Đã thu 241.000 tỷ tiền thuế từ thương mại điện tử sau 10 tháng

Sáng 12/11, tại phiên chất vấn của Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời đại biểu về công tác quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử (TMĐT), cũng như giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Đặt câu hỏi về quản lý thuế trong nền kinh tế số, đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho rằng sự phát triển nhanh của TMĐT đang làm thay đổi phương thức kinh doanh, tạo ra những mô hình tạo giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp, ngân sách có thể thất thu, nhưng quản lý thiếu linh hoạt cũng có nguy cơ tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp căn cơ để bảo đảm các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, bao gồm cả nhà cung cấp nước ngoài, thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, đồng thời hạn chế chi phí tuân thủ cho người kinh doanh.

Đại biểu Ma Thị Thúy chất vấn về nội dung quản lý thuế trên nền tảng thương mại điện tử. Ảnh: Quochoi.vn.

Thu thuế thương mại điện tử tăng 42%

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết TMĐT phát triển rất nhanh, đặc biệt sau đại dịch Covid-19, khi thói quen và tập quán tiêu dùng thay đổi đáng kể.

Từ năm 2022 đến nay, doanh số TMĐT tăng trưởng bình quân khoảng 20% mỗi năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT đứng thứ 2 Đông Nam Á. Dự kiến đến hết năm 2025, doanh số lĩnh vực này đạt khoảng 37 tỷ USD.

Đáng chú ý, số thu thuế từ hoạt động TMĐT trong 10 tháng năm 2026 đạt 241.000 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước.

Theo Bộ trưởng, để quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, cơ quan chức năng cần tập trung vào các chủ thể tham gia thị trường, từ người bán hàng, KOL, KOC, các sàn TMĐT đến những đơn vị cung cấp dịch vụ bổ trợ như thanh toán và vận chuyển, logistics.

Một trong những giải pháp trọng tâm là định danh và thu thập dữ liệu, bảo đảm các giao dịch phát sinh trên môi trường điện tử được theo dõi, quản lý. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của các nhà cung cấp dịch vụ và sàn TMĐT trong việc khấu trừ thuế tại nguồn, thu hộ và nộp thay cho người kinh doanh.

Bộ trưởng cho biết cơ quan thuế hiện quản lý hơn 140.000 doanh nghiệp và khoảng hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên mạng. Ảnh: Quochoi.vn.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc kết nối cơ sở dữ liệu giữa các ngành, lĩnh vực sẽ giúp giảm thủ tục cho hộ kinh doanh. Theo đó, người kinh doanh chỉ cần khai báo một lần và cập nhật thông tin, tránh phải kê khai trùng lặp với nhiều cơ quan quản lý như thuế, thương mại điện tử hay an ninh mạng.

Trường hợp sàn TMĐT đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay, người kinh doanh không phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế trùng lặp đối với khoản thuế đã được nộp.

Về quy mô quản lý, Bộ trưởng cho biết cơ quan thuế hiện quản lý hơn 140.000 doanh nghiệp và khoảng hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên mạng.

Cơ sở dữ liệu cũng được kết nối với 96 ngân hàng và tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử, cùng 105 đơn vị vận chuyển logistics. Việc kiểm soát dữ liệu, truy vết thanh toán qua ví điện tử và tài khoản đã xác thực định danh được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Trên 90% doanh nghiệp nhỏ thuộc diện được bao quát

Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đề cập vấn đề cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đại biểu dẫn báo cáo của Bộ Tài chính về kết quả cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và giảm 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, theo đại biểu, thước đo thực chất của cải cách phải là mức độ thuận lợi và chi phí mà doanh nghiệp thực tế phải bỏ ra khi thực hiện các thủ tục.

Đại biểu Trịnh Xuân An chất vấn về vấn đề cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Ảnh: Quochoi.vn.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng chỉ rõ những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các giải pháp đột phá để cộng đồng doanh nghiệp cảm nhận rõ hơn sự thay đổi của môi trường kinh doanh trong năm 2027 và những năm tiếp theo.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ là nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ giao cho các bộ, ngành.

Theo Bộ trưởng, quá trình cải cách đã giúp thời gian tuân thủ giảm khoảng 53%, chi phí tuân thủ giảm 55%. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục theo hướng thông thoáng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Về giải pháp cụ thể, Bộ trưởng đề cập việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, trong đó có ứng dụng eTax Mobile. Cơ quan thuế sẽ tiếp tục đơn giản hóa giao diện, tăng tính thân thiện, dễ sử dụng, đồng thời chú trọng bảo đảm an ninh mạng và an toàn cơ sở dữ liệu thuế.

Một nội dung đáng chú ý là nâng ngưỡng cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh có quy mô dưới 10 tỷ đồng. Nhóm này có thể lựa chọn giữa phương pháp khấu trừ và phương pháp tính thuế theo doanh thu.

Bộ trưởng cho biết chính sách này có khả năng bao quát trên 90% doanh nghiệp vừa và nhỏ đang trong quá trình tổ chức kinh doanh.

Đối với vấn đề tiếp cận mặt bằng sản xuất, Bộ trưởng cho biết quy định hiện hành yêu cầu các địa phương dành tối thiểu 5% quỹ đất hoặc 20 ha trên một khu công nghiệp, cụm công nghiệp để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bộ trưởng khẳng định việc tiếp tục cải cách thủ tục, ứng dụng công nghệ và tháo gỡ các rào cản về đất đai, vốn là những giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí hoạt động, tạo điều kiện để doanh nghiệp vừa và nhỏ mở rộng sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.