Cứu bé trai 6 tuổi bị cọc hàng rào xuyên thấu vùng bụng

PGS.TS Lưu Quang Thùy – Giám đốc Trung tâm & Hồi sức Ngoại khoa chăm sóc bệnh nhi. BVCC

Bệnh nhi N.H.M.K nhập viện trong tình trạng sốc mất máu, mạch và huyết áp không đo được. Đây là tình trạng nguy kịch, đe dọa trực tiếp tính mạng. Ngay khi tiếp nhận, tua trực đã kích hoạt báo động đỏ, huy động phối hợp đa chuyên khoa để cấp cứu và chuyển cháu bé thẳng vào phòng mổ.

Theo người nhà, tai nạn xảy ra khi bệnh nhi không may ngã từ độ cao khoảng 10m, bị cọc hàng rào đâm xuyên vùng bụng - tầng sinh môn. Để đưa cháu bé đến bệnh viện, gia đình phải dùng máy cưa cắt hàng rào, giữ nguyên phần cọc sắt nằm trong cơ thể và đưa trẻ đi cấp cứu.

TS.BS Bùi Thanh Phúc, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Cấp cứu tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, bố mẹ bệnh nhi hoảng loạn sau tai nạn, thậm chí không đủ bình tĩnh để theo con vào phòng cấp cứu mà phải nhờ người thân đưa cháu đến bệnh viện.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ xác định đây là trường hợp đa chấn thương rất nặng, với dị vật lớn xuyên qua ổ bụng, nguy cơ gây tổn thương đồng thời nhiều cơ quan quan trọng như đường tiêu hóa, hệ tiết niệu, cơ xương khớp và hệ thống mạch máu lớn.

“Đây là một thách thức rất lớn đối với ê-kíp trực cấp cứu bởi người bệnh là trẻ nhỏ, tổn thương đặc biệt phức tạp. Thời gian có ý nghĩa quyết định, mỗi phút trì hoãn đều có thể làm giảm cơ hội cứu sống. Việc rút ngắn tối đa thời gian từ khi tiếp nhận đến khi phẫu thuật là yếu tố quyết định để cứu sống bệnh nhi”, TS.BS Bùi Thanh Phúc chia sẻ.

Trước tình huống khẩn cấp, quy trình báo động đỏ nội viện được kích hoạt. Bệnh nhi được đưa thẳng vào phòng mổ cấp cứu, gần như không có thời gian trì hoãn.

Các chuyên khoa được huy động khẩn cấp gồm Phẫu thuật Cấp cứu tiêu hóa, Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, Phẫu thuật Thần kinh, Gây mê hồi sức cùng các chuyên gia, cố vấn chuyên môn liên quan.

Trong phòng mổ, bệnh nhi vừa được hồi sức tích cực, vừa được đánh giá các tổn thương đe dọa tính mạng. Mỗi ê-kíp đảm nhiệm một lĩnh vực chuyên môn riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu kiểm soát nhanh nhất các tổn thương và cứu sống cháu bé.

Cuộc phẫu thuật kéo dài khoảng 4 giờ. Sau khi dị vật được lấy ra, các phẫu thuật viên xử trí hàng loạt tổn thương phức tạp: khâu vết thương ruột non, khâu cổ bàng quang, đặt dẫn lưu niệu đạo, mở thông bàng quang, làm hậu môn nhân tạo, khâu phục hồi cơ thắt ngoài, đồng thời lau rửa và dẫn lưu ổ bụng.

Sau nhiều giờ phẫu thuật, bệnh nhi bước đầu vượt qua tình trạng nguy kịch và được chuyển đến Khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục hồi sức, thở máy, theo dõi sát chức năng các cơ quan.

PGS.TS Lưu Quang Thùy, Giám đốc Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, hồi sức cho trẻ đa chấn thương luôn là quá trình rất phức tạp.

“Trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ. Mọi chỉ số điều trị từ chiến lược thở máy, thể tích khí lưu thông, huyết động, dịch truyền đến sử dụng thuốc đều phải được tính toán chính xác theo cân nặng, lứa tuổi và đặc điểm sinh lý của từng trẻ. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị”, PGS.TS Lưu Quang Thùy nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, do bệnh nhi bị đa chấn thương nặng, nguy cơ suy đa tạng, rối loạn đông máu và nhiễm khuẩn luôn hiện hữu. Vì vậy, các bác sĩ phải theo dõi liên tục từng chỉ số sinh tồn, đánh giá sát mọi diễn biến để kịp thời điều chỉnh phác đồ điều trị.

Sau khoảng 10 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt. Cháu bé tỉnh táo hoàn toàn, tiếp xúc tốt, trả lời được câu hỏi của bác sĩ và vận động bình thường.

Theo các bác sĩ, bên cạnh điều trị y khoa, sự có mặt của cha mẹ và người thân cũng có vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Với một trẻ vừa trải qua tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, cảm giác an toàn từ gia đình giúp trẻ ổn định tâm lý và phối hợp tốt hơn trong điều trị.

Hiện bệnh nhi đã được chuyển về Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh để tiếp tục theo dõi, đánh giá quá trình hồi phục.

Thành công của ca bệnh cho thấy vai trò quan trọng của quy trình báo động đỏ, sự phối hợp đa chuyên khoa và năng lực xử trí cấp cứu chuyên sâu trong những tình huống chấn thương phức tạp, đe dọa tính mạng.

Qua trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt quan tâm đến trẻ trong sinh hoạt hằng ngày, nhất là tại các khu vực có nguy cơ té ngã, vật sắc nhọn, hàng rào, công trình hoặc không gian chưa bảo đảm an toàn.

Khi trẻ không may bị vật nhọn hoặc dị vật đâm xuyên vào cơ thể, tuyệt đối không tự ý rút dị vật. Việc rút dị vật không đúng cách có thể làm tổn thương thêm các cơ quan bên trong hoặc gây chảy máu ồ ạt, khiến tình trạng trở nên nguy kịch hơn.

Người lớn cần cố định dị vật nếu có thể, hạn chế di chuyển phần cơ thể bị tổn thương và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu, phẫu thuật chuyên sâu để được xử trí kịp thời.