Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai và 21 đồng phạm sắp hầu tòa

"Quy trình" lòng vòng chuyển tài sản công sang doanh nghiệp tư nhân

Theo lịch, vào ngày 7/4 tới, TAND Tp.HCM sẽ đưa 32 bị cáo liên quan đến sai phạm "sang tay" khu đất vàng 39 – 39B bến Vân Đồn, Tp.HCM là đất công sản sang doanh nghiệp tư nhân.

Theo đó, bị cáo Nguyễn Thị Như Loan, Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai, cùng 11 người bị cáo buộc Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.

2 cựu lãnh đạo thuộc UBND Tp.HCM, gồm Nguyễn Thị Hồng, cựu Phó chủ tịch UBND Tp.HCM; Đào Thị Hương Lan (cựu Giám đốc Sở Tài chính, đang trốn truy nã, bị xét xử vắng mặt) bị truy tố về tội Bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Các cựu lãnh đạo Tập đoàn Cao su gồm: Trần Ngọc Thuận (nguyên Tổng giám đốc) bị truy tố tội Nhận hối lộ; Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT) bị cáo buộc tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.

Các bị cáo Lê Y Linh (cựu Giám đốc Công ty Việt Tín), Đặng Phước Dừa (cựu HĐQT Công ty Việt Tín) bị truy tố về tội Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Bà Nguyễn Thị Như Loan - Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.

Theo cáo trạng, khu đất 6.201,9 m2 tại địa chỉ số 39-39B bến Vân Đồn được Nhà nước giao cho Tập đoàn Cao su quản lý, sử dụng để sản xuất kinh doanh. Sau nhiều lần chia tách, quyền quản lý khu đất trên thuộc về hai đơn vị thành viên là Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa.

Thực hiện việc xử lý, sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước, Tập đoàn Cao su xây dựng phương án xử lý sắp xếp lại cơ sở nhà đất, đề xuất cho hợp khối và chuyển mục đích sử dụng đất tại 39-39B bến Vân Đồn sang đất ở để xây dựng chung cư, giải quyết nhà ở cho cán bộ công nhân viên và được UBND Tp.HCM chấp thuận.

Tháng 12/2009, Lê Quang Thung thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh, Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín và Đặng Phước Dừa, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín về việc Tập đoàn cao su chuyển nhượng khu đất 39-39B bến Vân Đồn cho Linh, Dừa thông qua hình thức Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín để đề nghị UBND Thành phố giao khu đất 39-39B bến Vân Đồn thực hiện dự án, sau đó chuyển nhượng 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín cho nhóm Công ty của Linh, Dừa (bản chất là chuyển nhượng khu đất nêu trên).

Để được mua, Lê Quang Thung yêu cầu Dừa, Linh phải chi 03 triệu USD, gồm 02 khoản: Bán lại giá gốc 18 căn hộ cho các cá nhân phía Cao su, nếu họ không mua thì Linh, Dừa sẽ trả mỗi suất là 100.000 USD, tương ứng 1,8 triệu USD; Chi riêng cho Thung 1,2 triệu USD; Linh, Dừa đồng ý.

Triển khai thực hiện, Lê Quang Thung chỉ đạo Nguyễn Thành Châu, Chủ tịch HĐTV Cao su Đồng Nai và Nguyễn Công Tài, Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng giám đốc Cao su Bà Rịa ký các thủ tục do Dừa soạn thảo để thành lập Công ty Phú Việt Tín và ký văn bản đề nghị UBND Thành phố thu hồi khu đất 39-39B bến Vân Đồn giao cho Công ty này để thực hiện Dự án.

Ngày 29/12/2009, Sở Kế hoạch và Đầu tư Tp.HCM cấp giấy chứng nhận kinh doanh lần đầu cho Công ty Phú Việt Tín, cơ cấu cổ đông gồm 02 thành viên là Cao su Đồng Nai góp 4,32 tỷ đồng, tỷ lệ 72%; Cao su Bà Rịa góp 1,68 tỷ đồng, tỷ lệ 28%. Nguyễn Thành Châu làm Chủ tịch HĐTV, người đại diện pháp luật; Đặng Phước Thủy Tiên làm Tổng giám đốc, nhưng thực tế Linh và Dừa là người trực tiếp quản lý hồ sơ pháp lý, con dấu và điều hành Công ty.

Trên cơ sở đề xuất của Ban chỉ đạo 09 tại Công văn số 92/STC-BCĐ09-CS ngày 05/01/2010 do Đào Thị Hương Lan ký, ngày 18/01/2010, Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM ký Công văn số 221/UBND-TM, với nội dung: "Giao Sở TN&MT lập thủ tục thu hồi đất tại số 39-39B bến Vân Đồn; giao toàn bộ khu đất nêu trên cho Công ty TNHH Phú Việt Tín để đầu tư xây dựng theo quy hoạch của Thành phố".

Do mục đích ngay từ đầu khi thành lập Công ty Phú Việt Tín để được giao đất sau đó chuyển nhượng cho Linh, Dừa dưới hình thức chuyển nhượng vốn góp, nên chỉ sau 01 ngày có được chủ trương giao đất của UBND Thành phố, Lê Quang Thung chỉ đạo Nguyễn Thành Châu ký Tờ trình số 11/TTr-HĐTVCSĐN ngày 19/01/2010 và Nguyễn Công Tài ký Tờ trình số 61/TTr-CSBR ngày 25/01/2010, đề xuất Tập đoàn Cao su cho chuyển nhượng 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín cho Linh, Dừa, giá chuyển nhượng được quy theo diện tích đất với đơn giá là 1.200 USD/m, tương ứng 7.187.638 USD.

Căn cứ Công văn số 221/UBND-TM ngày 18/01/2010 của UBND Thành phố, ngày 04/3/2010 Nguyễn Thanh Nhàn, Phó Giám đốc Sở TN&MT Thành phố ký Công văn số 1195/TNMT-ĐKKTĐ, đề xuất UBND Thành phố thu hồi khu đất, giao đất cho Công ty Phú Việt Tín đầu tư xây dựng theo quy hoạch của Thành phố. Ngày 25/3/2010, Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố ký Quyết định số 1366/QĐ-UBND thu hồi và giao đất tại 39-39B Bến Vân Đồn cho Công ty Phú Việt Tín để đầu tư, xây dựng theo quy hoạch được duyệt dưới hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất theo cơ chế giá thị trường.

Sau khi Công ty Phú Việt Tín được giao đất, thực hiện chỉ đạo của Lê Quang Thung, ngày 02/4/2010, Nguyễn Thành Châu và Nguyễn Công Tài ký hợp đồng chuyển nhượng 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín với Kim Tae Byung, Giám đốc Công ty Retro, với giá 7.187.638 USD.

Thực hiện Hợp đồng, ngày 06/4/2010, Nguyễn Thành Châu và Nguyễn Công Tài ký Hợp đồng chuyển nhượng 80% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín cho Công ty Retro và xác nhận đã nhận đủ số tiền 5.808.192 USD (nhưng thực tế không có việc thanh toán) để Sở KH&ĐT Tp.Hồ Chí Minh cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần thứ nhất ngày 07/4/2010, trong đó Công ty Retro nắm 80% vốn điều lệ Công ty Phú Việt Tín.

Mặc dù Công ty Phú Việt Tín vi phạm hợp đồng, đã nhận 80% vốn góp nhưng không thanh toán tiền cho Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa, nhưng Linh, Dừa vẫn thỏa thuận với Nguyễn Thị Như Loan, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai để chuyển nhượng khu đất nói trên.

Qua tìm hiểu, Nguyễn Thị Như Loan biết Công ty Phú Việt Tín mới được giao đất, chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng; Khu đất vẫn do phía Tập đoàn Cao su quản lý, sử dụng; Linh, Dừa chưa phải là chủ sở hữu hợp pháp khu đất vì chưa hoàn thành việc mua dự án; Cao su Đồng Nai, Cao su Bà Rịa là các doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tập đoàn Cao su.

Tuy nhiên, sau khi đàm phán với với phía Linh, Dừa, ngày 06/12/2013, Nguyễn Thị Như Loan đại diện Công ty Quốc Cường Gia Lai ký hợp đồng hứa chuyển nhượng vốn góp số 09/2013/VT với Đặng Phước Dừa (được Linh ủy quyền) chuyển nhượng khu đất cho Loan thông qua việc chuyển nhượng 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, với giá 460,9 tỷ đồng, đặt cọc trước 50 tỷ đồng.

Với mục đích mua được khu đất 39-39B bến Vân Đồn, sau khi chuyển 50 tỷ đồng tiền đặt cọc cho Linh, Dừa, ngày 30/7/2014, để Dừa có nguồn tiền chuyển cho Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa mua vốn góp sau đó chuyển nhượng lại cho Nguyễn Thị Như Loan, Loan đã chuyển cho Dừa 65 tỷ đồng; đồng thời để Công ty Phú Việt Tín được cấp Giấy CNQSDĐ, Nguyễn Thị Như Loan đã chuyển 186.709.734.007 đồng cho Công ty Phú Việt Tín nộp tiền sử dụng đất vào ngân sách Nhà nước (sau đó được hợp thức thành hợp đồng Công ty Quốc Cường Gia Lai cho Công ty Phủ Việt Tin vay), ngày 07/8/2014, Sở TN&MT Thành phố cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng khu đất 39 - 39B bến Vân Đồn cho Công ty Phú Việt Tín, hoàn tất việc chuyển tài sản công sang doanh nghiệp tư nhân.

CEO Quốc Cường Gia Lai hưởng lợi gần 300 tỷ đồng

Theo cáo trạng, khoảng tháng 11/2013, Nguyễn Thị Như Loan, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai liên hệ với Linh, Dừa để đặt vấn đề mua và được cung cấp thông tin, tài liệu nên biết khu đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp theo hướng giao cho các Công ty Cao su làm dự án; Công ty Phú Việt Tín do Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa góp vốn thành lập nhưng đã chuyển nhượng 80% vốn góp cho phía Linh, Dừa, bản chất là chuyển nhượng khu đất cho Linh, Dừa không qua đấu giá; biết được pháp lý khu đất là đã có quyết định giao đất cho Công ty Phú Việt Tín nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; dự án chưa có giấy chứng nhận đầu tư và chưa triển khai xây dựng; khu đất vẫn do 02 công ty cao su quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, ngày 06/12/2013, Nguyễn Thị Như Loan vẫn ký hợp đồng hứa chuyển nhượng vốn góp số 09/2013/NVT với Đặng Phước Dừa, thống nhất giá mua khu đất là 460,9 tỷ đồng, bao gồm cả tiền sử dụng đất.

Thực hiện thỏa thuận này, Loan chuyển cho Linh, Dừa 50 tỷ đồng tiền đặt cọc và 186,1 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất nhưng được hợp thức bằng hợp đồng vay tiền. Khi biết thông tin Linh Dừa chưa trả tiền mua vốn góp cho Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa nên chưa có căn cứ pháp lý chuyển nhượng cổ phần, bản chất là chuyển nhượng khu đất cho Loan, với mục đích mua được khu đất, theo đề nghị của Dừa, Loan tiếp tục chuyển 65 tỷ đồng cho Dừa để Dừa có nguồn tiền trả cho phía cao su.

Từ nguồn tiền do Loan chuyển đến, Linh, Dừa đã thanh toán, mua 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín và chuyển nhượng toàn bộ cho Loan. Đối với 01% vốn góp còn lại, Loan trực tiếp liên hệ và mua từ Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa không qua đấu giá mà theo giá được ấn định là 950 USD/m2.

Trước khi sở hữu 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, Loan đã thống nhất với Tập đoàn Novoland bán lại dự án với tổng giá trị là 846.076.297.830 đồng, trừ đi chi phí đã bỏ ra để mua 100% dự án 464.238.381.086 đồng (bao gồm cả tiền mua vốn góp, tiền lãi vay, thuê thiết kế dự án ..), Công ty Quốc Cường Gia Lai hưởng lợi số tiền 381.837.916.744 đồng và đưa vào dòng tiền kinh doanh chung của doanh nghiệp; sau khi trừ các chi phí, Loan hưởng lợi số tiền 297,8 tỷ đồng.

Nhận thức được việc nhận chuyển nhượng khu đất 39-39B bến Vân Đồn không qua định giá, đấu giá là trái quy định pháp luật, gây thất thoát tài sản nhà nước, Nguyễn Thị Như Loan đã chủ động nộp 100 tỷ đồng và giao 4 thửa đất trị giá 281,2 tỷ đồng để cơ quan điều tra kê biên, khắc phục hậu quả vụ án.

Võ Công Thư