Đà Nẵng số hóa quản lý, siết chặt từng chuyến biển chống khai thác IUU

Lực lượng BĐBP tặng cờ Tổ quốc, động viên ngư dân đánh bắt, bảo vệ chủ quyền.

Quản lý đội tàu bằng dữ liệu số

Theo thống kê, hiện 100% tàu cá của thành phố đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VnFishbase. Đối với tàu có chiều dài từ 15m trở lên, 100% đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đây là nền tảng để lực lượng chức năng theo dõi hoạt động của phương tiện, kiểm soát vị trí và nhận diện những dấu hiệu có nguy cơ vi phạm quy định khai thác thủy sản.

Theo Đại tá Trần Tiến Hiền, Chỉ huy trưởng BĐBP thành phố, lực lượng đang phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai hệ thống quản lý xuất, nhập bến điện tử (eCDT), đồng thời đưa nhật ký khai thác điện tử (eLogbook) vào sử dụng, từng bước thay thế cách ghi chép hoàn toàn thủ công. Dữ liệu được khai thác ngay trong quá trình tàu hoạt động trên biển, thay vì chỉ phục vụ kiểm tra sau khi phương tiện cập cảng. Hệ thống VMS được duy trì giám sát 24/24 giờ. Khi phát hiện tàu có dấu hiệu vượt ranh giới cho phép hoặc mất kết nối, hệ thống phát cảnh báo để các đơn vị liên quan kiểm tra, xác minh và xử lý. Danh sách tàu có nguy cơ vi phạm cũng được cập nhật, chuyển đến lực lượng chức năng hằng ngày.

Tại Âu thuyền Thọ Quang và Cảng cá, công nghệ được áp dụng trong quản lý phương tiện ra, vào và neo đậu. Theo Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Sơn Trà, đơn vị phối hợp với Ban Quản lý Âu thuyền và Cảng cá Đà Nẵng triển khai thẻ điện tử cho tàu thuyền. Thẻ tích hợp chức năng định vị, hỗ trợ theo dõi hoạt động của phương tiện trong khu vực âu thuyền, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.

Liên thông dữ liệu, kiểm soát nguồn gốc thủy sản

BĐBP thành phố Đà Nẵng phối hợp, tham mưu cho Chi cục Biển đảo và Thủy sản thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh số hóa dữ liệu, phục vụ quản lý từ khai thác đến truy xuất nguồn gốc. Thông tin từ nhật ký điện tử, hệ thống eCDT và thiết bị giám sát hành trình được cập nhật vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hỗ trợ việc kiểm tra, đối chiếu giữa các khâu. Công nghệ còn được ứng dụng để xác định nguồn gốc thủy sản tại các vùng nuôi đã được mã hóa. Thông qua mã QR, cơ quan chức năng có thể tra cứu thông tin về vị trí, diện tích, đối tượng nuôi và sản lượng. Việc số hóa những thông tin này góp phần tăng khả năng kiểm chứng nguồn gốc, hỗ trợ quản lý và đáp ứng yêu cầu minh bạch của chuỗi cung ứng thủy sản.

Theo Đại tá Phan Văn Thí, Phó Chỉ huy trưởng kiêm Tham mưu trưởng BĐBP thành phố, thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư, các văn bản chỉ đạo của Bộ Tư lệnh BĐBP và Công điện số 01/CĐ-UBND của UBND thành phố, ngay từ đầu năm 2026, Ban Chỉ huy BĐBP thành phố đã chỉ đạo các đơn vị tập trung lực lượng, phương tiện, triển khai những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong chống khai thác IUU. Các đồn, trạm kiểm soát biên phòng tuyến biển được yêu cầu tăng cường quản lý đội tàu, đặc biệt là phương tiện không đủ điều kiện hoạt động, tàu đã bị thu hồi hoặc xóa đăng ký và tàu cá “3 không”- không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác. Quan điểm xuyên suốt là tàu không đủ điều kiện không được xuất bến, ra khơi.

Trước mỗi chuyến biển, lực lượng chức năng kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, điều kiện hoạt động và thông tin trên hệ thống. Khi phát hiện bất thường, các đơn vị phối hợp xác minh, xử lý theo quy định, không để thiếu sót về thủ tục hoặc điều kiện pháp lý trở thành kẽ hở quản lý. Bộ đội Biên phòng thành phố cũng tăng cường rà soát, đối soát thông tin tàu cá với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hướng đến bảo đảm dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Các tổ chuyên trách được thành lập để xử lý những trường hợp tàu cá không đủ điều kiện mới phát sinh; đồng thời phối hợp với công an xã, phường xác minh chủ tàu, cập nhật thông tin và cảnh báo nguy cơ vi phạm. Công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành pháp luật được triển khai song song với kiểm tra, kiểm soát.

Tuần tra thực địa, ngăn vi phạm từ cửa biển

Mới đây, Đồn Biên phòng Hải Vân chủ trì, phối hợp với cơ quan chức năng phường Hải Vân tổ chức tuần tra, kiểm soát chống khai thác IUU tại khu vực vịnh Đà Nẵng và vùng biển giáp ranh với thành phố Huế. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang 2 vụ với 2 phương tiện và 6 đối tượng sử dụng công cụ kích điện tự chế để lặn, đánh bắt thủy sản trái phép. Đồn Biên phòng Hải Vân đã lập biên bản làm việc, yêu cầu 2 chủ tàu đưa phương tiện về neo đậu tại khu vực chân cầu Nam Ô, thuộc phường Hải Vân, để xử lý theo quy định của pháp luật. Vụ việc cho thấy chống khai thác IUU không chỉ là yêu cầu hoàn thiện giấy tờ hay duy trì thiết bị giám sát hành trình, mà còn đòi hỏi ngư dân tuân thủ nghiêm các quy định trong thực tế khai thác.

Vi phạm khai thác IUU, một chủ tàu cá bị xử lý

Theo ông Đặng Đình Xô, chủ tàu cá xa bờ mang số hiệu ĐNa-91059-TS, hoạt động của tàu hiện được kiểm soát qua nhiều khâu, từ điều kiện xuất bến, thủ tục hành chính đến thiết bị giám sát hành trình và nhật ký khai thác. Trong quá trình đánh bắt, hành trình của tàu được theo dõi trên hệ thống; khi cập cảng, sản lượng khai thác và nhật ký chuyến biển tiếp tục được kiểm tra, đối chiếu. Nhật ký khai thác được ghi chép bằng cả giấy và điện tử. Việc này không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn giúp chủ tàu chủ động theo dõi sản lượng, thời gian và khu vực khai thác của từng chuyến biển.

Trước mắt, việc siết chặt quản lý, kiểm soát hoạt động đội tàu nhằm thực hiện nghiêm các yêu cầu chống khai thác IUU, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC. Về lâu dài, chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao trách nhiệm của chủ tàu và duy trì kỷ cương trong khai thác sẽ tạo nền tảng để nghề cá thành phố phát triển bền vững.Khi mỗi phương tiện chỉ được phép ra khơi khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, hành trình được giám sát, sản lượng được kiểm soát và nguồn gốc thủy sản được xác minh minh bạch, hiệu quả quản lý sẽ từng bước được nâng cao. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ nguồn lợi biển, giữ gìn uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.