Kế hoạch khó thành

Trang mạng Euronews ước tính có từ 80.000 đến 100.000 binh lính Mỹ đang đồn trú trên khắp châu Âu, tùy thuộc vào các đợt luân chuyển lực lượng. Trong khi đó, Reuters cho biết, tính đến cuối năm 2025, con số trên là khoảng 85.000. Theo kênh truyền hình Al Jazeera, các lực lượng Mỹ được triển khai tại 31 căn cứ thường trực và 19 địa điểm quân sự trên khắp châu Âu. Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ (USEUCOM) điều phối các hoạt động quân sự của Washington tại "lục địa già", phối hợp cùng các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). USEUCOM gồm 6 bộ tư lệnh trực thuộc là lục quân, hải quân, không quân, thủy quân lục chiến, tác chiến đặc biệt và không gian.

Binh lính tham gia một cuộc tập trận của lục quân Mỹ ở miền Nam nước Đức, ngày 30-4-2026. Ảnh: Reuters

Al Jazeera cho biết, có hơn 36.400 binh lính Mỹ được triển khai tại Đức. Căn cứ không quân Ramstein ở Đức cũng là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu. Lực lượng Mỹ tại Anh gồm hơn 10.100 binh lính, đóng quân tại 3 căn cứ và chủ yếu là không quân. Quân đội Mỹ đồn trú tại Italy gồm các lực lượng lục quân, hải quân và không quân với hơn 12.600 binh lính tại các căn cứ ở Vicenza, Aviano, Naples và Sicily. Tây Ban Nha là nơi đặt các căn cứ của hải quân cũng như không quân Mỹ, với hơn 3.800 binh lính Mỹ đồn trú tại quốc gia này.

Ba Lan có 369 binh lính Mỹ đồn trú thường trực, cùng khoảng 10.000 binh lính thuộc các lực lượng luân phiên trong khuôn khổ “Sáng kiến răn đe châu Âu”-một chương trình của Washington nhằm củng cố sườn phía Đông NATO. Tương tự Ba Lan, Romania tiếp nhận các lực lượng Mỹ luân phiên bên cạnh 153 binh lính đồn trú thường trực. Các căn cứ mà Mỹ được tiếp cận tại Ba Lan gồm Mihail Kogalniceanu, Camp Turzii và Deveselu. Mỹ thường xuyên tiến hành các đợt triển khai quân luân phiên và nhiệm vụ huấn luyện tại Hungary với 77 binh lính Mỹ đồn trú thường trực tại hai căn cứ Kecskemet và Papa Air.

Al Jazeera lưu ý số lượng binh lính Mỹ tại các quốc gia châu Âu nói trên là dựa vào số liệu của Lầu Năm Góc tính đến tháng 12-2025. Các quốc gia châu Âu chia sẻ một phần chi phí cho việc đồn trú của các lực lượng Mỹ trên lãnh thổ của mình.

Theo Al Jazeera, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu có từ thời Chiến tranh thế giới thứ hai. Đến Chiến tranh Lạnh, Mỹ cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu và chuyển nhiệm vụ sang củng cố năng lực phòng thủ của "lục địa già" trước Liên Xô. Các căn cứ quân sự nơi binh lính Mỹ đồn trú không chỉ phục vụ việc bảo đảm an ninh cho châu Âu mà còn đóng vai trò quan trọng đối với các mục tiêu quân sự và đối ngoại của Washington ngoài phạm vi châu lục. Chúng chính là các trung tâm hậu cần lớn, cho phép Mỹ tiến hành các hoạt động quân sự bên ngoài châu Âu, ví dụ như tại Iraq, Afghanistan và Iran.

Al Jazeera cho biết, Tổng thống và Lầu Năm Góc thường là bên quyết định số lượng binh lính Mỹ được triển khai tại các quốc gia châu Âu. Tuy nhiên, Quốc hội Mỹ có thể ngăn chặn hoặc gây khó khăn cho các kế hoạch rút quân quy mô lớn của Chính phủ thông qua luật pháp và quyền kiểm soát ngân sách. Theo Reuters, trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) được Đồi Capitol thông qua và Tổng thống Donald Trump ký ban hành hồi năm ngoái có một điều khoản cấm cắt giảm số lượng binh lính Mỹ tại châu Âu xuống dưới 76.000 người, trừ khi ông chủ Nhà Trắng tham vấn các đồng minh NATO, đồng thời cung cấp được các đánh giá độc lập về tác động đối với an ninh của Washington và NATO cũng như khả năng răn đe đối với Nga. “Ngoài những giới hạn pháp lý, các nhà phân tích nhận định việc rút quân khỏi châu Âu là một quá trình phức tạp và tốn kém”, Euronews nhấn mạnh.

Nhiều nghị sĩ thuộc cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đã lên tiếng bày tỏ quan ngại, thậm chí chỉ trích kế hoạch rút bớt binh lính Mỹ khỏi châu Âu. Reuters lưu ý rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo kế hoạch nói trên sau khi đề xuất với Quốc hội tăng mạnh ngân sách quốc phòng lên 1.500 tỷ USD cho tài khóa 2027 so với 1.000 tỷ USD của tài khóa 2026. “Việc làm phật lòng Quốc hội, nhất là các ủy ban quân vụ ở lưỡng viện, không phải là con đường giúp chính quyền đạt được điều họ mong muốn về quốc phòng”, chuyên gia Kristine Berzina tại Quỹ German Marshall-một tổ chức phi đảng phái thúc đẩy quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương có trụ sở tại Washington-nhận định với Reuters.