Cùng nhập ngũ, chung chiến hào và hành trình trở về quê hương xứ Nghệ của hai liệt sĩ sau 49 năm

“Em ở nhà phải ngoan, thay anh chăm lo cho cha mẹ, chờ anh về…”

Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua, nhưng trong ký ức của ông Nguyễn Hữu Mão về ngày tiễn anh trai là liệt sĩ Nguyễn Hữu Năm, lên huyện nhập ngũ vào tháng 11-1977 vẫn vẹn nguyên. Cậu thiếu niên 15 tuổi năm ấy luôn khắc ghi lời dặn dò của người anh trước lúc lên đường vào Nam chiến đấu: “Em ở nhà phải ngoan, thay anh chăm lo cho cha mẹ, chờ anh về”.

Thế nhưng, lời hứa đoàn tụ ấy đã vĩnh viễn nằm lại ở chiến trường. 49 năm trước, từ miền quê Nghi Thịnh giàu truyền thống cách mạng (nay là xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An), hai anh em họ Nguyễn Hữu Tư (sinh năm 1957) và Nguyễn Hữu Năm (sinh năm 1958) cùng nhau nhập ngũ, được biên chế vào Đại đội 9, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Quân đoàn 3 vào chiến trường Tây Nam, bảo vệ biên giới và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng.

Cán bộ Văn phòng Cơ quan đại diện phía Nam Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đưa hài cốt các liệt sĩ về Ga Sài Gòn để đi tàu về Nghệ An.

Chiến trường khốc liệt, nỗi mong chờ của gia đình ở quê nhà bỗng hóa thành lặng câm trước sự mất mát khi nhận được giấy báo tử từ đơn vị chỉ một năm sau đó. Tháng 3-1978, trong một đợt phản công đánh trả quân Pol Pot tại khu vực trọng điểm Xa-mát (xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh), người em họ Nguyễn Hữu Năm đã hy sinh.

Nỗi đau mất đi người em họ ngay trên tuyến lửa đã biến thành sức mạnh để người anh Nguyễn Hữu Tư tiếp tục chắc tay súng. Nhớ về anh trai, ông Nguyễn Hữu Bình, em trai của liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư, rưng rưng kể về những lá thư hiếm hoi được anh ruột gửi về quê nhà.

“Trong thư, anh Tư kể chuyện đang huấn luyện tại Khánh Hòa trước khi đơn vị nhận lệnh tiến thẳng vào Tây Ninh. Lá thư cuối cùng gửi về nhà vào tháng 4-1978, anh cho biết mình 'bị thương lần này là lần thứ 7, nhưng chỉ bị thương phần mềm, chắc ngày 25 tháng 4 này sẽ được ra miền Bắc an dưỡng'. Rồi từ đó trở đi, gia đình không nhận được lá thư nào nữa”, ông Nguyễn Hữu Bình bồi hồi nhớ lại.

Sau lá thư cuối cùng anh gửi về, gia đình vĩnh viễn không còn nhận thêm tin tức nào của anh nữa. Bốn tháng sau ngày anh họ Nguyễn Hữu Năm hy sinh, chiến sĩ Nguyễn Hữu Tư cũng anh dũng ngã xuống tại Kà Tum (xã Tân Lập, Tây Ninh) khi mới ở độ tuổi 20.

Chung chiến hào, nằm lại cùng nghĩa trang

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, đường sá xa xôi, các gia đình hai liệt sĩ không thể vào Nam tìm kiếm. Mãi đến năm 2013, gia đình liệt sĩ Nguyễn Hữu Năm mới tìm được thông tin chính xác về nơi yên nghỉ của liệt sĩ, được tỉnh Tây Ninh quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 (xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh). Còn thông tin liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư vẫn chưa xác định được. Gia đình cố gắng đi tìm và đã có kết quả tốt đẹp. Hành trình tìm kiếm thông tin liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư của gia đình đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc, khi biết được thông tin mộ của liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82.

Hai anh em cùng chung một đại đội, cùng chiến đấu, cùng ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc và cùng được đưa về an táng cùng một Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82. Các anh cũng mang theo những ước mơ, khát vọng rất đỗi bình dị của tuổi trẻ là khi hết tiếng súng nơi biên giới sẽ trở về phụng dưỡng cha mẹ, dựng xây mái ấm và sống những tháng ngày yên bình trên quê hương xứ Nghệ.

Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam cùng gia đình thực hiện nghi thức phủ cờ lên hài cốt liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư.

Sáng 22-7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 (Tây Ninh), những giọt nước mắt của gia đình và đồng đội đã rơi trong lễ cất bốc, tiễn đưa. Nhờ sự giúp đỡ của Văn phòng Cơ quan đại diện phía Nam, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Tây Ninh, anh linh hai liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư và Nguyễn Hữu Năm bắt đầu chuyến hành trình trở về quê hương. Gia đình còn nhận được sự hỗ trợ chi phí từ Hội ở Tây Ninh và vé tàu miễn phí từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Ông Phan Văn Cường, Phó chánh Văn phòng Cơ quan đại diện phía Nam Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam cho biết: ''Hưởng ứng ''Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ'', nguyện vọng của anh em hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam là cố gắng kết nối với các hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ các tỉnh, thành phía Bắc hỗ trợ, giúp đỡ các gia đình liệt sĩ đưa hài cốt về quê nhà. Câu chuyện của 2 liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư, Nguyễn Hữu Năm đã làm cho nhiều anh chị em hội viên phía Nam chúng tôi rất xúc động. Tôi đã động viên tất cả anh em hội viên là sẽ làm và làm được nhiều hơn, tốt hơn nữa, để truyền lửa cho thế hệ trẻ về sự hy sinh, mất mát mà thế hệ cha ông đã trải qua trong kháng chiến".

Triển khai lễ cất bốc, tiễn đưa hai hài cốt liệt sĩ về quê nhà.

“Bao nhiêu năm tháng mong chờ ngày đưa các anh về mà không thực hiện được, cha mẹ tôi nay đã mất. Những người đang còn sống hôm nay đã mãn nguyện khi các anh được về lại quê hương trong vòng tay người thân. Gia đình chúng tôi thực sự vui lắm, hạnh phúc lắm và xin gửi lời cảm ơn đến Đảng, Nhà nước cùng các ban, ngành, hội đoàn hai tỉnh Tây Ninh, Nghệ An đã tận tình giúp đỡ”, ông Nguyễn Hữu Bình nghẹn ngào.

Sự trở về sau 49 năm dẫu muộn màng, nhưng là một câu chuyện thấm đẫm tình thân. Hành trình đưa anh linh hai liệt sĩ trở về xứ Nghệ đã đưa một lời hẹn còn dang dở của tuổi đôi mươi trở thành hiện thực, đưa nỗi nhớ khắc khoải của gia đình cập bến bình yên.