Đà Nẵng: Giải mã 'bài toán' chuyển đổi số, hướng tới tăng trưởng hai con số cho kinh tế vườn và trang trại

Sự kiện không chỉ dừng lại ở việc định vị những điểm nghẽn trong sản xuất nông nghiệp đô thị và ven đô, mà còn vạch ra lộ trình đưa công nghệ số bám rễ vào từng mảnh vườn, từng khâu phân phối, nhằm hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng đột phá của thành phố trong giai đoạn 2026-2030.

Đánh thức "mỏ vàng" nông nghiệp bằng động lực công nghệ

Trong bức tranh quy hoạch không gian phát triển mới, Đà Nẵng đang sở hữu dư địa lớn về nông nghiệp, dược liệu, kinh tế vườn và kinh tế trang trại với quy mô lên tới hơn 150.000 vườn, trang trại trên toàn địa bàn.

Các doanh nghiệp công nghệ số ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU), hướng tới triển khai các giải pháp chuyển đổi số cho các chủ nhà vườn, trang trại trên địa bàn thành phố Đà Nẵng - Ảnh: KHCN.

Một ví dụ tiêu biểu là xã Tiên Phước, nơi quy tụ 1.317 mô hình vườn, trang trại canh tác các sản phẩm đặc trưng có giá trị kinh tế cao như măng cụt, lòn bon, bưởi da xanh, sầu riêng, cam giấy Tiên Hà, hồ tiêu cùng các loại dược liệu quý hiếm như sâm Ngọc Linh, đẳng sâm, ba kích.

Dù sở hữu tiềm năng dồi dào, phương thức canh tác và quản trị truyền thống đang trở thành chiếc áo chật hẹp, kìm hãm khả năng gia tăng chuỗi giá trị. Phát biểu khai mạc hội thảo, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thanh Hồng nhấn mạnh: "Trong mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực cốt lõi. Chuyển đổi số không phải là khái niệm xa vời, mà phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và thị trường, giúp giải quyết trực tiếp các bài toán quản trị, giảm chi phí, kiểm soát chất lượng và mở rộng đầu ra."

Với phương châm công nghệ phải mang lại hiệu quả kinh tế thực chất, các giải pháp số hóa được yêu cầu phải thiết kế "đo ni đóng giày" cho phù hợp với quy mô sản xuất và năng lực tiếp cận của người nông dân, đồng thời tăng cường tính liên kết chặt chẽ giữa nhà vườn với hợp tác xã, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị phân phối.

Số hóa toàn chuỗi giá trị: Từ hạt giống đến trải nghiệm du lịch

Chuyển đổi số nông nghiệp không đơn thuần là đưa sản phẩm lên mạng, mà là một cuộc cách mạng thay đổi toàn diện tư duy sản xuất. Tại hội thảo, hệ sinh thái giải pháp số đã được mổ xẻ chi tiết, bao gồm: ứng dụng công nghệ điều hành sản xuất xanh, thiết lập nhật ký điện tử, chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc và số hóa toàn bộ dữ liệu trang trại. Từ nền tảng này, sản phẩm nông nghiệp Đà Nẵng sẽ có "hộ chiếu" minh bạch để tự tin bước lên các sàn thương mại điện tử, nền tảng giao hàng hiện đại.

Phân tích sâu hơn về khía cạnh này, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) Đào Ngọc Đạt cho biết: Chuyển đổi số cần được phủ sóng dọc theo toàn bộ chuỗi giá trị. Quá trình này khởi nguồn từ việc số hóa thông tin tiếp cận vốn, giống, vật tư đầu vào; tiếp nối bằng việc ứng dụng vạn vật kết nối (IoT) trong quản lý canh tác; và hoàn thiện ở khâu truy xuất nguồn gốc, thanh toán số, logistics.

Đặc biệt, với lợi thế của một thủ phủ du lịch, quá trình số hóa nông nghiệp tại Đà Nẵng còn mở ra dư địa kết nối chéo mang tính chiến lược: tích hợp kinh tế vườn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Những trải nghiệm trực tuyến, hình ảnh dữ liệu minh bạch từ trang trại sẽ là thỏi nam châm thu hút du khách đến trải nghiệm thực tế, từ đó đa dạng hóa nguồn thu cho người nông dân và nâng tầm giá trị thương hiệu nông sản bản địa.

Biến cam kết thành hành động: Không phát sinh chi phí cho nông dân

Điểm nhấn mang tính thực tiễn cao nhất của hội thảo là việc ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) giữa Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương, UBND xã Tiên Phước cùng các doanh nghiệp công nghệ số. Lời cam kết mạnh mẽ nhất được đưa ra: Các giải pháp chuyển đổi số sẽ được triển khai ngay lập tức và tuyệt đối không làm phát sinh thêm chi phí cho người dân so với phương thức cũ.

Đà Nẵng có nhiều tiềm năng về nông nghiệp, dược liệu, kinh tế vườn và kinh tế trang trại - Ảnh: KHCN.

Lắng nghe và đúc kết những dư địa phát triển, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu đã phát đi thông điệp chỉ đạo quyết liệt: "Mọi nỗ lực chuyển đổi số phải được đo lường bằng những sản phẩm, mô hình và hiệu quả kinh tế cụ thể trong thực tế. Các giải pháp phải len lỏi vào từng khâu hoạt động của nhà vườn ngay từ hôm nay."

Nhằm đảm bảo tính đồng bộ, lãnh đạo thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu các cơ chế chính sách hỗ trợ kịp thời. Thành phố sẽ đẩy nhanh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu, bản đồ số nhà vườn và tích hợp vào hệ thống Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) để giám sát hiệu quả triển khai tới từng xã, phường.

Chính quyền cơ sở, với mũi nhọn tiên phong là xã Tiên Phước, được giao trọng trách xây dựng mô hình điểm để đúc rút kinh nghiệm và lan tỏa rộng rãi. Cùng với đó, các doanh nghiệp công nghệ số được yêu cầu phải cắm chốt nhân lực, đồng hành "ba cùng" với nông dân trong dài hạn.

Một hệ sinh thái nông nghiệp thông minh đang thành hình tại Đà Nẵng. Khi chính quyền, doanh nghiệp công nghệ, nhà khoa học và người nông dân cùng bắt tay trên một nền tảng số hóa minh bạch, phương thức sản xuất lạc hậu sẽ nhường chỗ cho tư duy quản trị hiện đại. Đây chính là bệ phóng vững chắc nhất để kinh tế vườn, kinh tế trang trại bứt phá, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đầy tham vọng của thành phố bên bờ sông Hàn.