậc học có tính đặc thù cao, nơi các hoạt động giáo dục diễn ra liên tục với cường độ lớn, gắn liền với trách nhiệm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho trẻ. Thực tế cho thấy, nếu chỉ tiếp cận lớp học thông qua báo cáo, kế hoạch hay những buổi dự giờ ngắn, người làm quản lý khó có thể nắm bắt đầy đủ áp lực nghề nghiệp cũng như những tình huống phát sinh trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục.

Trong bối cảnh đó, việc hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trực tiếp đứng lớp được kỳ vọng sẽ giúp lãnh đạo nhà trường hiểu sâu hơn cách triển khai chương trình, mức độ phù hợp của thời lượng hoạt động, điều kiện cơ sở vật chất và khả năng thực thi của đội ngũ giáo viên. Từ đó, các quyết định quản lý có cơ sở thực tiễn hơn, hạn chế tình trạng chỉ đạo mang tính hình thức, thiếu khả thi.

Ở góc độ quản trị nhà trường, đây cũng được xem là một giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách giữa quản lý và chuyên môn – khoảng cách mà nhiều giáo viên mầm non cho rằng đang ngày càng nới rộng trong bối cảnh áp lực công việc gia tăng.

Từ thực tiễn công tác, cô cô Tòng Thị Diện, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Phong Lan Mường Lạn (Sơn La), cho rằng việc lãnh đạo nhà trường trực tiếp tham gia giảng dạy sẽ giúp công tác quản lý sát thực tế hơn, nắm chắc nội dung chương trình, phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục cũng như những khó khăn phát sinh trong lớp học hằng ngày. Khi trực tiếp đứng lớp, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sẽ hiểu rõ hơn áp lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, từ đó việc chỉ đạo chuyên môn trở nên thực chất và hiệu quả hơn.

Ở góc độ quản lý, cô Vũ Linh Chi, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tuổi Hoa (Đống Đa, Hà Nội), cũng cho rằng đối với bậc học mầm non, phần lớn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng đều xuất thân từ giáo viên, đã quen với việc trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Vì vậy, việc đứng lớp về bản chất không phải là điều xa lạ hay vượt quá năng lực của đội ngũ quản lý mầm non.

Sẽ trở thành gánh nặng nếu không giảm tải hành chính?

Bên cạnh những kỳ vọng tích cực, nhiều ý kiến cho rằng đề xuất hiệu trưởng, phó hiệu trưởng mầm non trực tiếp đứng lớp chỉ thực sự khả thi khi đi kèm điều kiện thực hiện phù hợp, đặc biệt là giảm tải công việc hành chính.

Theo cô Tòng Thị Diện, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở việc đứng lớp, mà ở khối lượng công việc quản lý quá lớn. Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng mầm non không chỉ đảm nhiệm quản lý chuyên môn mà còn phải xử lý rất nhiều hồ sơ, báo cáo, thủ tục hành chính liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Nếu quy định đứng lớp trở thành yêu cầu bắt buộc trong khi các đầu việc này không được tinh giản, cán bộ quản lý rất khó cân đối thời gian để vừa làm tốt vai trò quản lý, vừa bảo đảm chất lượng khi trực tiếp giảng dạy.

Cùng quan điểm, cô Vũ Linh Chi cho rằng vấn đề then chốt không phải là có sẵn sàng đứng lớp hay không, mà là điều kiện để thực hiện. Thực tế hiện nay, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn phải kiêm nhiệm thêm nhiều đầu việc giấy tờ, báo cáo. Điều này làm giảm đáng kể thời gian dành cho nghiên cứu chuyên môn, hỗ trợ giáo viên và theo sát hoạt động giáo dục trong lớp học.

Cô Vũ Linh Chi cho rằng, vấn đề then chốt không phải là có sẵn sàng đứng lớp hay không, mà là điều kiện để thực hiện

Nhìn từ thực tiễn quản lý đến trải nghiệm của giáo viên đứng lớp, không ít ý kiến cho rằng yêu cầu đứng lớp chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm những thay đổi căn bản trong cách tổ chức và điều hành nhà trường.

Giáo viên Nguyễn Minh Hằng, Trường Mầm non Tuổi Hoa (Đống Đa, Hà Nội) cho rằng việc buộc lãnh đạo nhà trường đứng lớp chưa chắc giải quyết được vấn đề cốt lõi của quản lý mầm non. Theo giáo viên này, điều quan trọng hơn cả vẫn là tư duy của người hiệu trưởng, sự công bằng trong đánh giá, phân công công việc và khả năng tổ chức, điều hành nhà trường; nếu những yếu tố đó không được bảo đảm, việc đứng lớp cũng khó tạo ra thay đổi thực chất.

Trên các diễn đàn giáo viên mầm non, đề xuất hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trực tiếp đứng lớp tiếp tục tạo ra nhiều luồng ý kiến khác nhau. Ở góc nhìn thận trọng, cô Nhung, giáo viên Trường Mầm non Hồng Hà (Krông Nô, Đắk Nông), bày tỏ băn khoăn trước việc áp đặt định mức đứng lớp cứng nhắc đối với ban giám hiệu. Theo giáo viên này, để trở thành hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, mỗi người đều đã trải qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy, chăm sóc trẻ và thấu hiểu đặc thù nghề nghiệp. Vì vậy, thay vì gánh thêm áp lực giáo án và giờ dạy, ban giám hiệu nên tập trung vai trò dẫn dắt chuyên môn, quan sát thực tế lớp học và hỗ trợ giáo viên bằng kinh nghiệm quản lý.

Ở chiều ủng hộ, tài khoản Hue Truong cho rằng, việc yêu cầu hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trực tiếp đứng lớp là cần thiết để tránh tình trạng chỉ đạo xa rời thực tế. Theo giáo viên này, chỉ khi trực tiếp dạy trẻ, lãnh đạo nhà trường mới thấu hiểu đầy đủ nỗi vất vả, áp lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non, từ đó đưa ra những chỉ đạo sát thực hơn, chia sẻ và đồng hành nhiều hơn với đội ngũ đứng lớp.

Có thể thấy, đề xuất hiệu trưởng, phó hiệu trưởng mầm non trực tiếp đứng lớp phản ánh mong muốn xây dựng một mô hình quản lý gần thực tiễn, biết lắng nghe và chia sẻ với giáo viên. Tuy nhiên, để chủ trương này phát huy hiệu quả, điều kiện tiên quyết là phải giảm tải hành chính và đổi mới quản trị nhà trường.

Quan trọng hơn cả, điều đội ngũ giáo viên mầm non kỳ vọng không chỉ là sự hiện diện của lãnh đạo trong lớp học, mà là một cách quản lý thực sự hiểu lớp học, hiểu giáo viên và đặt lợi ích, sự an toàn và sự phát triển toàn diện của trẻ lên hàng đầu.

Thu Hằng/VOV.VN