'Cú hích' thúc đẩy thể thao Thái Nguyên

VĐV Thái Nguyên thi đấu tại Giải vô địch Vật toàn quốc năm 2025.

Trước đây, phần lớn VĐV, đặc biệt ở tuyến tỉnh như Thái Nguyên, phải đối mặt với thực tế thu nhập hạn chế, phụ thuộc vào các đợt tập trung ngắn hạn hoặc tiền thưởng thành tích. Điều này khiến không ít tài năng trẻ sớm rẽ hướng, khi áp lực kinh tế vượt quá khả năng theo đuổi thể thao chuyên nghiệp.

Sự ra đời của Nghị định số 349 đã tạo ra một thay đổi mang tính cấu trúc khi chuyển từ cơ chế “thưởng một lần” sang kết hợp với “bảo đảm thu nhập theo chu kỳ”. Lần đầu tiên, VĐV đạt thành tích cao tại các đấu trường lớn như Olympic, ASIAD hay Paralympic, hoặc đạt chuẩn Olympic, được hưởng trợ cấp hằng tháng kéo dài trong 4 năm.

Đây là điểm mới có ý nghĩa đặc biệt, giúp VĐV có thể hình dung rõ ràng hơn về nguồn thu nhập trong trung hạn, thay vì chỉ trông chờ vào những khoản thưởng mang tính thời điểm.

VĐV Phùng Thị Huệ, Đội tuyển Jujitsu Thái Nguyên, chia sẻ: Chính sách này mở ra một “đường hướng nghề nghiệp” rõ ràng hơn cho các VĐV. Từ tuyến năng khiếu, VĐV có thể phấn đấu lên đội tuyển tỉnh, sau đó hướng tới đội tuyển trẻ quốc gia và đội tuyển quốc gia.

Mỗi bước tiến không chỉ là sự ghi nhận về chuyên môn mà còn gắn liền với mức thu nhập được cải thiện. Điều này cũng góp phần thay đổi nhận thức của cả VĐV và gia đình, khi thể thao không còn là lựa chọn nhiều rủi ro như trước.

Bên cạnh trợ cấp dài hạn, việc điều chỉnh tăng mức tiền công tập huấn và thi đấu theo ngày cũng mang lại tác động trực tiếp. Với những VĐV được triệu tập lên đội tuyển quốc gia, số ngày tập trung có thể lên tới 250-300 ngày mỗi năm. Khi mức chi trả theo ngày tăng, thu nhập từ tiền công có thể đạt trên 150 triệu đồng mỗi năm, chưa kể chế độ dinh dưỡng đi kèm.

Tác động này đặc biệt rõ nét ở các môn thể thao thế mạnh của Thái Nguyên như võ thuật, điền kinh hay đua thuyền. Đây đều là những môn ít có khả năng thu hút tài trợ cá nhân, do đó phụ thuộc lớn vào ngân sách Nhà nước. Việc nâng mức tiền công và bổ sung chế độ dinh dưỡng giúp VĐV giảm áp lực chi tiêu trong giai đoạn tập huấn dài ngày, nhất là khi phải tập luyện xa nhà hoặc tham gia các chuyến tập huấn quốc tế.

Đội tuyển đua thuyền Thái Nguyên tập luyện cho giải đấu mở đầu năm 2026 tại Đà Nẵng. Ảnh: T.L

VĐV Nguyễn Thị Ngân, Đội tuyển Đua thuyền Thái Nguyên, cho biết: Việc áp dụng Nghị định 349 không chỉ giúp VĐV yên tâm hơn trong quá trình tập luyện mà còn góp phần củng cố niềm tin vào con đường thể thao chuyên nghiệp. Khi thu nhập và điều kiện sinh hoạt được cải thiện, VĐV có thể tập trung tối đa vào việc nâng cao thành tích, qua đó đóng góp nhiều hơn cho thể thao tỉnh nhà và quốc gia.

Ở góc độ hệ thống, ông Đoàn Văn Công, Phó Giám Đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho rằng: Nghị định số 349 còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với công tác đào tạo tại địa phương. Các trung tâm huấn luyện thể thao của Thái Nguyên có thêm cơ sở để giữ chân VĐV trẻ, khi con đường phát triển đã rõ ràng hơn về cả chuyên môn lẫn thu nhập. Tuyến năng khiếu không còn chỉ là bước khởi đầu mang tính thử nghiệm, mà trở thành nền tảng cho một lộ trình nghề nghiệp cụ thể, có thể mang lại thu nhập ổn định nếu đạt thành tích cao.

Cũng cần nhìn nhận một cách thực tế rằng chính sách mới chưa thể giải quyết toàn bộ những khó khăn của thể thao địa phương. Đối với nhiều VĐV ở tuyến tỉnh, thời gian tập huấn vẫn mang tính ngắt quãng, dẫn đến thu nhập không ổn định. Chỉ khi được triệu tập lên các đội tuyển cấp cao hơn, họ mới có cơ hội tiếp cận đầy đủ các chế độ đãi ngộ. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực cạnh tranh vẫn rất lớn.

Bởi vậy, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào cách triển khai đồng bộ giữa trung ương và địa phương. Nếu đi kèm với việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng cơ hội thi đấu và đẩy mạnh xã hội hóa, Thái Nguyên hoàn toàn có thể tận dụng tốt cơ hội từ Nghị định 349 để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thể thao, hướng tới sự chuyên nghiệp và bền vững hơn trong những năm tới.