Cứu bé sinh non nặng 1,5kg bằng đại phẫu tim hiếm gặp

Các bác sĩ thực hiện ca đại phẫu sửa tim cho bé sinh non nặng 1,5kg. Ảnh: BVCC

Theo tin từ Bệnh viện Tim Hà Nội, bé trai sinh non tháng ở tuần thứ 31 của thai kỳ, chỉ nặng 1,5kg. Ngay sau khi chào đời, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Hà Nội cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nặng, phải thở máy.

Quá trình điều trị xác định trẻ bị nhiễm trùng phổi. Đồng thời, các bác sĩ phát hiện bệnh nhi mắc nhiều dị tật tim bẩm sinh, gồm thông liên thất, thiểu sản quai động mạch chủ và còn ống động mạch.

Sau hai tuần hồi sức tích cực, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Tim Hà Nội để tiếp tục điều trị chuyên sâu. Tại đây, bệnh nhi được chẩn đoán thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch lớn, thiểu sản quai, hẹp khít eo động mạch chủ, hở van ba lá và tăng áp động mạch phổi nặng.

Trước ca bệnh đặc biệt này, bệnh viện đã tổ chức hội chẩn để đánh giá toàn diện mức độ phức tạp, cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và nguy cơ của từng phương án điều trị.

Đánh giá tình trạng của bệnh nhi rất phức tạp, PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội cho biết, nếu chỉ hồi sức tim phổi mà không phẫu thuật thì chắc chắn cháu bé sẽ không qua khỏi do tổn thương tim phức tạp. Do đó, Hội đồng chuyên môn thống nhất phẫu thuật là lựa chọn bắt buộc.

Phương án chia ca mổ thành hai giai đoạn không khả thi bởi trẻ bị hẹp đồng thời cả eo và quai động mạch chủ. Vì vậy, giải pháp duy nhất là sửa chữa toàn bộ các tổn thương trong một lần phẫu thuật và phải sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể. Đây cũng là yếu tố khiến mức độ rủi ro trong ca mổ tăng lên rất cao.

Các bác sĩ đã tiến hành vá lại các lỗ thông lớn trong tim, tạo hình quai và eo động mạch chủ. Trong khi sửa chữa vùng quai động mạch chủ, não được tưới máu chọn lọc và hạ nhiệt độ sâu nhằm bảo vệ nửa dưới cơ thể.

Ths.Bs Nguyễn Đăng Hùng, phụ trách Khoa Ngoại nhi của bệnh viện cho biết, đây là một trong những ca phẫu thuật có độ khó rất cao. Tuy nhiên, nếu không can thiệp thì trẻ chắc chắn sẽ tử vong. Thách thức lớn nhất là phải xử lý đồng thời tất cả các tổn thương trong và ngoài tim trên một bệnh nhi sinh non có cân nặng chỉ 1,5kg.

Theo bác sĩ Hùng, tổ chức mô của trẻ sinh non rất non nớt, dễ rách và dễ chảy máu sau mổ. Việc sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể đòi hỏi phải pha loãng máu. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh nặng chỉ 1,5kg, tổng lượng máu trong cơ thể rất ít nên đây là thách thức lớn đòi hỏi cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa phẫu thuật gây mê và chạy máy tim phổi tránh nguy cơ tổn thương các cơ quan sau mổ.

Bên cạnh đó, còn cần phải dùng thuốc chống đông máu trong hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể. Cũng vì thế, nguy cơ gây xuất huyết não trên trẻ đẻ non cao do thành mạch kém bền vững dễ rối loạn đông máu. Việc pha loãng máu cũng dễ gây rối loạn điện giải, rối loạn đông máu và giãn mạch.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 tiếng, bước đầu đã thành công trong việc sửa toàn bộ cấu trúc tim. Sau đó, bệnh nhi được chuyển về khoa Hồi sức Ngoại nhi.

Theo bác sĩ Nguyễn Đăng Hùng, giai đoạn hồi sức sau mổ cũng đầy thách thức. Khó khăn lớn nhất là kiểm soát nhiễm trùng bởi trước đó trẻ đã bị suy giảm miễn dịch, lại vừa trải qua một cuộc đại phẫu kéo dài khiến sức đề kháng tiếp tục suy giảm. Các bác sĩ đồng thời phục hồi chức năng hô hấp cho bé do phổi bị tổn thương từ sau sinh và trẻ phải thở máy kéo dài, khiến các cơ hô hấp suy yếu.

Hiện tiên lượng của bệnh nhi được đánh giá tốt. Các bác sĩ đang tiếp tục hồi sức, nuôi dưỡng tĩnh mạch và chuẩn bị cho trẻ tập tự ăn.

Theo các bác sĩ, trên thế giới, phẫu thuật tim hở xử lý đồng thời nhiều tổn thương tim ở trẻ sinh non chỉ nặng 1,5kg là trường hợp rất hiếm gặp và chỉ có thể thực hiện tại các trung tâm chuyên sâu về tim mạch.

Thành công bước đầu của ca mổ không chỉ mở ra cơ hội sống cho bệnh nhi mà còn cho thấy năng lực chuyên môn, sự phối hợp đồng bộ và quyết tâm của đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Tim Hà Nội trong việc chinh phục những ca bệnh đặc biệt phức tạp.