Cú trượt dài của người từng là nạn nhân mua bán người

Gần 7 năm lưu lạc nơi đất khách, Mai từng nếm trải những tháng ngày tủi nhục sau khi bị bán sang Trung Quốc. Chính quãng thời gian đó, người phụ nữ này biết việc môi giới phụ nữ Việt Nam sang Trung Quốc lấy chồng có thể mang lại những khoản tiền lớn. Trở về quê hương, Mai trở thành mắt xích trong một vụ mua bán người mà nạn nhân là chính em gái mới hơn 14 tuổi. Sau đó, mẹ ruột của Mai trở thành đồng phạm. Đằng sau bản án là bi kịch của một người từng là nạn nhân nhưng không thoát khỏi vòng xoáy tội phạm, để rồi chính những người thân trong gia đình phải gánh chịu hậu quả.

Từ người bị hại đến người phạm tội

Mọi chuyện bắt đầu từ năm 2012, khi Mai bị một người phụ nữ không rõ lai lịch đưa sang Trung Quốc. Tại đây, Mai bị ép chung sống như vợ chồng với một người đàn ông bản địa.

Trong thời gian sống ở Trung Quốc, Mai biết việc môi giới phụ nữ Việt Nam sang lấy chồng có thể mang lại khoản tiền từ 2 đến 8 vạn Nhân dân tệ (khoảng 60–240 triệu đồng), tùy độ tuổi và ngoại hình. Từ đó, Mai nảy sinh ý định đưa phụ nữ Việt Nam sang Trung Quốc lấy chồng để hưởng lợi.

Hình minh họa

Đầu tháng 8/2019, Mai trở về quê Nghệ An thăm gia đình. Khi biết mẹ ruột là Vi Thị Lành và em gái cùng mẹ khác cha là Vi Thị Thùy Linh dự định vào miền Nam làm công nhân, Mai nảy sinh ý định đưa cả hai sang Trung Quốc lấy chồng.

Mai nói với mẹ: "Hai mẹ con đừng đi làm trong miền Nam nữa, sang Trung Quốc lấy chồng sẽ được nhiều tiền hơn". Để thuyết phục, Mai vẽ ra viễn cảnh người trẻ có thể được trả khoảng 8 vạn Nhân dân tệ, người lớn tuổi từ 2 đến 3 vạn Nhân dân tệ và chỉ cần sinh con sau một thời gian là có thể trở về Việt Nam.

Sau nhiều lần được Mai thuyết phục, bà Lành đồng ý đi cùng và tiếp tục vận động con gái út là Vi Thị Thùy Linh.

Ban đầu, Linh kiên quyết từ chối. Tuy nhiên, trước lời trấn an của mẹ rằng "chỉ đi làm ăn thôi cũng được", cô bé cuối cùng cũng đồng ý. Ít ngày sau, Mai cùng mẹ và em gái bắt xe từ Nghệ An ra Quảng Ninh, nghỉ lại một đêm rồi vượt biên trái phép qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc.

Cuộc ngã giá với cô bé chưa tròn 15 tuổi

Đến tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), sau gần một ngày không tìm được người mua bà Lành làm vợ, chính người mẹ này nói với Mai: "Mẹ không lấy chồng Trung Quốc nữa, để Linh lấy thôi". Quyết định đó trở thành bước ngoặt khiến Linh bị đưa vào vòng xoáy vụ án mua bán người.

Sau đó, Mai, bà Lành và người đàn ông Trung Quốc đang chung sống với Mai bàn bạc tìm người mua Linh làm vợ. Khi có người hỏi, bà Lành yêu cầu phải trả đủ 8 vạn Nhân dân tệ mới đồng ý.

Lần lượt nhiều người đàn ông Trung Quốc được đưa đến xem mặt Linh. Đó không còn là những cuộc gặp gỡ, mà là những cuộc ngã giá. Cuối cùng, một gia đình người Trung Quốc chấp nhận trả 8 vạn Nhân dân tệ để "cưới" Linh. Từ thời điểm đó, Linh bị giao cho gia đình người mua và buộc phải chung sống như vợ chồng.

Sau khi giao Linh cho phía mua, người đàn ông Trung Quốc đang chung sống với Mai đưa trước cho bà Lành 5.000 Nhân dân tệ, sau đó đưa thêm 2.000 Nhân dân tệ. Theo hồ sơ vụ án, phần lớn số tiền được bà Lành giữ lại, Mai chỉ được đưa 500 Nhân dân tệ để chi tiêu.

Từ đó, Linh phải sống trong thân phận của một người vợ bị mua bán nơi đất khách. Năm 2020, khi mới 15 tuổi, em sinh con với người đàn ông Trung Quốc đã mua mình.

Không thể tiếp tục chịu đựng, tháng 9/2025, Linh thuê một người đàn ông Việt Nam với giá 37 triệu đồng để đưa mình trốn về nước. Ngày 6/10/2025, cô gái trẻ làm đơn tố cáo mẹ ruột và chị gái về hành vi đưa mình sang Trung Quốc bán làm vợ khi chưa đủ 15 tuổi.

Kết cục của vòng xoáy mua bán người

Từ đơn tố cáo của Linh, cơ quan điều tra đã triệu tập Nguyễn Thị Mai và Vi Thị Lành đến làm việc, qua đó làm rõ toàn bộ hành vi mua bán người xảy ra vào năm 2019. Cả hai sau đó tự nguyện đầu thú và thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội.

Theo Cáo trạng số 11/CT-VKS-P2 ngày 26/1/2026 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An, Vi Thị Lành và Nguyễn Thị Mai bị truy tố về tội "Mua bán người dưới 16 tuổi" theo Điều 151 Bộ luật Hình sự.

Ngày 6/3/2026, TAND tỉnh Nghệ An mở phiên tòa xét xử vụ án. Tại phiên tòa, cả hai bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội, bày tỏ sự ăn năn và mong được xem xét giảm nhẹ hình phạt. Đối với Vi Thị Thùy Linh, người chịu tổn thương lớn nhất trong vụ án, bị hại không yêu cầu bồi thường dân sự, đồng thời có đơn xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho mẹ ruột và chị gái.

Hội đồng xét xử nhận định, vì mục đích vụ lợi, các bị cáo đã lợi dụng sự non nớt của bé gái mới 14 tuổi 9 tháng để đưa sang Trung Quốc bán làm vợ. Hành vi của các bị cáo xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, quyền tự do của trẻ em.

Xét các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tự nguyện đầu thú, là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và được bị hại xin giảm nhẹ hình phạt, Hội đồng xét xử tuyên phạt Nguyễn Thị Mai và Vi Thị Lành cùng mức án 12 năm tù về tội "Mua bán người dưới 16 tuổi".

Bảy năm trước, Mai là nạn nhân của tội phạm mua bán người. Bảy năm sau, người phụ nữ ấy lại đứng trước Tòa vì đưa chính em gái chưa đầy 15 tuổi sang Trung Quốc bán làm vợ. Vụ án khép lại bằng bản án nghiêm khắc dành cho hai bị cáo, nhưng cũng gióng lên hồi chuông về những hệ lụy kéo dài của tội phạm mua bán người đối với cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Tên các nhân vật trong bài đã được thay đổi.