Đà Nẵng: Quyết định mới về Quản lý kiến trúc đô thị hướng tới bảo tồn và phát triển bền vững

Khu vực ven sông Hàn và bờ Đông là một trong 12 phân khu trong tổ chức không gian phát triển theo Quy chế kiến trúc đô thị Đà Nẵng. Ảnh Ngô Anh Văn

UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 156/2026/QĐ-UBND ngày 30/10/2026, nhằm thiết lập Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Đà Nẵng và khu vực lân cận. Quy chế mới này được thiết kế để cụ thể hóa các quy định pháp lý, quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch và kiến trúc. 

Một trong những mục tiêu chính của Quy chế là bảo vệ các giá trị cảnh quan thiên nhiên vốn có, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị kiến trúc truyền thống trong quá trình phát triển. Điều này nhằm tạo dựng bản sắc đô thị Đà Nẵng, khuyến khích việc tiếp thu và chọn lọc tinh hoa kiến trúc thế giới, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cũng như áp dụng các giải pháp công trình xanh và trung hòa phát thải.

Quy chế cũng quy định sự tham gia ý kiến của cơ quan, tổ chức, cộng đồng và cá nhân trong quá trình quản lý cảnh quan và kiến trúc trên toàn thành phố. Điều này nhằm đạt được sự đồng thuận và phối hợp tốt trong các quyết định đầu tư xây dựng, kết hợp hài hòa lợi ích của Nhà nước, cộng đồng và doanh nghiệp, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Về tổ chức không gian, Quy chế xác định khu vực lập quy chế thành các vùng bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và vùng cho phép phát triển, bao gồm các vùng ven mặt nước, lõi xanh và sườn đồi. Trên cơ sở đó, không gian thành phố được tổ chức thành 12 phân khu: Sinh thái phía Tây, Sinh thái phía Đông, Ven sông Hàn và bờ Đông, Ven vịnh Đà Nẵng, Cảng biển Liên Chiểu, Công nghệ cao, Trung tâm lõi xanh, Đổi mới sáng tạo, Sân bay, Đô thị sườn đồi, Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và Dự trữ phát triển.

Mỗi phân khu có đặc điểm tự nhiên, chức năng và định hướng kiến trúc riêng. Ví dụ, khu vực sinh thái phía Tây ưu tiên bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, hệ sinh thái tự nhiên và nguồn nước, đồng thời phát triển du lịch sinh thái với mật độ xây dựng thấp. Bán đảo Sơn Trà được xác định là khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, trong đó thiên nhiên là yếu tố chủ đạo, việc đầu tư xây dựng phải bảo đảm cân bằng giữa phát triển với bảo tồn đa dạng sinh học, cảnh quan và an ninh, quốc phòng.

Khu vực ven sông Hàn và bờ Đông được định hướng phát triển các chức năng hành chính, chính trị, văn hóa, xã hội, tài chính, thương mại, dịch vụ, đồng thời kết nối các không gian công cộng, công viên, quảng trường và hành lang cảnh quan ven sông, ven biển. Khu vực ven vịnh Đà Nẵng hướng đến hình thành không gian đô thị hiện đại, phát triển thương mại, dịch vụ gắn với yêu cầu bảo vệ cảnh quan ven biển.

Quy chế cũng xác định các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, khu vực phải lập thiết kế đô thị riêng và các tuyến phố, khu vực ưu tiên chỉnh trang. Những công trình, cụm công trình, vật thể kiến trúc có vị trí, quy mô, tầm vóc và ý nghĩa quan trọng, tác động trực tiếp đến cảnh quan thành phố phải tổ chức thi tuyển phương án thiết kế theo quy định.

Quy chế quản lý kiến trúc đô thị này áp dụng trên địa giới hành chính của 12 phường gồm Hải Châu, Hòa Cường, Thanh Khê, An Khê, An Hải, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Hòa Khánh, Hải Vân, Liên Chiểu, Cẩm Lệ, Hòa Xuân; 3 xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà và đặc khu Hoàng Sa.

UBND thành phố giao Sở Xây dựng Đà Nẵng có trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về cấp giấy phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng theo phân cấp; tổ chức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất; theo dõi, tổng hợp, đánh giá quá trình thực hiện Quy chế và đề xuất nội dung cần điều chỉnh, bổ sung. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cung cấp danh mục di tích đã được xếp hạng, phạm vi và ranh giới khu vực bảo vệ di tích; phối hợp thẩm định các nội dung bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích theo quy định.

Quyết định số 156/2026/QĐ-UBND không chỉ là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý kiến trúc đô thị Đà Nẵng mà còn là một cam kết mạnh mẽ của thành phố trong việc bảo vệ và phát huy các giá trị cảnh quan thiên nhiên và kiến trúc truyền thống, hướng tới sự phát triển bền vững và hài hòa.