Cuộc bầu cử quy mô lớn nhất, tỷ lệ tham gia cao kỷ lục đã làm nên thành công toàn diện

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã trình bày Báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031

Quy mô lớn nhất từ trước đến nay

Báo cáo cho biết, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 được tổ chức ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, là sự kiện chính trị quan trọng, thu hút sự quan tâm rộng rãi của Nhân dân và bạn bè quốc tế.

Đây là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại 72 nghìn khu vực bỏ phiếu. Công tác tổ chức được triển khai hiệu quả trên phạm vi cả nước dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng, sự điều hành thống nhất của Quốc hội, Hội đồng bầu cử quốc gia, Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng toàn hệ thống chính trị.

Việc tổ chức bầu cử sớm hơn thông lệ và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra nhiều yêu cầu mới. Tuy nhiên, các khâu đã được triển khai chặt chẽ, đúng tiến độ, đúng quy định. Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID đã nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý trong toàn bộ quy trình bầu cử.

Công tác chuẩn bị bầu cử được triển khai toàn diện từ Trung ương đến địa phương. Hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo được ban hành đồng bộ, kịp thời; các địa phương đã ban hành 6.636 văn bản và chuẩn bị đầy đủ điều kiện tổ chức. Các tổ chức phụ trách bầu cử được thành lập đúng quy định, với hơn 72 nghìn Tổ bầu cử trên toàn quốc.

Công tác nhân sự được thực hiện bài bản, dân chủ, khách quan; việc lập danh sách cử tri được triển khai chặt chẽ, lần đầu tiên gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm chính xác, đồng bộ. Hoạt động tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử được tổ chức linh hoạt với hơn 7.000 hội nghị cấp Quốc hội và hàng chục nghìn hội nghị các cấp.

Song song đó, công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai rộng khắp, với hàng nghìn tin, bài; an ninh, trật tự được bảo đảm tuyệt đối; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện kịp thời, số lượng đơn thư giảm so với nhiệm kỳ trước.

Kết quả toàn diện về số lượng, cơ cấu và chất lượng đại biểu

Theo báo cáo, tổng số cử tri cả nước là 76.423.940 người, trong đó có 76.198.214 cử tri tham gia bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,70%. Nhiều địa phương đạt tỷ lệ gần như tuyệt đối; các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh vẫn đạt trên 99% dù dân số đông và biến động lớn.

Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI từ 863 người ứng cử. Trong đó, 214 đại biểu do Trung ương giới thiệu trúng cử, 286 đại biểu do địa phương giới thiệu trúng cử; không có người tự ứng cử trúng cử. Số đại biểu chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay.

Về cơ cấu, đại biểu nữ chiếm 30%, đại biểu dân tộc thiểu số chiếm 15,20%, đại biểu dưới 40 tuổi chiếm 6,6%; tỷ lệ đại biểu có trình độ trên đại học đạt 83,60%. Đáng chú ý, lần đầu tiên Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu.

Đối với Hội đồng nhân dân các cấp, đã bầu đủ 2.552 đại biểu cấp tỉnh và 72.440 đại biểu cấp xã (thiếu 160 đại biểu do nguyên nhân bất khả kháng). Cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nâng cao tính đại diện và chất lượng.

Công tác bầu cử sớm được tổ chức tại 217 khu vực bỏ phiếu ở 11 tỉnh, thành phố với tỷ lệ cử tri tham gia đạt 99,87%; không có đơn vị nào phải bầu lại hoặc bầu thêm đối với cấp Quốc hội và cấp tỉnh.

Việc xác nhận tư cách đại biểu được hoàn tất đúng quy định, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý cho hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới.

Nền tảng cho nhiệm kỳ mới

Báo cáo đánh giá, dưới sự lãnh đạo sâu sát của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của các cơ quan Trung ương và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp, đạt nhiều kết quả toàn diện.

Cuộc bầu cử không chỉ bảo đảm bầu đủ số lượng đại biểu mà còn nâng cao chất lượng, cơ cấu hợp lý, tăng đại biểu chuyên trách, nâng cao trình độ và tính đại diện. Đây cũng là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng với tỷ lệ cử tri tham gia cao nhất từ trước đến nay, thể hiện rõ ý thức chính trị, trách nhiệm công dân và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Các nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch được bảo đảm xuyên suốt; công tác tổ chức được triển khai bài bản, linh hoạt; thông tin, tuyên truyền có nhiều đổi mới; an ninh, trật tự được giữ vững.

Từ thực tiễn đó, báo cáo rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng, trong đó nhấn mạnh vai trò quyết định của sự lãnh đạo của Đảng; sự phối hợp đồng bộ của hệ thống chính trị; bảo đảm dân chủ, minh bạch; đẩy mạnh tuyên truyền; tăng cường kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Trên cơ sở tổng kết, Hội đồng bầu cử quốc gia kiến nghị tiếp tục hoàn thiện pháp luật về bầu cử, điều chỉnh quy định về tổ chức chính quyền địa phương, hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri và nâng cao vai trò giám sát sau bầu cử.

Hội đồng bầu cử quốc gia khẳng định thành công của cuộc bầu cử tiếp tục củng cố niềm tin của Nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng chính trị – pháp lý vững chắc cho hoạt động của Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp trong nhiệm kỳ 2026–2031.