Đà Nẵng: Xã miền núi quyết giảm nghèo bằng nội lực, không để người dân mãi trông chờ chính sách

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Trà Tân đứng trước cơ hội phát triển mới nhưng cũng đối mặt nhiều khó khăn. Là xã miền núi có diện tích hơn 180 km², dân cư sống phân tán, gần 80% là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ nên đời sống còn nhiều bấp bênh.

Lãnh đạo xã Trà Tân băng rừng, động viên bà con bị thiệt hại do mưa lũ khốc liệt năm 2025.

Những đợt bão lũ trong năm 2025 tiếp tục khiến nhiều diện tích sản xuất bị thiệt hại, làm gia tăng nguy cơ tái nghèo. Theo thống kê cuối năm 2025, toàn xã còn 490 hộ nghèo, chiếm 32,15%, cùng 130 hộ cận nghèo, chiếm 8,53%. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhưng sinh kế chưa ổn định, chỉ cần thiên tai hoặc dịch bệnh xảy ra là có thể rơi trở lại diện khó khăn.

Không chỉ đối mặt với bài toán sinh kế, Trà Tân còn chịu nhiều hạn chế về hạ tầng. Hiện toàn xã vẫn còn 251 hộ chưa được sử dụng điện lưới quốc gia; hơn 411 hộ dân tại trên 10 điểm dân cư chưa tiếp cận ổn định sóng điện thoại và internet. Những khoảng trống này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống mà còn hạn chế cơ hội tiếp cận thông tin, chuyển đổi số và phát triển kinh tế của người dân miền núi.

Thẳng thắn nhìn nhận thực trạng, Nghị quyết chuyên đề của Đảng bộ xã chỉ rõ những hạn chế trong công tác giảm nghèo thời gian qua như việc rà soát hộ nghèo có thời điểm chưa sát thực tế, chính sách hỗ trợ còn dàn trải, thiếu theo dõi sau khi hộ dân thoát nghèo. Đáng chú ý, địa phương cũng nhìn nhận vẫn còn một bộ phận người dân có tâm lý trông chờ, ỷ lại, không muốn thoát nghèo để tiếp tục hưởng chính sách hỗ trợ.

Trà Tân triển khai nhiều hoạt động an sinh hỗ trợ bà con.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân Nguyễn Hồng Lai, giảm nghèo trong giai đoạn mới không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tiền hoặc phương tiện sản xuất mà phải thay đổi tư duy của cả hệ thống chính trị và chính người dân.

"Điều quan trọng nhất là khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của mỗi hộ dân. Nhà nước tạo cơ chế, hỗ trợ điều kiện nhưng người dân phải là chủ thể của quá trình thoát nghèo. Chúng tôi kiên quyết không chạy theo thành tích, không giảm nghèo trên giấy mà hướng tới kết quả thực chất, bền vững", ông Lai nhấn mạnh.

Tinh thần này được cụ thể hóa bằng phương châm "rà từng hộ, rõ từng khẩu". Mỗi hộ nghèo sẽ được phân loại theo nguyên nhân, nhu cầu và khả năng lao động để xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp thay vì áp dụng chung một chính sách.

Lần đầu tiên, địa phương xây dựng lộ trình thoát nghèo cụ thể cho từng hộ. Chỉ tiêu giảm nghèo sẽ được giao đến từng thôn, từng chi bộ; các hộ dân đăng ký thoát nghèo sẽ ký cam kết với chính quyền và được ưu tiên tiếp cận những chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm tạo động lực vươn lên.

Theo mục tiêu của Nghị quyết, đến năm 2030, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm xuống dưới 20%, hộ cận nghèo còn dưới 5%; không còn hộ nghèo là cán bộ, đảng viên (trừ trường hợp không còn khả năng lao động). Toàn bộ hộ nghèo có nhu cầu sẽ được tiếp cận vốn vay ưu đãi, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm; đồng thời hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho các hộ nghèo.

Để đạt mục tiêu này, Trà Tân xác định đầu tư hạ tầng là giải pháp trọng tâm. Địa phương ưu tiên phát triển giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, sắp xếp dân cư vùng có nguy cơ thiên tai; đồng thời đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư, liên kết tiêu thụ nông sản nhằm tạo việc làm tại chỗ.

Bên cạnh đó, xã định hướng phát triển kinh tế rừng theo hướng bền vững với việc từng bước chuyển diện tích trồng keo sang cây gỗ lớn, cây dược liệu, phát triển lâm sản ngoài gỗ như mây, tre, nứa, hình thành vùng nguyên liệu gắn với chế biến và xây dựng thêm các sản phẩm OCOP. Các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị cũng sẽ được ưu tiên hỗ trợ để nâng cao thu nhập cho người dân.

Xã miền núi Trà Tân quyết giảm nghèo bằng nội lực.

Không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước, Trà Tân còn phát động phong trào xã hội hóa giảm nghèo. Mỗi cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn được khuyến khích đồng hành, hỗ trợ ít nhất một hộ thoát nghèo mỗi năm; đồng thời kêu gọi doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia mô hình hỗ trợ hộ nghèo đến khi có sinh kế ổn định.

Với cách tiếp cận mới, lấy người dân làm trung tâm và xem ý chí tự vươn lên là yếu tố quyết định, Trà Tân kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong công tác giảm nghèo, hướng đến phát triển bền vững thay vì chỉ hoàn thành những chỉ tiêu trên giấy.