Cú sốc năng lượng toàn cầu khi Iran phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz

Hoạt động vận tải biển quốc tế gần như tê liệt khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Tehran tuyên bố cấm hoàn toàn việc đi lại qua eo biển Hormuz khiến các tàu thuyền bị mắc kẹt và gây chấn động thị trường toàn cầu.

Ngày 1-3, nền kinh tế toàn cầu đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có khi Iran chính thức thực thi lệnh phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz.

Vị trí chiến lược của eo biển Hormuz

Việc phong tỏa này, được các nhà phân tích trong ngành mô tả là "bế tắc hàng hải" này diễn ra sau một loạt các cuộc tấn công quân sự chung của Mỹ và Israel trên khắp Iran.

Iran đã phát cảnh báo trực tiếp qua radio cho tất cả các tàu thuyền trong khu vực, tuyên bố rằng "không tàu thuyền nào được phép đi qua" eo biển này.

Điều này đã cắt đứt hoàn toàn tuyến đường vận chuyển chính cho 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới và một phần tư lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, khiến hàng chục tàu thuyền bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư và cô lập các trung tâm thương mại lớn như Jebel Al.

Trước diễn biến này, các tập đoàn vận tải biển toàn cầu đã phải nhanh chóng có các phương án hành động để bảo vệ tài sản của mình.

Hãng vận tải Đức Hapag-Lloyd đã tạm ngừng tất cả các chuyến vận chuyển quá cảnh cho đến khi có thông báo mới. Hãng cho biết đây là tình thế an ninh "bắt buộc" để đảm bảo an toàn cho thủy thủ đoàn và hàng hóa.

Hãng CMA CGM & Maersk đã thay đổi kế hoạch và quay trở lại các tuyến đường truyền thống như chuyển hướng đi tuyến đường vòng qua Mũi Hảo Vọng.

Mặc dù ban đầu Hải quân Hoàng gia Anh tuyên bố rằng các lệnh cấm của Iran không có tính ràng buộc pháp lý, nhưng trên thực tế đã thành cuộc phong tỏa trên biển.

Trong khi đó, Hải quân Mỹ cảnh báo rằng không thể đảm bảo an toàn cho bất kỳ hoạt động hàng hải thương mại nào trong Vịnh Ba Tư, Vịnh Oman hoặc Biển Bắc Ả Rập.

Bộ Hàng hải Hy Lạp đã ban hành khuyến cáo khẩn cấp cho tất cả các tàu mang cờ Hy Lạp tránh hoàn toàn khu vực này, vì phí bảo hiểm cho các tàu còn lại trong khu vực dự kiến sẽ tăng vọt lên tới 50% trong những ngày tới.

Do 84% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz để đến thị trường châu Á, sự gián đoạn này dự kiến sẽ gây ra áp lực tức thời lên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Động thái này cũng sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng. Các nhà phân tích cảnh báo rằng giá dầu có thể tăng gấp đôi và giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu có thể tăng gấp ba, dẫn đến lạm phát toàn cầu và những cú sốc trong chuỗi cung ứng.

Theo The Nation

Thu Nguyên