Cuộc đua thương hiệu thời AI: Doanh nghiệp Việt phải làm chủ dữ liệu

Sự phát triển nhanh chóng của AI đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới trong nền kinh tế số. Nếu trước đây, doanh nghiệp chủ yếu dựa vào giá thành, quy mô sản xuất và mạng lưới phân phối để mở rộng thị trường, thì nay dữ liệu, công nghệ và khả năng thấu hiểu khách hàng ngày càng trở thành yếu tố quyết định.

AI không chỉ hỗ trợ tự động hóa quy trình mà còn thay đổi cách doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, quản trị thương hiệu và xây dựng quan hệ với khách hàng.

Tuy nhiên, khi công nghệ ngày càng dễ tiếp cận, việc sử dụng AI không còn là lợi thế riêng của những doanh nghiệp lớn. Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp có đủ năng lực biến công nghệ thành hiệu quả kinh doanh và giá trị thương hiệu hay không.

Từ gia công giá rẻ đến làm chủ công nghệ và thương hiệu

Tại sự kiện ra mắt nền tảng tăng trưởng thương hiệu ứng dụng AI NEX Brain™, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định AI, dữ liệu lớn và công nghệ số đang tái định hình phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận thị trường.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại sự kiện ra mắt nền tảng tăng trưởng thương hiệu ứng dụng AI NEX Brain™.

Theo ông Vinh, thương hiệu không còn đơn thuần là hình ảnh hay hoạt động truyền thông, mà đã trở thành tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nhận định này đặt ra yêu cầu thay đổi tư duy đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào nguồn lực truyền thống sang mô hình dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thực tế, dù tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chủ yếu đảm nhận các công đoạn gia công, sản xuất theo đơn đặt hàng. Giá trị gia tăng giữ lại còn hạn chế, trong khi năng lực thiết kế, phát triển công nghệ và xây dựng thương hiệu chưa tương xứng với quy mô sản xuất.

Điều này khiến không ít doanh nghiệp rơi vào vòng xoáy cạnh tranh bằng giá thấp, khó tạo dựng vị thế độc lập trên thị trường quốc tế.

Theo TS Lương Minh Huân, Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp thuộc VCCI, để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp Việt cần thực hiện những chuyển dịch mang tính chiến lược.

Trước hết, chuyển từ mục tiêu tăng doanh thu đơn thuần sang nâng cao năng suất và giá trị gia tăng; từ cạnh tranh bằng chi phí sang tạo sự khác biệt; từ chuyển đổi số sang xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên dữ liệu và AI.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn nhận thương hiệu, từ khoản chi phí dành cho quảng cáo, tiếp thị thành tài sản vô hình có khả năng tạo ra giá trị lâu dài.

Đây không chỉ là sự thay đổi trong hoạt động marketing mà còn là bước chuyển về mô hình quản trị và chiến lược phát triển.

Một doanh nghiệp có thể tăng doanh số nhờ quảng cáo, nhưng khó duy trì lợi thế nếu sản phẩm thiếu khác biệt, chất lượng không ổn định hoặc không đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Lễ ra mắt Nền tảng Tăng trưởng Thương hiệu ứng dụng AI - NEX Brain™.

Trong khi đó, công nghệ số và AI đang tạo điều kiện để doanh nghiệp hiểu khách hàng sâu hơn, nhận diện xu hướng tiêu dùng sớm hơn và điều chỉnh sản phẩm phù hợp với từng phân khúc.

Thông qua phân tích dữ liệu, doanh nghiệp có thể xác định nhu cầu thị trường, đánh giá hiệu quả kinh doanh và xây dựng chiến lược thương hiệu dựa trên những thông tin có thể đo lường.

Tuy nhiên, để khai thác được lợi thế này, doanh nghiệp cần có dữ liệu đủ tin cậy, quy trình quản trị phù hợp và đội ngũ nhân lực có khả năng sử dụng công nghệ.

Nếu dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ hoặc không được cập nhật thường xuyên, các mô hình AI khó đưa ra kết quả chính xác. Khi đó, đầu tư công nghệ có thể làm gia tăng chi phí mà không tạo ra hiệu quả tương xứng.

Vì vậy, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở việc mua phần mềm, triển khai hệ thống quản lý hay sử dụng các công cụ AI tạo sinh. Điều quan trọng hơn là xây dựng năng lực quản trị dữ liệu, chuẩn hóa quy trình và hình thành phương thức ra quyết định dựa trên thông tin.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây chính là nền tảng để từng bước chuyển từ tham gia chuỗi giá trị bằng lợi thế chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ, chất lượng và thương hiệu.

AI phải trở thành năng lực cạnh tranh, không chỉ là công cụ tiếp thị

Một trong những thay đổi rõ nét nhất của AI là khả năng đưa hoạt động xây dựng thương hiệu từ phương thức dựa nhiều vào kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Trước đây, doanh nghiệp thường đánh giá hiệu quả thương hiệu thông qua doanh số, mức độ nhận diện hoặc phản hồi của khách hàng sau mỗi chiến dịch truyền thông.

Hiện nay, các công cụ AI có thể hỗ trợ phân tích hành vi tiêu dùng, dự báo xu hướng, đánh giá mức độ tương tác và điều chỉnh chiến lược tiếp thị nhanh hơn.

Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch CSMO Việt Nam chia sẻ về những thay đổi AI đang tạo ra.

AI tạo sinh còn giúp doanh nghiệp xây dựng nội dung, thiết kế hình ảnh, phát triển các phương án truyền thông và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là cơ hội tiếp cận những năng lực công nghệ trước đây thường đòi hỏi nguồn lực tài chính và nhân sự lớn.

Tuy nhiên, sự phổ biến của AI cũng đặt ra một thách thức mới. Khi nhiều doanh nghiệp cùng sử dụng những công cụ tương tự, công nghệ tự thân không còn bảo đảm sự khác biệt. Lợi thế cạnh tranh sẽ phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng tổ chức vận hành và mức độ gắn kết giữa công nghệ với chiến lược kinh doanh.

Phó chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh cho rằng AI mở ra phương thức mới trong quản trị và phát triển thương hiệu, giúp doanh nghiệp hiểu thị trường, nhận diện nhu cầu khách hàng và nâng cao chất lượng quyết định.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ giữa các doanh nghiệp vẫn còn chênh lệch, đặc biệt ở khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những hạn chế về nguồn lực tài chính, dữ liệu và nhân sự công nghệ có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình triển khai AI.

Vấn đề quan trọng không phải doanh nghiệp ứng dụng bao nhiêu công cụ AI, mà là công nghệ giúp giải quyết được những bài toán gì trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nếu một doanh nghiệp sản xuất có thể sử dụng AI để dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu kế hoạch cung ứng hoặc phân tích phản hồi của khách hàng nhằm cải tiến sản phẩm.

Bên cạnh cơ hội, AI cũng làm gia tăng những thách thức về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và tính xác thực của thông tin.

Trong môi trường số, một thương hiệu có thể được lan tỏa nhanh chóng, nhưng cũng dễ chịu tác động từ nội dung giả mạo, thông tin sai lệch và các hình thức lừa đảo sử dụng công nghệ AI.

"Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải đồng thời xây dựng năng lực quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu khách hàng và kiểm soát chất lượng nội dung do AI tạo ra", ông Vinh nhấn mạnh.

Khách mời tại lễ ra mắt quan tâm đến những nền tảng mới.

Đặc biệt, khi dữ liệu ngày càng trở thành tài sản quan trọng, doanh nghiệp cần quan tâm đến quyền kiểm soát, khả năng khai thác và trách nhiệm bảo vệ nguồn dữ liệu của mình.

Về dài hạn, ứng dụng AI cần được đặt trong chiến lược chuyển đổi số tổng thể, gắn với đổi mới mô hình kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị.

Đối với Việt Nam, thúc đẩy ứng dụng AI trong doanh nghiệp không chỉ nhằm cải thiện hiệu quả tiếp thị hay giảm chi phí vận hành. Quan trọng hơn, đây là cơ hội nâng cao năng suất, gia tăng hàm lượng tri thức trong sản phẩm và từng bước cải thiện vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu.