Cuốn hút với đàn động vật lai quý hiếm ở Việt Nam

Bò tót lai ở Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình to lớn hơn hẳn bò nhà thông thường. Ảnh: Duy Ngọc.

Giữa không gian rộng lớn với màu xanh mướt của núi rừng Vườn quốc gia Phước Bình, xã Bác Ái Tây (tỉnh Khánh Hòa), hình ảnh đàn bò tót lai với thân hình săn chắc, bộ lông đen nâu sẫm ánh lên dưới nắng khiến nhiều người thích thú. Đây được xem là đàn bò tót lai độc đáo ở Việt Nam.

Điều dễ nhận thấy là cặp sừng cong dài, vươn cao, tạo nên vẻ đẹp vừa hoang dã vừa mạnh mẽ – nét đặc trưng của dòng bò lai quý hiếm.

Cặp sừng cong dài, vươn cao, tạo nên vẻ đẹp vừa hoang dã vừa mạnh mẽ của bò tót lai. Ảnh: Duy Ngọc.

Nhờ chế độ chăm sóc bài bản, từng con bò tót lai hiện lên với tướng vóc vạm vỡ, cơ bắp săn chắc.

Ông Nguyễn Anh Tuấn - cán bộ Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, chủ nhiệm đề tài "Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực" cho biết, hiện nay đang trong thời điểm nắng nóng nên cán bộ, nhân viên của Ban phải thường xuyên có mặt tại chuồng ghi nhận tình hình sức khỏe, việc ăn, uống nước… của đàn bò tót lai.

"Nếu thấy chú bò tót nào có dấu hiệu bỏ ăn hay suy nhược cơ thể do nắng nóng thì khắc phục ngay. Để đảm bảo dinh dưỡng cho đàn bò tót lai, chúng tôi phải huy động nhân viên đi cắt thêm cỏ xanh, rồi cắt thêm thân chuối, tàu lá chuối trộn với nhau cho bò tót lai ăn. Có như vậy, mới có thể đảm bảo đàn bò sinh trưởng, phát triển và tăng cường sức đề kháng thời điểm nắng nóng" - ông Tuấn nói.

Những con bò được chăm sóc chu đáo với thức ăn chủ yếu là cỏ tươi. Ảnh: Duy Ngọc.

Hiện đàn bò tót lai được nuôi dưỡng trong môi trường tự nhiên bán hoang dã nên phát triển rất tốt. Con bò tót lai F1 có trọng lượng nặng nhất đạt gần 500kg, nặng gấp hai lần so với bò nhà cùng độ tuổi. Càng lớn, đàn bò tót lai càng bộc lộ nhiều nét giống bò tót tự nhiên như sừng cong, dài đều 2 bên, không có nọng phía dưới cổ (trong khi bò nhà có nọng ở cổ).

Theo ông Tuấn, từ năm 2009 đến 2015, một con bò tót rừng (giống đực) cao hơn 1,7m, thân dài trên 2m, nặng khoảng 1.000kg trốn khỏi vùng đệm của vườn để giao phối với nhiều con bò cái nhà của người dân và sinh ra 10 con bò tót lai F1.

Cuối năm 2015, con bò tót rừng chết do già yếu. Sau đó, đến năm 2020, toàn bộ 10 con bò tót lai F1 (5 con cái, 5 con đực) và 1 con bò tót lai F2 được đưa về vườn nuôi dưỡng, nghiên cứu và theo dõi khả năng sinh sản.

Môi trường bán hoang dã tại Vườn Quốc gia Phước Bình với thức ăn xanh tươi giúp đàn bò tót lai phát triển vạm vỡ hơn. Ảnh: Duy Ngọc.

Cũng theo ông Tuấn, sau nhiều năm chăm sóc, nuôi dưỡng, đàn bò tót lai hiện khỏe mạnh và sung sức. Cuối tháng 2/2025, đàn bò tót lai F1 có nhiều tín hiệu khả quan về khả năng sinh sản khi một số con có biểu hiện động dục.

Bộ xương và tiêu bản của con bò tót rừng quý hiếm được trưng bày tại Vườn quốc gia Phước Bình. Ảnh: Duy Ngọc.