Cục Thống kê: Nền kinh tế cần bứt phá với tốc độ 11,7% trong nửa cuối năm

Sự cải thiện đồng đều ở các khu vực kinh tế trong nửa đầu năm chính là bệ đỡ giúp nền kinh tế có thêm cơ sở thực tế để nỗ lực thực hiện kịch bản tăng trưởng cao trong giai đoạn tiếp theo. (Ảnh: Phan Công/Vietnam+)

Bức tranh kinh tế Việt Nam nửa đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu phục hồi tích cực với mức tăng trưởng GDP vượt kỳ vọng.

Tuy nhiên, hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm (theo Nghị quyết 01/2026/NQ-CP) vẫn đặt ra nhiều thách thức lớn cho các cơ quan điều hành vĩ mô.

Để phân tích sâu hơn về vấn đề này, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài Khoản quốc gia, Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Bệ đỡ kinh tế cho kịch bản tăng trưởng

- Thưa bà, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2026 là 10%, Cục Thống kê đã cập nhật kịch bản tăng trưởng chi tiết này như thế nào dựa trên kết quả 6 tháng qua?

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh: Trên cơ sở kết quả tăng trưởng GDP quý 2 và 6 tháng, Cục Thống kê đã cập nhật kịch bản tăng trưởng cụ thể nhằm hướng tới đích đến cuối cùng của năm. Theo đó, tiến trình tăng trưởng được chia theo từng giai đoạn: Quý 1 tăng 7,94%; Quý 2 tăng 8,39% và 6 tháng đạt 8,18%; Quý 3 cần hướng tới mức tăng 11,16% để lũy kế 9 tháng tăng 9,19%; Quý 4 cần đạt mức tăng 12,09% để cả năm đạt mức tăng trưởng 10%.

Như vậy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm 2026, nhiệm vụ của 6 tháng cuối năm sẽ rất nặng với tốc độ tăng trưởng bình quân cần đạt tới 11,7%. Đây là một thách thức lớn, đòi hỏi sự bứt phá từ tất cả các khu vực kinh tế.

Mặc dù vậy, kết quả GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18% và cao hơn 0,5 điểm phần trăm so với mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm 2025, đã khẳng định xu hướng phục hồi tương đối vững chắc. Sự cải thiện đồng đều ở các khu vực kinh tế trong nửa đầu năm chính là bệ đỡ giúp nền kinh tế có thêm cơ sở thực tế để nỗ lực thực hiện kịch bản tăng trưởng cao trong giai đoạn tiếp theo.

- Nhìn sâu vào bức tranh tăng trưởng 8,18% của nửa đầu năm 2026, bà đánh giá thế nào về sự chuyển dịch và những động lực đóng góp chủ chốt từ cả hai phía cung và cầu?

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh cho rằng quý 3 cần hướng tới mức tăng 11,16% để lũy kế 9 tháng tăng 9,19% và quý 4 cần đạt mức tăng 12,09% để cả năm đạt mức tăng trưởng 10%. (Ảnh: Vietnam+)

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh: Từ phía cung, chúng ta thấy rõ nét sự đóng góp tích cực của cả ba khu vực kinh tế. Lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,87% trong 6 tháng (quý 2 tăng 4,06%), đây tiếp tục là trụ đỡ ổn định cho nền kinh tế nhờ chuyển đổi cơ cấu hiệu quả, ứng dụng công nghệ cao và quản lý mã số vùng trồng chặt chẽ để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Bên cạnh đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực cốt lõi khi tăng 9,81% trong 6 tháng (quý 2 tăng 10,51%). Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì vị thế "đầu tàu" với mức tăng 6 tháng đạt 10,23%, đóng góp 2,73 điểm phần trăm vào mức tăng chung. riêng quý 2 tăng 10,56%, đóng góp 2,85 điểm phần trăm nhờ sự phục hồi của các đơn hàng linh kiện điện tử và máy tính. Ngành khai khoáng ghi nhận tăng trưởng dương liên tục (từ quý 3/2025) với quý 2/2026 đạt 7,59%. Ngành xây dựng ghi nhận dấu hiệu tăng tốc trong quý 2 với mức tăng đạt 10,28%. Sản xuất và phân phối điện tăng 12,19% trong quý 2, đảm bảo năng lượng cho sản xuất.

Cùng với đó, khu vực dịch vụ tăng trưởng khá ở mức 8,09% trong 6 tháng (quý 2 tăng 7,87%), nổi bật là ngành vận tải kho bãi tăng 10,18% và bán buôn, bán lẻ tăng 9,67%. Ở chiều ngược lại, hoạt động quản lý Nhà nước, bảo đảm xã hội giảm 9,71% trong quý 2 do cắt giảm chi thường xuyên.

Nhìn từ phía cầu, cơ cấu kinh tế ghi nhận những điểm sáng lớn. Tiêu dùng cuối cùng 6 tháng tăng 8,15%, trong đó tiêu dùng hộ gia đình tăng trưởng tốt ở mức 9,48% nhờ sức mua được cải thiện và xu hướng chuyển dịch sang các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường. Ngược lại, tiêu dùng của Nhà nước giảm nhẹ 0,05% trong 6 tháng (quý 2 giảm 10,42% so với nền cao 19,91% của cùng kỳ 2025) do tiết giảm chi tiêu khu vực công.

Mặt khác, tích lũy tài sản đạt mức tăng ấn tượng 15,2% (quý 2 tăng 20,4%), đặc biệt tích lũy tài sản lưu động tăng kỷ lục 173,21% do doanh nghiệp chủ động nhập khẩu linh kiện phục vụ sản xuất kỳ sau. Hoạt động ngoại thương bứt phá mạnh khi tổng kim ngạch 6 tháng tăng 27,1%. Dù xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng trưởng 21% (tính vào GDP tăng 20,18%), song nhập khẩu tăng nhanh hơn ở mức 33,4% (tính vào GDP tăng 26,44%) nhằm phục vụ công nghệ AI, trung tâm dữ liệu... đã tạo ra hiện tượng nhập siêu, có thể tạo áp lực nhất định lên đóng góp ròng của khu vực đối ngoại đối với tăng trưởng GDP.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Vietnam+)

Áp lực điều hành và cơ hội bứt phá

- Thưa bà, để gánh vác mục tiêu tăng trưởng 11,7% trong 6 tháng cuối năm, nền kinh tế vĩ mô phải đối diện với những áp lực và rào cản lớn nào từ cả góc độ bên ngoài và nội tại?

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh: Áp lực trong nửa cuối năm đến từ cả các yếu tố khách quan lẫn nội tại của nền kinh tế. Từ bên ngoài, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và tổng cầu suy yếu tại các thị trường xuất khẩu chủ lực, có nguy cơ làm chậm nhịp xuất khẩu so với nửa đầu năm. Chi phí logistics tăng và mặt bằng lãi suất quốc tế neo cao tiếp tục gây sức ép lên tỷ giá và lạm phát nhập khẩu.

Ở trong nước, tiến độ giải ngân đầu tư công dù có cải thiện nhưng vẫn gặp nút thắt về giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu xây dựng tại một số địa phương. Sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế do khó khăn về dòng tiền và khả năng hấp thụ vốn tín dụng chưa thực sự phục hồi mạnh mẽ. Ngoài ra, thị trường bất động sản phục hồi chưa đồng đều và áp lực điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý cũng là những bài toán lớn đối với cân đối vĩ mô.

Sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế do khó khăn về dòng tiền và khả năng hấp thụ vốn tín dụng chưa thực sự phục hồi mạnh mẽ. (Ảnh: Vietnam+)

- Trước những áp lực đó, đâu là giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cả năm và vai trò của các động lực mới, như chuyển đổi số, kinh tế xanh sẽ được định vị ra sao trong chặng đường này, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh: Để chinh phục mục tiêu, chúng ta cần kết hợp hài hòa giữa các động lực truyền thống và các động lực tăng trưởng mới.

Về truyền thống, đầu tư công tiếp tục là động lực dẫn dắt, đặc biệt là các dự án hạ tầng giao thông lớn như đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng hay các tuyến metro tại Hà Nội, nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa đến ngành xây dựng và dịch vụ. Đi đôi với đó, việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa thông qua các chương trình kích cầu mua sắm cuối năm và duy trì đà phục hồi của sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo.

Đối với động lực mới, việc thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu sẽ tạo năng lực sản xuất mới cho trung và dài hạn. Khoa học công nghệ và kinh tế số (như thương mại điện tử, thanh toán số) đang tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả lao động. Đồng thời, cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, đầu tư, tạo nền tảng vững chắc để giải phóng các nguồn lực xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh và bền vững hơn.

- Xin cảm ơn bà!

Hàn Quốc hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam: đứng đầu về đầu tư trực tiếp (FDI), đứng thứ hai về ODA . Trong ảnh: Dây chuyền lắp ráp máy giặt tự động hóa của Công ty trách nhiệm hữu hạn LG Electronics Việt Nam Hải Phòng (100 % vốn Hàn Quốc). (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)