Đà Nẵng: Quyết liệt ngăn chặn buôn lậu và sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Khu di tích thắng cảnh Ngũ Hành Sơn (TP. Đà Nẵng) triển khai mô hình “Khu di tích văn hóa - du lịch không khói thuốc”. Ảnh: Truyền thông y tế TP. Đà Nẵng

Đa dạng hóa tuyên truyền, siết chặt quản lý từ cơ sở

Thuốc lá là một trong những nguy cơ hàng đầu dẫn đến gánh nặng bệnh tật. Tại Việt Nam, thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 104.000 ca tử vong mỗi năm, trong đó 18.800 người tử vong do tiếp xúc thụ động với khói thuốc.

Đặc biệt, cùng với thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang xuất hiện ngày càng phổ biến với hình thức đa dạng, dễ tiếp cận, nhất là trong giới trẻ. Tỷ lệ học sinh sử dụng các sản phẩm này gia tăng nhanh chóng, nhiều trường hợp ngộ độc cấp tính, tổn thương phổi nặng và nguy cơ các sản phẩm bị pha trộn với chất ma túy tổng hợp.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu không chỉ kiểm soát chặt nguồn cung, ngăn chặn thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá không rõ nguồn gốc mà còn phải tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của việc sử dụng thuốc lá, nhất là các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Tại Đà Nẵng, thời gian qua, Thành phố đã triển khai đồng bộ các hoạt động truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá với hình thức được mở rộng theo hướng đa dạng, đa kênh, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Theo đó, công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá được thực hiện tại các bệnh viện, nhà hàng, khách sạn, các địa điểm du lịch…, thông qua các hội nghị tập huấn kiến thức Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, các buổi chia sẻ kinh nghiệm xây dựng môi trường không khói thuốc tại các khu di tích, thắng cảnh và tập huấn xây dựng môi trường không khói thuốc tại các cơ sở dịch vụ - du lịch. Tiêu biểu như: Tập huấn tác hại và Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho đội ngũ cán bộ y tế tại các đơn vị trong toàn ngành; Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm xây dựng môi trường không khói thuốc lá tại khu di tích thắng cảnh Ngũ Hành Sơn; tập huấn xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ sở dịch vụ - du lịch trên địa bàn Thành phố…

Công tác tuyên truyền cũng hướng về cộng đồng, trường học và các địa điểm tập trung đông người. Những mô hình như “Môi trường không khói thuốc”, “Trường học không khói thuốc lá” hay các hoạt động tìm hiểu, thiết kế bài giảng về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học đang góp phần hình thành ý thức phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở.

Cùng với đó, nhiều văn bản, kế hoạch đã được ban hành nhằm tăng cường tuyên truyền tại cộng đồng. Vai trò nêu gương của người đứng đầu cũng được đặc biệt chú trọng, qua đó góp phần đưa quy định phòng, chống tác hại thuốc lá đi vào thực chất.

Ở một mặt trận khác, lực lượng quản lý thị trường, công an, hải quan của Thành phố tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, cơ sở kinh doanh dịch vụ và trên không gian mạng. Các hành vi liên quan đến thuốc lá điếu nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá giả mạo nhãn hiệu và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trá hình được tập trung phát hiện, xử lý theo quy định.

Truyền thông “Tác hại và phòng, chống thuốc lá trong học đường” cho học sinh Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (TP. Đà Nẵng). Ảnh: Bệnh viện Phổi Đà Nẵng

Huy động sức mạnh toàn hệ thống, chủ động ngăn chặn từ sớm

Trong tình hình mới, Đà Nẵng xác định đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên và lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương và người dân.

Thực hiện yêu cầu này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình - Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Thành phố - đã ban hành Công văn số 210/BCĐ389-CQTT đề nghị các sở, ban, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 Thành phố và UBND các xã, phường, đặc khu tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Thành ủy và UBND Thành phố về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Trọng tâm là triển khai quyết liệt, hiệu quả Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới. Theo đó, công tác đấu tranh với các hành vi vi phạm liên quan đến thuốc lá được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Sở Công Thương Thành phố chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường nội địa và trên không gian mạng; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đồng thời, chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Hoạt động kiểm tra được kết hợp với công tác tuyên truyền, vận động các cơ sở kinh doanh và người dân trên địa bàn Thành phố về tác hại của việc sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Cùng với đó, tổ chức thực hiện ký cam kết với các cơ sở kinh doanh không tiếp tay cho buôn lậu, kinh doanh thuốc lá giả, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Lực lượng Công an Thành phố chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ trực thuốc, công an xã, phường tăng cường nắm tình hình tại khu vực biên giới, cửa khẩu, địa bàn nội địa và trên không gian mạng; chủ động phát hiện, đấu tranh, triệt phá các đường dây, ổ nhóm, tụ điểm buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá.

Đối với những vụ án có quy mô lớn, tính chất phức tạp, xuyên quốc gia, các cơ quan chức năng phải tăng cường sự phối hợp, đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử nhằm cảnh tỉnh, răn đe và phòng ngừa vi phạm.

Tại cơ sở, UBND các xã, phường, đặc khu đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động người dân không tham gia, không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển, mua bán trái phép thuốc lá; đồng thời phát động phong trào toàn dân phát hiện, tố giác hành vi vi phạm. Chính quyền địa phương cũng tăng cường quản lý địa bàn, phối hợp với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm theo thẩm quyền.

Song song với đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Đà Nẵng phối hợp với các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia xây dựng phong trào toàn dân đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Từ kiểm soát thị trường, đấu tranh với các đường dây buôn lậu đến tuyên truyền thay đổi nhận thức và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, Đà Nẵng đang từng bước hình thành thế trận phòng, chống thuốc lá theo hướng chủ động, đồng bộ và liên ngành; nhận diện nguy cơ, ngăn chặn từ sớm, từ xa, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh trên địa bàn Thành phố./.