Cuộc tập trận phản ánh mong muốn gì của châu Âu về đàm phán Ukraine?

Binh sĩ Ba Lan tham gia một cuộc tập trận ở Biedrusko, Ba Lan. Ảnh: PAP/TTXVN phát

Theo Tân Hoa Xã, cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh giới chức châu Âu đang thúc đẩy để được tham gia vào tiến trình đàm phán ba bên giữa Mỹ, Nga và Ukraine, trong khi giới phân tích cho rằng Liên minh Tự nguyện muốn chứng minh năng lực quân sự và mức độ sẵn sàng hành động.

Tuy nhiên, Nga đã chỉ trích cuộc tập trận này. Ngày 7/11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo rằng mọi đơn vị quân sự nước ngoài nào triển khai tại Ukraine đều bị coi là mục tiêu hợp pháp.

Tập trận trước thềm đàm phán ba bên

Cuộc tập trận "KOALICJA 26.2" diễn ra từ ngày 9 đến 22/11, với sự tham gia của khoảng 2.800 quân nhân từ 11 quốc gia, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan. Theo Bộ Quốc phòng Anh, cuộc tập trận sẽ kiểm tra các cơ chế chỉ huy và kiểm soát, diễn tập công tác di chuyển nhân sự, thiết bị và vật tư, đồng thời đánh giá khả năng phối hợp tác chiến giữa các đơn vị khác nhau trong lực lượng đa quốc gia.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting cho biết: "Đây không phải kế hoạch giả định, mà là lực lượng thực sự, sẵn sàng hỗ trợ Ukraine ngay khi giao tranh chấm dứt".

Được điều hành từ trụ sở chính tại Paris, lực lượng đa quốc gia này triển khai các đơn vị lục quân và không quân tại khu vực Nowa Deba ở Đông Nam Ba Lan, cách biên giới Ukraine khoảng 100 km.

Trong khi đó, các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ đang thử nghiệm phương án rà phá thủy lôi trên biển tại Istanbul. Các cuộc tập trận này diễn ra trong khuôn khổ Liên minh Tự nguyện - được thành lập vào năm 2025 bao gồm hơn 30 quốc gia chủ yếu là các nước châu Âu. Mỹ không tham gia liên minh này.

Bộ Quốc phòng Ba Lan cho biết nước này đóng vai trò chủ nhà cho phần lớn các hoạt động tập trận và hỗ trợ hậu cần, đồng thời khẳng định không có kế hoạch đưa quân tới Ukraine sau khi xung đột kết thúc.

Châu Âu muốn có tiếng nói lớn hơn

Trực thăng của Ba Lan bay qua thủ đô Vácsava, ngày 8/8/2026. Ảnh: PAP/TTXVN phát

Cuộc tập trận diễn ra một ngày trước khi Nga, Mỹ và Ukraine dự kiến đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) trong bối cảnh còn tồn tại những bất đồng về sự tham dự của châu Âu.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 9/11 chia sẻ rằng Liên minh châu Âu (EU) sẽ góp mặt, trong khi Điện Kremlin khẳng định các cuộc đàm phán trọng tâm sẽ chỉ bao gồm Nga, Ukraine và Mỹ. Hình thức tham gia cụ thể của phía châu Âu hiện vẫn chưa rõ ràng.

Euronews cùng ngày 9/11 đưa tin rằng các quốc gia châu Âu đang gia tăng lo ngại về khả năng các quyết định liên quan đến an ninh của châu lục này có thể được đưa ra mà không có sự tham gia của họ.

Ngày 6/11, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas nhấn mạnh vai trò của khối này trong cấu trúc an ninh châu Âu, đồng thời khẳng định cần phải đưa Ukraine vào cấu trúc đó. Bà cho biết bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng sẽ cần đến sự tham gia của EU để có thể thực thi.

Tờ Le Monde (Pháp) cho biết "KOALICJA 26.2" hướng đến chứng minh uy tín quân sự của liên minh, đồng thời các quốc gia châu Âu hy vọng rằng thông qua đó, họ sẽ có tiếng nói trong các cuộc thảo luận về tương lai của Ukraine.

Nhà nghiên cứu Stephane Audrand tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, chia sẻ rằng cuộc tập trận cũng là tín hiệu cho thấy các nước châu Âu không thể bị gạt ra ngoài đàm phán, xét đến sự ủng hộ đáng kể mà họ dành cho Ukraine cũng như sự sẵn sàng của liên minh trong việc triển khai lực lượng tới đó nếu cần thiết.

Trong khi đó, nhiều nhà phân tích cho rằng đề xuất triển khai quân đội châu Âu tại Ukraine mâu thuẫn với lập trường của Nga về các thỏa thuận an ninh, điều này có thể gây khó khăn cho nỗ lực đạt được thỏa thuận hòa bình.

Ông Jean de Gliniasty, cựu Đại sứ Pháp tại Nga và là nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược Pháp (IRIS), từng nhận định rằng Moskva sẽ không chấp nhận quân đội từ các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) giữ vai trò bên bảo đảm an ninh trong khuôn khổ thỏa thuận hòa bình.

Ông Federico Santopinto, một nghiên cứu viên cấp cao khác tại IRIS, tỏ ra hoài nghi về khả năng châu Âu có thể thực sự răn đe Nga.