'Cuộc chiến' với suy thận ở TP.HCM

Khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) luôn sáng đèn từ lúc thành phố còn ngái ngủ. Những con người xa lạ nằm cạnh nhau, cùng nghe tiếng máy lọc máu chạy đều. Ở đây, ai cũng có chung một "lịch sống" không thể thay đổi.

Anh Dương Văn Lâm, 33 tuổi, quê Gia Lai (Bình Định cũ), đến phòng chạy thận từ sáng sớm. Trước khi mắc bệnh, anh vào TP.HCM học tập rồi làm việc ở công trình xây dựng, lao động nặng, ăn uống thất thường. Ở tuổi 30, anh nhận chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối.

Sau thời gian uống thuốc theo dõi, Lâm phải phẫu thuật tạo tay và bắt đầu chạy thận định kỳ. Ý định ghép thận từ bố không thể thực hiện vì sức khỏe người hiến không đủ điều kiện. Cuộc sống của anh từ đó gắn chặt với lịch chạy thận ba lần mỗi tuần, chủ yếu vào ca sáng thứ Ba, Năm, Bảy.

Chưa lập gia đình, anh Lâm làm lao động tự do và bảo vệ ca tối để phù hợp lịch điều trị. Thu nhập mỗi tháng khoảng 8-9 triệu đồng. Nhờ bảo hiểm y tế từ quê, chi phí chạy thận của anh khoảng 3-4 triệu đồng, tổng chi tiêu sinh hoạt và viện phí vào khoảng 4-5 triệu đồng. Với anh, nỗi lo lớn nhất không phải bệnh tật mà là tiền bạc.

Những bệnh nhân mang theo túi đồ nhỏ gọn khi vào phòng chạy thận. Bên trong chỉ có vài vật dụng cá nhân và thuốc men. Cuộc sống được thu gọn trong những thứ cần thiết nhất.

Nhân viên y tế di chuyển liên tục giữa các giường bệnh. Họ kiểm tra máy, điều chỉnh thông số, theo dõi từng biểu hiện nhỏ. Công việc lặp lại nhưng không cho phép sai sót.

Ở một giường bệnh khác trong khoa, chị Lê Kim Phượng nằm lặng im, cơ thể gầy đi sau hơn 10 năm chạy thận. Những sợi dây lọc máu nối từ cánh tay chị vào máy, quen thuộc đến mức trở thành một phần của cơ thể. Ba lần mỗi tuần, chị rời Nhơn Trạch từ sáng sớm để kịp ca điều trị. Sau mỗi lần lọc máu, sức lực gần như cạn kiệt, chị chỉ có thể nằm yên khi trở về nhà. Cuộc sống của người phụ nữ quê Đồng Nai trôi chậm, dựa vào sự chăm sóc của con gái út và sự đùm bọc từ những người xung quanh.

Dưới ánh đèn trắng, nhiều bệnh nhân thiếp đi ngay trên giường. Cơ thể họ bất động, hơi thở đều dần theo nhịp máy lọc máu. Sự mệt mỏi kéo dài khiến giấc ngủ đến tự nhiên, không cần gắng gượng. Trong vài giờ ngắn ngủi ấy, phòng bệnh yên lặng hơn thường lệ. Chỉ còn tiếng máy chạy đều thay cho lời nói.

Máy chạy thận hoạt động liên tục nhiều ca trong ngày. Trước áp lực số lượng người bệnh ngày càng tăng, trung bình mỗi máy chạy thận tại bệnh viện hiện phải hoạt động 4 ca/ngày, thậm chí có thời điểm lên tới 5 ca, kéo dài đến đêm khuya. Ánh đèn trong khoa hiếm khi tắt sớm.

Ánh mắt nhiều người dõi theo dòng máu chảy trong ống dẫn. Không ai nói nhiều. Mỗi người theo đuổi một dòng suy nghĩ riêng. Số giường bệnh hiếm khi trống. Người này rời đi, người khác lại vào. Nhịp vận hành không có khoảng nghỉ.

Điều dưỡng tranh thủ cập nhật hồ sơ điều trị trong khi phía sau là những bệnh nhân đang nằm chạy thận. Hiện Bệnh viện Lê Văn Thịnh có 42 máy chạy thận nhân tạo chu kỳ, đang điều trị định kỳ cho gần 300 bệnh nhân, chưa kể các trường hợp cấp cứu. Ngoài ra, đơn vị còn hỗ trợ vận hành 10 máy chạy thận tại Cần Giờ, đồng thời quản lý thêm hơn 300 bệnh nhân suy thận mạn.

Người đàn ông nằm nghiêng trên giường chạy thận, một tay gác lên đầu để tìm tư thế đỡ mỏi. Dòng máu theo ống dẫn chảy ra rồi trở lại cơ thể qua máy lọc. Khẩu trang che gần hết khuôn mặt, chỉ còn ánh mắt lộ rõ sự mệt mỏi sau nhiều giờ điều trị. Mỗi ca chạy thận kéo dài, buộc người bệnh phải nằm bất động. Thời gian trôi chậm cùng nhịp máy chạy đều bên cạnh.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa II Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, số bệnh nhân chạy thận tại bệnh viện tăng trung bình 12-15% mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thực tế ngày càng nhiều người mắc suy thận mạn ở giai đoạn 3 và 4. Khi không được điều trị nội khoa tích cực, bệnh tiến triển nhanh. Nhiều trường hợp chuyển sang giai đoạn cuối. Từ đó, người bệnh buộc phải phụ thuộc vào chạy thận suốt đời.

Hoài Bảo - Nguyễn Thuận