APEC 2027: Hành lang pháp lý đặc thù tháo gỡ điểm nghẽn trên đại công trường

Sự ra đời của Nghị quyết số 41/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội và Quyết định số 1679/QĐ-TTg ngày 28/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy triển khai các dự án, công trình hạ tầng phục vụ APEC 2027 đã tạo hành lang pháp lý đặc thù, tháo gỡ điểm nghẽn quan trọng, tạo đà cho đại công trường APEC đẩy nhanh tốc độ thi công.

Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện. Ảnh: TTXVN phát

Xác định việc chuẩn bị cho Tuần lễ cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc là nhiệm vụ chính trị, đối ngoại đặc biệt quan trọng của quốc gia, đồng thời là cơ hội chiến lược để nâng cấp toàn diện kết cấu hạ tầng đô thị đảo Ngọc Phú Quốc, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ đã dành sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc, liên tục. Cột mốc mang tính bước ngoặt là việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 41/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ APEC 2027, tiếp nối là Quyết định số 1679/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ thông tin, hành lang pháp lý vượt trội này đã giải quyết căn cơ hàng loạt bài toán phức tạp kéo dài liên quan đến quy hoạch, kiến trúc, thủ tục đầu tư, đất đai, cơ chế hợp tác công tư (PPP), quỹ đất thanh toán, nghiệm thu và quản lý vật liệu xây dựng. Đặc biệt, cơ chế mới cho phép áp dụng lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đối với các dự án thuộc diện điều chỉnh, giúp rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị thủ tục đầu tư, điều chỉnh tổng mức đầu tư và kế hoạch vốn. Nghị quyết số 41/2026/QH16 cũng tạo cơ chế đột phá trong việc thu hồi và tận thu khoáng sản làm vật liệu san lấp, giải tỏa mối lo lớn nhất về nguồn vật liệu cho các đại công trình ven biển và lấn biển.

Bên cạnh đó, Quyết định số 1679/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời định hướng xử lý các dự án hạ tầng môi trường thiết yếu. Đáng chú ý là chủ trương chuyển dự án nhà máy xử lý nước thải tập trung khu vực An Thới sang hình thức đầu tư công theo Quyết định số 4309/QĐ-UBND ngày 16/9/2026 của UBND tỉnh. Sự chuyển hướng linh hoạt này đã giúp tháo gỡ bế tắc khi nhà đầu tư cũ không thể tiếp tục triển khai do hiệu quả kinh doanh thấp, bảo đảm hạ tầng bảo vệ môi trường hoàn thành đúng tiến độ phục vụ sự kiện.

An Giang thực hiện phương châm “6 rõ” trong cụ thể hóa cơ chế đặc thù nhằm phát huy cao nhất trách nhiệm chính trị, đồng thời kích hoạt cơ chế “luồng xanh” dành riêng cho các hồ sơ, thủ tục liên quan đến APEC 2027. Mọi quy trình thẩm định, phê duyệt đều được rút gọn thời gian xử lý xuống mức tối đa nhưng vẫn bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật.

Trên đại công trường APEC Phú Quốc, dù còn những khó khăn, vướng mắc nhất định, nhưng 21 dự án trọng điểm, gồm 11 dự án đầu tư công và 10 dự án PPP, đầu tư kinh doanh trên đà tăng tốc đẩy nhanh tiến độ với không khí thi công khẩn trương. Theo Sở Tài chính An Giang, bố trí và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, tổng kế hoạch cho các dự án thuộc đầu tư công hơn 13.476 tỷ đồng, đến ngày 26/10/2026, đã giải ngân hơn 9.587 tỷ đồng, đạt 71,14% kế hoạch.

Trong số các dự án trọng điểm, có 7 dự án khối lượng thi công cao gồm: Dự án ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật khu vực Dương Đông đạt tiến độ khối lượng 87,18%; mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (nhà ga T2 80,3%, nhà ga VIP 99,8%, đường cất hạ cánh số 2 hoàn thành 100%; Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC 77,7%; Trung tâm giám sát điều hành thông minh đặc khu Phú Quốc 80%; đường tỉnh ĐT.975 hơn 61%; kè và san lấp mặt bằng Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC 57,42%; khu tái định cư An Thới 58,36%.

Nhận thức rõ khối lượng công việc còn lại rất lớn, thời gian không còn nhiều và khối lượng thi công giữa các dự án chưa đồng đều, An Giang xác định trọng tâm điều hành hiện nay là kiểm soát thực chất từng đường găng tiến độ, từng mốc trung gian và từng điều kiện đầu vào của dự án, công trình.

Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng kế hoạch thi công khoa học, áp dụng giải pháp “3 ca, 4 kíp”, tăng cường nhân lực, máy móc thiết bị, phân chia các mũi thi công độc lập và tổ chức làm cuốn chiếu. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là tiến độ phải đi đôi với chất lượng, an toàn, hiệu quả và tính bền vững. Mọi công trình hoàn thành đều phải dành đủ quỹ thời gian cho công tác kiểm định, nghiệm thu, tích hợp hệ thống, vận hành thử trước khi chính thức đưa vào khai thác.

Mục tiêu lớn nhất của An Giang không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị đối ngoại phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027, mà còn bảo đảm tất cả các nguồn lực đầu tư được khai thác hiệu quả, lâu dài. Các công trình hạ tầng đồng bộ về hàng không, giao thông đô thị, cấp thoát nước, xử lý môi trường, chuyển đổi số sẽ tạo nên diện mạo mới cho đặc khu Phú Quốc, trở thành động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội bứt phá cho địa phương trong nhiều thập kỷ tới.