Cụ thể hóa 'liên kết chiến lược' Việt - Lào: Đưa mối quan hệ từ chiều sâu lịch sử sang chiều sâu hợp tác

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith cuối tháng 1/2026, cùng chuyến thăm diễn ra hôm nay, 5/2 của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Lào, không chỉ là những hoạt động đối ngoại thông lệ mà đang đặt nền móng cho việc cụ thể hóa “sự liên kết chiến lược” - khái niệm mới được bổ sung vào khuôn khổ quan hệ song phương từ tháng 12/2025; đồng thời cũng bước đi cụ thể hóa chính sách đối ngoại sau kỳ Đại hội Đảng thứ XII của Lào và Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam.

Trụ cột chính trị chiến lược dẫn dắt toàn diện quan hệ song phương

Đó là nhận định của báo Pasaxon - cơ quan ngôn luận của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Theo báo Pasaxon, “sự thống nhất và gắn kết chiến lược về chính trị tiếp tục là trụ cột cốt lõi, và khuôn khổ bao quát định hình tổng thể cho hợp tác Lào - Việt Nam". Đánh giá này được đưa ra trong bối cảnh chuyến thăm Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào vừa qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từ chính trị, kinh tế đến giáo dục, đào tạo và giao lưu nhân dân.

Đêm nghệ thuật thăng hoa của tình hữu nghị Việt - Lào diễn ra vào tối 9/1/2026, tại Sân vận động quốc gia Lào, Vientiane. Ảnh: TTXVN

Tại các cuộc hội đàm, hai bên nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư; đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD; đồng thời nâng cao chất lượng hợp tác trong đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, truyền thông về mối quan hệ đặc biệt Việt - Lào.

Trước đó, tờ Pasaxon cũng từng khẳng định, thành công của Đại hội lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng là thắng lợi quan trọng của quan hệ hai Đảng, hai nước; khẳng định mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó, thủy chung, trong sáng giữa Nhân dân hai nước Việt Nam - Lào, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong tiến trình lịch sử, đã trở thành tài sản chung vô giá của hai dân tộc, là điểm tựa chiến lược quan trọng cho sự ổn định, phát triển và hội nhập của mỗi nước.

"Điểm đến đầu tiên" - lựa chọn mang ý nghĩa chính trị đặc biệt

Việc Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Lào - chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam - mang ý nghĩa chính trị đặc biệt và chiến lược sâu sắc. Đây không chỉ là một chuyến thăm đối ngoại quan trọng, mà còn là dấu mốc mở ra giai đoạn hợp tác và phát triển mới giữa hai nước.

Đáng chú ý, chuyến thăm diễn ra trong chuỗi chuyến thăm “con thoi” mang tính ưu tiên tuyệt đối: Lào là quốc gia đầu tiên đón Tổng Bí thư Việt Nam sau Đại hội XIV; trước đó không lâu, Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào ngay sau Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Việc Việt Nam là lựa chọn đầu tiên của Tổng bí thư, Chủ tịch Nước Lào, hay Lào là điểm đến đầu tiên của nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam phản ánh mức độ ưu tiên chiến lược tuyệt đối mà hai bên dành cho nhau.

Những chuyến thăm đáp lễ của các lãnh đạo cấp cao của Đảng, sau khi quan hệ song phương được nâng lên “tình hữu nghị lớn, tình đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược”, càng đại diện cho một cột mốc mới với trọng lượng khác biệt.

Trong chuyến thăm sắp tới, hai nhà lãnh đạo sẽ rà soát toàn diện quan hệ song phương, trao đổi tình hình mỗi nước, thống nhất những định hướng lớn cho giai đoạn phát triển mới; đồng thời chứng kiến việc ký kết hàng loạt văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành và địa phương, qua đó tạo hành lang pháp lý vững chắc và động lực mới cho hợp tác thực chất.

“Liên kết chiến lược” - từ khái niệm chính trị đến chương trình hành động

Một điểm nhấn quan trọng của các chuyến thăm lần này là việc cụ thể hóa khái niệm “liên kết chiến lược”, được hai Tổng Bí thư thống nhất bổ sung vào khuôn khổ quan hệ song phương từ cuối năm 2025. Đây không chỉ là sự nâng cấp về mặt ngôn từ ngoại giao, mà là định hướng hành động xuyên suốt, bao trùm các lĩnh vực phát triển, an ninh và hội nhập quốc tế.

Thực tế cho thấy, liên kết chiến lược đang dần được hiện thực hóa. Hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục là trụ cột vững chắc, góp phần duy trì ổn định chính trị, bảo đảm an ninh biên giới; các cơ chế phối hợp về quản lý biên giới, chia sẻ thông tin, đào tạo và phòng chống tội phạm hoạt động ngày càng hiệu quả.

Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại song phương năm 2025 lần đầu tiên vượt mốc 3 tỷ USD; đầu tư của Việt Nam vào Lào tăng mạnh, đạt hơn 5,6 tỷ USD, với tổng vốn đăng ký hơn 6,2 tỷ USD tại 276 dự án, đưa Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các nhà đầu tư hàng đầu tại Lào.

Kết nối phát triển - xương sống của “liên kết chiến lược”

Bộ trưởng Ngoại giao Lào Thongsavanh Phomvihane nhấn mạnh rằng, với việc nâng cấp quan hệ lên tầm “liên kết chiến lược”, hai nước cần đẩy mạnh kết nối đồng bộ và liên thông trong các lĩnh vực then chốt như giao thông, năng lượng, logistics, thương mại và du lịch.

Việc Việt Nam hỗ trợ Lào tiếp cận các cảng biển - từ một quốc gia không giáp biển (land-locked) vươn lên thành một quốc gia kết nối vùng (landlinked) - được phía Lào coi là biểu tượng sống động của tinh thần đoàn kết và hỗ trợ chiến lược. Các dự án trọng điểm như cao tốc Vientiane - Hà Nội, kết nối đường sắt ra cảng biển, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ mở thông Hành lang kinh tế Đông - Tây, không chỉ mang lại lợi ích cho hai nước mà còn cho toàn tiểu vùng và ASEAN.

Song song với đó, hợp tác giáo dục - đào tạo tiếp tục được coi là lĩnh vực chiến lược dài hạn. Việt Nam mỗi năm cấp hàng nghìn học bổng cho sinh viên Lào, góp phần đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao - những người sẽ trực tiếp gìn giữ và phát triển mối quan hệ đặc biệt trong tương lai.

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, hai nước duy trì sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả. Điểm nhấn nổi bật là việc UNESCO công nhận Vườn quốc gia Hin Nam No (tỉnh Khammouane, Lào) là Di sản thiên nhiên thế giới, nằm liền kề với Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị, Việt Nam). Đây là kết quả của nỗ lực chung và là niềm tự hào của cả hai quốc gia.

Từ chiều sâu lịch sử đến chiều sâu hợp tác

Năm 2026 được phía Lào xác định là năm bản lề trong lộ trình thoát khỏi tình trạng quốc gia kém phát triển theo tiêu chí Liên Hợp Quốc. Trong tiến trình đầy thách thức này, Việt Nam tiếp tục là đối tác tin cậy, đồng hành và hỗ trợ Lào xây dựng nền kinh tế độc lập, tự cường.

Bất chấp những biến động phức tạp của tình hình khu vực và thế giới, Việt Nam luôn khẳng định sẽ luôn sát cánh cùng Lào, hướng tới phát triển chung và thịnh vượng chung. Điều đó cho thấy mối quan hệ Việt Nam - Lào đang chuyển mình “từ chiều sâu lịch sử sang chiều sâu của hợp tác phát triển chiến lược, bền vững và thực chất hơn.

Chuỗi chuyến thăm cấp cao lần này vì thế không chỉ là sự kế tục truyền thống, mà còn là bước đi quyết đoán nhằm hiện thực hóa “liên kết chiến lược”, đưa quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào bước sang một giai đoạn phát triển mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử và yêu cầu của thời đại.

Quỳnh Vũ