Cuộc chiến thành Troy khơi mào từ 'quả táo tặng người đẹp nhất'

Nhiều người đã biết rằng cuộc chiến thành Troy sinh ra bởi một cuộc tranh giành người phụ nữ đẹp nhất trần gian khi đó - hoàng tử Paris thành Troy đã lén đưa người đẹp Helen về thành, khi Helen đang là vợ của vua Menelaus thành Sparta. Nhưng hành động đó cũng chỉ là hậu quả từ một cuộc tranh giành nhan sắc trước đó của các vị thần.

“Quả táo bất hòa” là khởi nguồn của cuộc chiến thành Troy, cuộc chiến mà Odysseus đã chiến đấu cùng liên minh Hy Lạp trong trận chiến 10 năm. Chuyện về “quả táo bất hòa” được ghi trong cuốn Thần thoại Hy Lạp, do nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Khỏa biên soạn (Nhà xuất bản Văn học tái bản năm 2014).

Quả táo bất hòa

Mọi chuyện bắt đầu từ đám cưới giữa anh hùng Peleus và nữ thần biển Thetis (cha mẹ của Achilles sau này). Tất cả thần linh trên đỉnh Olympus đều được mời, ngoại trừ Eris - Nữ thần Bất hòa.

Cuốn "Thần thoại Hy Lạp".

Nhưng Eris vẫn cứ đến đám cưới, mang theo nỗi tự ái và muốn tìm cách phá cuộc vui. Eris mang theo một quả táo vàng khắc một dòng chữ “Tặng người đẹp nhất” và ném quả táo vào giữa bàn tiệc.

Bàn tiệc sôi động hẳn lên. Các nam thần, nữ thần tranh nhau.

Cuối cùng đều bỏ cuộc, chỉ còn 3 nữ thần chưa ai chịu nhường ai: nữ thần Hera - vợ của thần Zeus, nữ thần Hôn nhân; Athena - nữ thần Trí tuệ và Chiến tranh; Aphrodite - nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp.

Họ tới đòi Zeus phân xử, nhưng Zeus xua tay. Để tránh "vạ lây", thần Zeus đã khéo léo đẩy trách nhiệm "giám khảo" cho hoàng tử Paris - chàng hoàng tử đẹp trai, đang sống tại thành Troy.

Một ngày, Paris đang dạo bước thì thần Hermes tới mang theo yêu cầu của Zeus - tìm người phân xử xem ai xứng đáng với quả táo cho người đẹp nhất.

Nhận thấy vẻ đẹp của 3 nữ thần "một chín một mười", chàng hoàng tử trẻ rơi vào thế bế tắc. Cuộc đọ sắc nhanh chóng biến thành một màn “đút lót”.

Hera, nữ thần uy quyền nhất, tiến đến đầu tiên và hứa hẹn sẽ trao cho Paris quyền lực thống trị toàn bộ châu Á. Athena tiếp lời với cam kết biến chàng thành chiến binh kiệt xuất, sở hữu trí tuệ vô song và sự bất bại trên mọi chiến trường. Aphrodite đưa ra một thương lượng đánh trúng vào tâm lý chàng trai Paris: tình yêu của Helen - người phụ nữ đẹp nhất thế gian.

Bỏ qua quyền lực bá chủ hay sự nghiệp binh nghiệp hiển hách, chàng hoàng tử trẻ chẳng tốn nhiều thời gian mà quyết định trao quả táo vàng cho Aphrodite, chấp nhận sự cám dỗ của sắc đẹp.

Cuốn Thần thoại Hy Lạp ghi: “Xét cho cùng sự phân xử của Paris là công bằng và thỏa đáng! Bởi một lẽ đơn giản: có lẽ nào nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp lại không phải là nữ thần đẹp nhất…”

Việc phân xử đã xong, nhưng từ đó lại sinh ra vấn đề khác: Hera và Athena đem lòng thù ghét Paris và người thành Troy, họ ghét cả nữ thần Aphrodite. Họ tìm cách trừng trị. Vậy là quả táo “tặng người đẹp nhất” trở thành “quả táo bất hòa”.

Khi tình yêu và sắc đẹp châm ngòi cho chiến tranh

Giữ đúng lời hứa, Aphrodite bắt đầu lên kế hoạch giúp Paris có được phần thưởng như đã hứa. Nữ thần thúc giục chàng dẫn đầu đoàn sứ thần thành Troy thực hiện chuyến đi ngoại giao đến thành Sparta, nơi vua Menelaus đang trị vị cùng Hoàng hậu Helen.

Được nữ thần Aphrodite giúp đỡ, Paris nhanh chóng quyến rũ được Helen. Nhân lúc vua Menelaus phải đột ngột rời kinh thành để dự tang lễ ở Crete, Paris và Helen đã lén lút bên nhau. Được sự bảo hộ và trợ lực hoàn toàn từ Aphrodite, Paris đã thuyết phục Helen bỏ lại người chồng cùng con gái để theo chàng về Troy.

Paris dụ Helen theo chàng về thành Troy. Ảnh: Troy.

Sự mất tích của Helen đã châm ngòi cho cơn thịnh nộ của vua Menelaus. Vua lập tức kêu gọi người anh quyền lực Agamemnon cùng toàn bộ liên minh Hy Lạp hội quân, thề sẽ san bằng thành Troy để đòi lại danh dự bị tổn hại.

Suốt một thập kỷ, những bức tường thành kiên cố của Troy đã cản bước hàng trăm nghìn chiến binh Hy Lạp, biến cuộc chiến thành một đầm lầy đẫm máu cho cả hai phe.

Cuộc chiến thành Troy không chỉ là cuộc đọ sức giữa 2 chiến quân mà còn là cuộc tranh giành quyền lực của các vị thần trên đỉnh Olympus. Trong khi Athena và Hera dốc lòng hỗ trợ quân Hy Lạp để trả thù Paris, thì Apollo và Aphrodite lại đứng về phía thành Troy, liên tục can thiệp để bảo vệ thành.

Bước ngoặt của cuộc chiến là Odysseus nghĩ ra kế "con ngựa thành Troy". Quân Hy Lạp giả vờ rút lui, để lại một con ngựa gỗ khổng lồ chứa đầy quân binh bên trong, nói rằng đó là món quà quân Hy Lạp dâng lên thần Athena. Từ "món quà" này, thành Troy thất thủ.

Paris đã phải trả giá cho sự nông nổi của mình bằng chính tính mạng. Về phần Helen, sau khi thành Troy ngập trong biển lửa, vua Menelaus tay lăm lăm gươm tìm kiếm Helen. Khi gặp Helen, ông toan giết người đã gây ra nỗi bất hạnh cho bao người trong một thập kỷ.

Đúng lúc đó, nữ thần Aphrodite đã truyền vào trái tim Menelaus lòng vị tha, tình yêu, sự đắm say với Helen. Vì thế Menelaus nguôi cơn ghen, dắt tay đưa vợ xuống thuyền chờ ngày về Hy Lạp.

Ngày nay, trong văn học thế giới, thành ngữ “con ngựa thành Troy” chỉ một lực lượng nội ứng, một nhân tố phá hoại từ bên trong, một công việc có tay trong giúp đỡ.