Cuộc chiến nhổ 'gai' của ông Trump

Nghị sĩ Thomas Massie (phải) đang là mục tiêu mà ông Trump muốn đẩy khỏi Quốc hội Mỹ. Ảnh: Fox News.

Ngày 19/5, các cử tri Cộng hòa sẽ bỏ phiếu bầu ra đại diện của đảng tranh cử tại khu vực bầu cử số 4 của bang Kentucky, vốn đang do Hạ nghị sĩ Thomas Massie nắm giữ.

Kết quả bầu cử sẽ là chỉ dấu cho quyền lực và sức ảnh hưởng của ông Trump đối với đảng Cộng hòa.

“Nhiều cử tri đang băn khoăn với câu hỏi: Nên đứng về phía tổng thống hay đứng về nghị sĩ của chúng ta”, ông Shane Noem, lãnh đạo đảng Cộng hòa tại quận Kenton, bang Kentucky, nói với Guardian.

Người dám đương đầu tổng thống

Hạ nghị sĩ Thomas Massie từ lâu đã là cái gai trong mắt giới lãnh đạo đảng Cộng hòa suốt 8 nhiệm kỳ qua. Kể từ khi giành ghế lần đầu tiên 14 năm trước trong kỷ nguyên Đảng Trà, ông liên tục chiến đấu chống lại giới tinh hoa của cả hai đảng.

Hạ nghị sĩ Thomas Massie. Ảnh: Bloomberg.

Dù mối quan hệ với Tổng thống Donald Trump thường xuyên dao động, ông Massie vẫn dễ dàng chiến thắng trong 6 cuộc đua tiếp theo, ngay cả khi phong trào MAGA trở thành lực lượng thúc đẩy chính trong nội bộ đảng.

Ông chưa từng gặp thách thức đáng kể nào trong nỗ lực tái cử trước khi lọt vào "tầm ngắm" của ông Trump.

Ông Massie hiện là nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Trump nhất. Ông đi đầu trong chiến dịch đòi công bố hồ sơ Epstein, đồng thời cáo buộc ông Trump vi phạm cam kết tranh cử khi đưa nước Mỹ bước vào cuộc xung đột với Iran.

Ông Massie không phải đối tượng duy nhất bị ông Trump nhắm tới trong cuộc bầu cử lần này. Trước đó, Thượng nghị sĩ Bill Cassidy - người từng bỏ phiếu ủng hộ luận tội ông Trump sau vụ bạo loạn tại Đồi Capitol năm 2021 - đã thất bại khi chỉ về đích thứ ba trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana hôm 16/5.

Thất bại của ông Cassidy cho thấy tuyên bố của ông Trump về cuộc bầu cử “bị đánh cắp” năm 2020 vẫn được một bộ phận cử tri Cộng hòa coi trọng.

Dù vậy, ông Cassidy khẳng định không hối tiếc về lá phiếu kết tội Tổng thống Trump vì hành vi kích động bạo loạn ngày 6/1/2021, dù quyết định đó rốt cuộc đã khiến ông mất ghế.

"Khi tôi qua đời, nếu điều đó được đưa vào cáo phó, thì đó sẽ là một cáo phó tốt đẹp hơn", ông Cassidy phát biểu trước giới phóng viên. Ngay sau đó, ông Trump lập tức đăng trên Truth Social: “Thật tốt khi thấy sự nghiệp chính trị của ông ta đã KẾT THÚC!".

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy, người bỏ phiếu ủng hộ luận tội ông Trump, đã thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ hôm 16/5. Ảnh: Reuters.

Ngoài ông Cassidy, một nhóm 7 nghị sĩ tại bang Indiana cũng bị ông Trump “trừng phạt” do phản đối việc vẽ lại bản đồ bầu cử bang. 5 người trong số đó đã bị đánh bại trong kỳ bầu cử sơ bộ hồi đầu tháng 5.

Giờ đây, ông Trump đang hướng đến mục tiêu mới: Hạ nghị sĩ bang Colorado Lauren Boebert, người đã lên tiếng ủng hộ ông Massie.

“Dù trước đây tôi ủng hộ Boebert, nếu có người phù hợp, tôi sẽ rất vinh dự rút đi sự ủng hộ này và hậu thuẫn ứng viên thay thế tốt hơn”, ông Trump viết trên mạng xã hội. Về phần mình, bà Boebert vẫn tự nhận bản thân là một “MAGA” và khẳng định chỉ ủng hộ ông Massie với tư cách bạn bè.

Ed Gallrein - Người được Tổng thống chọn

Để lật đổ ông Massie, ông Trump hậu thuẫn đối thủ của ông này là Ed Gallrein, một cựu đặc nhiệm hải quân Mỹ. Tuy nhiên, đối với cử tri, đây không phải một ứng viên quá ấn tượng.

“Tính cách của ông ấy như tảng đá vậy. Tôi không nghĩ ai đó sẽ bầu cho Ed Gallrein vì bản thân ông ấy - họ chỉ bầu cho Thomas (Massie)”, ông Aaron Reed, Thượng nghị sĩ bang Kentucky, đánh giá.

Tổng thống Trump từng mô tả ông Gallrein là người "mạnh mẽ như quỷ", sở hữu ngoại hình lẫn khí chất như bước ra từ các bộ phim điện ảnh chuẩn mực. "Ông ấy là một anh hùng Mỹ đích thực, một người yêu nước vĩ đại", ông Trump phát biểu khi đứng cạnh Gallrein trong chuyến thăm Kentucky vào đầu mùa xuân này.

Ông Ed Gallrein nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Trump. Ảnh: Spectrum News 1.

Theo CNN, ông Gallrein (68 tuổi) chưa từng đảm nhận chức vụ công nào và từng thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ vào Thượng viện bang Kentucky năm 2024. Ông không phải là một diễn giả bẩm sinh hay một nhà hùng biện có sức hút bốc lửa.

Tuy nhiên, khi các đồng minh của ông Trump ráo riết tìm kiếm ứng viên thách thức Massie, ông Gallrein đã lọt vào mắt xanh nhờ thâm niên phục vụ trong quân ngũ và uy tín sẵn có tại Quận Shelby, phía đông Louisville.

Vào đêm trước cuộc bầu cử, Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Pete Hegseth đã xuất hiện để ca ngợi ông Gallrein và chỉ trích gay gắt thành tích nghị trường của ông Massie. Đây là sự kiện chính trị hiếm hoi có sự góp mặt của người đứng đầu Lầu Năm Góc.

"Tổng thống Trump không cần thêm những người ở Washington cố gắng chứng tỏ quan điểm, đặc biệt là từ chính đảng của ông ấy", ông Hegseth nói, "Ông ấy cần những người giúp mình chiến thắng, bỏ phiếu cho ông ấy".

Cùng tối hôm đó, Tổng thống Trump cũng tung đòn công kích khi gọi ông Massie là hạ nghị sĩ Cộng hòa tồi tệ nhất lịch sử đất nước.

Cuộc bầu cử sơ bộ đắt nhất lịch sử Mỹ

Theo CNN, đây đã trở thành cuộc bầu cử sơ bộ đắt đỏ nhất trong lịch sử nước Mỹ với hơn 30 triệu USD được chi ra chỉ riêng cho quảng cáo trên truyền hình, trong đó hơn một nửa số tiền được sử dụng nhằm mục đích đánh bại ông Massie.

Ông Trump và ông Ed Gallrein - đối thủ của ông Massie. Ảnh: Kentucky Kernel.

Kết quả cuộc đua này sẽ là chỉ dấu tối thượng về quyền lực của ông Trump đối với đảng Cộng hòa. Nếu lật đổ được ông Massie, ông Trump chứng minh đảng Cộng hòa vẫn nằm trọn trong tay mình. Trong khi đó, ông Massie muốn chứng minh điều ngược lại.

“Các bạn có thể gửi thông điệp tới ông ấy: Ông ấy sẽ phải làm việc với tôi vì tôi sẽ không đi đâu”, ông Massie tuyên bố trước những người ủng hộ vào tuần trước. "Đầm lầy đang săn đuổi tôi vì họ muốn sự phục tùng tuyệt đối".

Mối bất hòa này đã chi phối toàn bộ chiến dịch, đẩy nhiều cử tri Cộng hòa vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa lòng kính trọng tổng thống và sự nể phục vị hạ nghị sĩ của mình.

Ông Massie đánh giá tỷ lệ cử tri đi bầu sẽ quyết định kết quả: trong khi cử tri trẻ có xu hướng ủng hộ ông để hướng tới một chính sách bớt can thiệp quân sự, các cử tri cao tuổi lại tin tưởng ông Trump hơn. “Đây sẽ là cuộc trưng cầu dân ý về tương lai của đảng”, ông Massie nhận định.

“Nếu ông Trump không đứng về phía bạn trong cuộc bầu cử sơ bộ, nhiều khả năng đó sẽ là một ngày không vui vẻ với bạn”, ông Scott Jennings, chiến lược gia Cộng hòa, nhận xét trên New York Times. “Trong nội bộ đảng Cộng hòa, lời nói của Donald Trump là điều quan trọng nhất".

Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá cách tiếp cận của ông Trump mang lại nhiều rủi ro. Đảng Cộng hòa đang vấp phải thách thức lớn từ cử tri do chi phí sinh hoạt tăng cao và cuộc xung đột tại Iran.

“Cần nhắc lại rằng dù tỷ lệ ủng hộ chung ở mức thấp, ông Trump vẫn có cơ sở rất vững chắc trong đảng Cộng hòa”, ông Jon Fleischman, chiến lược gia của đảng này tại California, nhận xét. Giờ đây, các đảng viên Cộng hòa cảm thấy có rất ít dư địa để phản đối các chính sách từ Nhà Trắng.

Dù vậy, giới phân tích cũng chỉ ra ông Trump chủ yếu chỉ can thiệp vào các bang ngả hẳn về phe Cộng hòa. Dường như ông chủ Nhà Trắng lo ngại các ứng viên trung thành nhưng cực đoan có thể phản tác dụng khi không được lòng nhóm cử tri trung dung - những người quyết định kết quả bầu cử tổng thể.

Hồi tháng 2, ông Trump từng rút ủng hộ đối với Hạ nghị sĩ Jeff Hurd (bang Colorado) khi chính trị gia này phản đối chính sách thuế của Nhà Trắng. Tuy nhiên, do ứng viên thay thế được ông Trump chọn có nguy cơ khiến đảng Cộng hòa mất ghế vào tay phe Dân chủ, ông đã buộc phải đảo ngược quyết định sau đó.