Cưới người cách mấy tuổi là lý tưởng?

Các cặp đôi gần tuổi nhau có nhiều khả năng chia sẻ những kỳ vọng tương đồng về tiền bạc, sức khỏe và tương lai. Ảnh: Andy Lee/Pexels.

Trong các mối quan hệ tình cảm, đối phương lớn tuổi hơn thường được cho là ổn định, có sự nghiệp, vị thế và khôn ngoan hơn đôi chút. Người trẻ tuổi hơn lại mang đến năng lượng, sự mới mẻ và cảm giác rằng cuộc sống vẫn còn nhiều điều thú vị.

Tâm lý học tiến hóa dành nhiều năm để lý giải những xu hướng này bằng thuật ngữ khoa học. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều.

Một nghiên cứu năm 2024 trên gần 36.000 cặp đôi cho thấy khi tuổi càng cao, con người càng có xu hướng lựa chọn bạn đời trẻ hơn, trong đó xu hướng này thể hiện rõ hơn ở nam giới. Tuy nhiên, khoảng cách tuổi trung bình giữa các cặp đôi khác giới lại không quá lớn. Trên toàn cầu, nam giới thường lớn hơn bạn đời nữ khoảng 4,2 tuổi; còn ở Bắc Mỹ, con số này chỉ khoảng 2,2 tuổi.

Phân tích năm 2024 của Trung tâm nghiên cứu Pew dựa trên dữ liệu của Cục Điều tra Dân số Mỹ cũng cho thấy khoảng cách tuổi giữa vợ chồng nước này đã thu hẹp đáng kể trong hơn một thế kỷ. Năm 1880, người chồng điển hình lớn hơn vợ gần 5 tuổi.

Câu hỏi khó trả lời

Trả lời cho câu hỏi "Vì sao khoảng cách tuổi tác từ 3 tuổi trở xuống khiến các cặp đôi hài lòng, gắn bó với nhau hơn?", một phần nguyên nhân được cho là nằm ở việc cuộc sống trở nên dễ dàng hơn khi hai người thực sự đang trải qua những giai đoạn tương đối giống nhau.

Các nghiên cứu tại Mỹ, Australia và Đan Mạch cho thấy những cặp đôi có khoảng cách tuổi 0-3 năm có xu hướng hài lòng hơn với đời sống hôn nhân và đối mặt với nguy cơ ly hôn thấp hơn.

Nhà trị liệu tâm lý Eloise Skinner nói với Metro rằng các cặp đôi gần tuổi nhau có nhiều khả năng chia sẻ những kỳ vọng tương đồng về tiền bạc, sức khỏe và tương lai.

Bởi một người đang lên kế hoạch nghỉ hưu trong khi người kia vẫn chưa quyết định có muốn sinh con hay không có thể vẫn yêu nhau sâu sắc, nhưng đồng thời phải đối diện với hàng loạt cuộc trò chuyện khó khăn về cách tổ chức cuộc sống.

Cuộc sống trở nên dễ dàng hơn khi hai người đang trải qua những giai đoạn cuộc đời tương đối giống nhau. Ảnh: Ketut Subiyanto/Pexels.

Dữ liệu về ly hôn thậm chí còn cho thấy xu hướng kém tích cực hơn khi khoảng cách tuổi giữa hai người ngày càng lớn.

Nghiên cứu của Đại học Emory (Mỹ) cho thấy chênh lệch 5 tuổi có liên quan đến nguy cơ ly hôn cao hơn 18%, trong khi khoảng cách 10 tuổi đi kèm mức tăng nguy cơ khoảng 39%.

Một nghiên cứu theo dõi trong 13 năm lại chỉ ra một chi tiết đáng chú ý khác: những người đàn ông có vợ trẻ hơn và phụ nữ có chồng trẻ hơn báo cáo mức độ hài lòng cao hơn trong những năm đầu của mối quan hệ. Tuy nhiên, lợi thế này biến mất sau khoảng 6-10 năm.

Nói cách khác, những năm đầu có thể rất tuyệt vời. Nhưng bước sang thập niên tiếp theo, mọi thứ có thể bắt đầu thay đổi.

Khoảng cách tuổi lớn không đồng nghĩa một mối quan hệ chắc chắn sẽ kết thúc bằng ly hôn. Tuy nhiên, nó có thể khiến hai người phải giải quyết những vấn đề quan trọng của cuộc sống theo những lịch trình rất khác nhau: nghỉ hưu, sự nghiệp, tiền bạc, sức khỏe, con cái và quá trình già đi.

Mục tiêu chung và sự trưởng thành về cảm xúc là những yếu tố giúp bất kỳ mối quan hệ nào bền vững. Nhưng chúng càng trở nên quan trọng khi hai người đang ở những vị trí rất khác nhau trên hành trình trưởng thành.

Không chỉ là chuyện của tuổi tác

Chênh lệch tuổi tác không phải đề tài bàn luận mới. Từ góc nhìn tâm sinh lý học và tiến hóa, Tâm lý học và chuyện yêu: Vì sao đàn ông thích phụ nữ trẻ, phụ nữ thích đàn ông giàu? của Kazue Asoh đặt ra loạt câu hỏi về cách con người lựa chọn bạn đời, trong đó có xu hướng đàn ông bị hấp dẫn bởi phụ nữ trẻ và phụ nữ lựa chọn những người đàn ông lớn tuổi, có vị thế và tài chính tốt. Điều này được lý giải trong chương 1 viết về "Khởi đầu của tình yêu".

Cuốn sách cho rằng những lựa chọn tưởng như rất cá nhân này phần nào chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố sinh học và tiến hóa.

Tác giả/Tác phẩm

Tâm lý học và chuyện yêu: Vì sao đàn ông thích phụ nữ trẻ, phụ nữ thích đàn ông giàu? (tựa gốc: Why Men Want Younger Women and Women Want Richer Men: Evolutionary Psychology in Relationships)

Tác giả: Kazue Asoh · Xuất bản: 2019 · NXB Thế Giới

Thông qua những giải thích khoa học sắc sảo và lý thú, tác giả giúp độc giả tìm hiểu những khác biệt thú vị giữa hai giới tính: "Đâu là khởi đầu của tình yêu?", "Ai có xu hướng ngoại tình nhiều hơn?", hay "Liệu có thực là đàn ông thích phụ nữ trẻ, còn phụ nữ thì thích đàn ông giàu?". Tập trung vào những khía cạnh tâm sinh lý học, cũng như dựa vào lý thuyết về "tiến hóa theo chọn lọc tự nhiên", lời giải đáp đơn giản được đưa ra cho những câu hỏi tưởng chừng như phức tạp này.

Thực tế, tuổi tác chỉ là một yếu tố nhỏ trong việc quyết định mức độ gắn bó của một cặp đôi hay không. Trong cuốn Gắn bó yêu thương (tựa gốc: Attached), tiến sĩ Amir Levine và Rachel Heller chỉ ra con người có 3 chiến lược gắn bó chính trong một mối quan hệ là: An toàn, Lo âu, Né tránh. Chiến lược gắn bó của bạn quyết định bạn sẽ thành công hay thất bại trong một mối quan hệ và lý giải lý do bạn lại bị hấp dẫn bởi kiểu người như vậy.

An toàn: Những người có chiến lược gắn bó an toàn sẽ thoải mái khi thể hiện sự quan tâm và tình cảm của mình. Họ cũng thoải mái khi ở một mình và độc lập. Họ có thể sắp xếp sự ưu tiên cho những mối quan hệ trong cuộc sống một cách đúng đắn. Gắn bó an toàn được hình thành từ thời thơ ấu của những đứa trẻ thường xuyên được đáp ứng các nhu cầu, cũng như nhận được tình cảm và yêu thương.

Lo âu: Người thuộc kiểu gắn bó lo âu thường bồn chồn và áp lực với những mối quan hệ của mình. Họ cần sự đảm bảo liên tục từ đối phương. Họ gặp khăn khi ở một mình hay độc thân. Phụ nữ thường thuộc kiểu lo âu hơn phái nam. Chiến lược gắn bó lo âu hình thành từ thời thơ ấu của những đứa trẻ thiếu hụt tình yêu thương và sự quan tâm.

Né tránh: Người thuộc kiểu gắn bó né tránh rất độc lập, tự cường và thường không thích sự thân mật. Họ sợ những mối ràng buộc và rất giỏi dùng lý trí để thoát khỏi những tình huống thân mật. Phái nam dễ thuộc kiểu né tránh hơn phụ nữ.

Khi đọc cuốn sách này, độc giả sẽ hiểu được mình thực sự là ai, đối tác của bản thân trên thực tế là người như thế nào và do đó mối quan hệ của họ sẽ đi được đến bến bờ hạnh phúc đích thực như mong muốn.