Thời điểm quyết định cho tăng trưởng hai con số

Đà tăng trưởng đã được duy trì trên hầu hết lĩnh vực. Ảnh minh họa: Hoàng Anh

Đà tăng trưởng duy trì tích cực trên hầu hết lĩnh vực

Tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận 2 con số và cao hơn 1,45 điểm phần trăm so với tốc độ tăng 06 tháng (8,49%). Tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua, cùng với đó nhiều địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số.

Những con số được công bố tại phiên họp Chính phủ thường kỳ quý III/2026 diễn ra tại Hà Nội sáng nay đã phần nào phác họa được những nỗ lực rất lớn của Chính phủ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam, trong bối cảnh các rủi ro, thách thức từ bên ngoài vẫn hiện hữu và khó lường.

Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, với sự hỗ trợ của hoạt động đầu tư và thương mại. Trong chín tháng, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, dịch vụ tăng 8,69%, còn nông, lâm nghiệp và thủy sản duy trì mức tăng 4,02%.

Đà mở rộng sản xuất thể hiện rõ qua chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,3%, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 12,9%. Sản xuất và phân phối điện tăng 10,6%, đáp ứng nhu cầu của các hoạt động kinh tế. Những kết quả này cho thấy sản xuất tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì nhịp tăng trưởng.

Kết quả này củng cố niềm tin của các tổ chức quốc tế đối với triển vọng kinh tế Việt Nam. Trước đó, ADB, UOB và Standard Chartered đều nâng dự báo tăng trưởng GDP năm nay, trong đó mức dự báo cao nhất lên tới 9,5%.

Chuyên gia kinh tế trưởng ADB, ông Bùi Minh Giáp nhấn mạnh, điểm khác biệt chính trong bức tranh tăng trưởng của Việt Nam là không dựa vào một động lực đơn lẻ mà được hỗ trợ bởi nhiều động lực khác nhau.

Khả năng tận dụng tốt vị trí trung chuyển và chuyển đổi của chuỗi cung ứng, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến, chế tạo, điện tử, logistics và các ngành xuất khẩu, giúp Việt Nam có vị thế vững chắc trên bản đồ đầu tư toàn cầu.

Trong 9 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký đạt hơn 50,3 tỷ USD, tăng 76,4%, vốn thực hiện đạt hơn 21 tỷ USD, tăng 12,1%. Điểm đáng chú ý, dòng vốn này đang tập trung rất mạnh vào những lĩnh vực mới như

Điểm đáng chú ý là dòng vốn tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực gắn với năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng. Công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 13,38 tỷ USD vốn đăng ký cấp mới, chiếm 45,8%; vận tải, kho bãi đứng tiếp theo với 5,14 tỷ USD, chiếm 17,6%. Trong cơ cấu vốn thực hiện, chế biến, chế tạo chiếm tới 82,6%, cho thấy đây vẫn là trụ cột của hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Sự kết hợp giữa đầu tư sản xuất và hạ tầng logistics mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia cung ứng nguyên liệu, linh kiện, vận chuyển và dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên, mức độ lan tỏa sẽ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, tiến độ giao hàng và quy mô cung ứng của doanh nghiệp Việt, qua đó chuyển dòng vốn đầu tư thành đơn hàng và giá trị gia tăng trong nước.

Ông Nguyễn Phước Thuận, Giám đốc bộ phận cho thuê công nghiệp và văn phòng tại Cushman & Wakefield Việt Nam cho hay, so với giai đoạn trước, lợi thế của Việt Nam chủ yếu được nhìn nhận từ chi phí lao động, quỹ đất và vị trí địa lý, thì nay sức hút đang được tạo bởi một hệ sinh thái công nghiệp đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của các tập đoàn đa quốc gia.

Với việc nhà đầu tư hiện nay không chỉ tìm kiếm cơ hội đầu tư hấp dẫn hay các điều kiện thương mại cạnh tranh, ông Thuận nhấn mạnh mức độ minh bạch của môi trường đầu tư, tính ổn định của chính sách, cũng như khả năng phối hợp và hỗ trợ của các cơ quan chức năng của Việt Nam, tác động tới khả năng phân bổ vốn dài hạn của doanh nghiệp.

Các lĩnh vực trọng yếu như công nghiệp, xây dựng và dịch vụ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng 9 tháng đầu năm. Ảnh minh họa: Hỗ trợ thiết kế bởi AI

Thực tế, trong thời gian vừa qua Chính phủ đã liên tục ban hành nhiều chính sách nhằm tạo nên một môi trường đầu tư và kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp FDI. Đặc biệt, Nghị quyết số 10-NQ/TW củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và thể hiện cam kết của Chính phủ đồng hành cùng nhà đầu tư nước ngoài.

Điểm cốt lõi của Nghị quyết 10 đưa ra định hướng chiến lược thu hút FDI thế hệ mới, tập trung công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững; đồng thời chủ trương phát triển đồng bộ hệ sinh thái đầu tư gắn với thị trường vốn, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu kinh tế, khu công nghiệp, hạ tầng logistics, cùng thí điểm mô hình thể chế vượt trội để thu hút dòng vốn chất lượng cao đi kèm kiểm soát rủi ro.

Không còn thuần túy mở cửa để đón nhận dòng vốn mà phải chủ động lựa chọn và sử dụng nguồn lực quốc tế để tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia. Thu hút đầu tư nước ngoài không nhằm thay thế nội lực, mà để làm mạnh hơn nội lực và nâng cao tự chủ của nền kinh tế.

Nói cách khác, Việt Nam không tìm kiếm FDI bằng mọi giá mà cần những dòng vốn có chiến lược, có chọn lọc và có khả năng chuyển hóa thành năng lực thật của nền kinh tế.

Với thị trường trong nước, các chính sách trọng tâm thúc đẩy tiêu dùng, tháo gỡ vướng mắc cho đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh cũng góp phần tạo động lực cho hoạt động tăng trưởng.

Trong chín tháng có 223.900 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, cao hơn số rút lui khỏi thị trường (172.000 doanh nghiệp). Thu ngân sách nhà nước ước 2,19 triệu tỷ đồng, đạt 86,5% dự toán và tăng 12,1%.

Đồng thời cũng đã miễn, giảm khoảng 185,6 nghìn tỷ đồng, gia hạn khoảng 60 nghìn tỷ đồng thuế, phí... Thị trường vốn tiếp tục được thúc đẩy, tổng giá trị huy động vốn thực tế của doanh nghiệp từ cổ phiếu và trái phiếu gần 564.600 tỷ đồng, tăng 15%.

Dồn lực cho quý nước rút với mục tiêu “hai con số”

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, tình hình kinh tế - xã hội tháng 9, quý III và chín tháng đầu năm tiếp tục đạt kết quả tích cực, tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm.

Tuy vậy, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng nhận định việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số vẫn là thách thức lớn. Tăng trưởng chín tháng vẫn thấp hơn 1% mục tiêu cả năm, kéo theo đó quý IV cần tăng 12,5%, cao hơn 4,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025.

Một con số đáng lưu ý hiện nay là có 24/34 địa phương tăng trưởng thấp hơn mục tiêu cả năm, tức chiếm tới 70%, kéo theo đó tạo áp lực lớn lên quý cuối năm.

Đặt trong bối cảnh dư địa điều hành kinh tế vĩ mô chịu nhiều áp lực, yêu cầu tăng tốc trong quý IV đòi hỏi các nguồn lực đã huy động phải sớm chuyển thành hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Vốn đầu tư cần được đưa vào dự án, các vướng mắc phải được xử lý để doanh nghiệp có thể triển khai kế hoạch và tạo thêm doanh thu, việc làm.

Đầu tư công là một trong những động lực cần tập trung thúc đẩy. Dù tiến độ giải ngân đã cải thiện, khối lượng vốn còn lại vẫn lớn, trong khi nhiều dự án tiếp tục gặp khó khăn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu. Nếu các điểm nghẽn này kéo dài, nguồn vốn sẵn có cũng khó chuyển thành khối lượng thi công, làm chậm tác động lan tỏa tới xây dựng, sản xuất và dịch vụ.

Cùng với đầu tư, tiêu dùng trong nước cần được củng cố để tạo đầu ra cho sản xuất. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng chín tháng tăng 13,4%, nhưng mức tăng sau khi loại trừ yếu tố giá còn 7,8%. Trong bối cảnh giá cả gây sức ép lên khả năng chi trả, doanh nghiệp phải cân đối giữa mở rộng sản lượng, giữ giá bán cạnh tranh và bảo đảm biên lợi nhuận.

Trao đổi với TheLEADER, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam đã thẳng thắn nêu ra những thách thức lớn của ngành xây dựng khi vốn có thể được bố trí, thủ tục được tháo gỡ, nhưng nguồn nhân công thiếu hụt nghiêm trọng kèm theo giá vật liệu tăng tạo ra điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư.

Nếu không có giải pháp, các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp xây dựng sẽ rơi vào tình trạng việc thì càng nhiều, doanh thu càng tăng, nhưng càng làm lại càng lỗ.

Ở một góc độ khác, việc mặt bằng lãi suất cho vay lên 16-18%/năm khiến các doanh nghiệp nợ vay cao chịu áp lực lớn. Chi phí lãi vay có thể bào mòn lợi nhuận, trong khi nhu cầu vốn lưu động tăng theo khối lượng công việc và tiến độ thanh toán chưa theo kịp.

Vì vậy, bài toán thúc đẩy tăng trưởng trong quý cuối năm cần gắn với khả năng thực hiện của doanh nghiệp.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cần nhìn nhận rõ chưa bao giờ có cơ hội lớn để bứt phá trong tăng trưởng, bước vào kỷ nguyên mới như lúc này. Song, đi kèm với đó cũng là những thách thức không nhỏ, đòi hỏi cần phải chắt chiu và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tránh tâm lý "say sưa" với những tín hiệu tích cực mà quên đi các tác động và rủi ro đang hiện hữu.

Do đó, theo ông Thiên, để đảm bảo mức tăng trưởng cao, việc chia sẻ đồng hành, hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển lớn mạnh, làm động lực dẫn dắt nền kinh tế là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong thời điểm hiện tại.