Đặc sản đỏ lừ mang hương vị núi rừng ở Lào Cai, chờ 3 ngày mới được thưởng thức

Giữa kho tàng ẩm thực truyền thống của đồng bào dân tộc Tày ở xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai (địa phận huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cũ), thịt mắm cơm đỏ là đặc sản dân dã nhưng mang hương vị đặc biệt.

Món ăn này được lưu truyền qua nhiều thế hệ, không chỉ góp mặt trong những bữa cơm thường ngày hay mâm cỗ các dịp lễ Tết mà còn thể hiện kinh nghiệm chế biến, bảo quản thực phẩm độc đáo của người địa phương.

Ngày nay, món thịt mắm cơm đỏ cũng được xem như đặc sản lạ miệng hút khách tìm mua và thưởng thức, trở thành niềm tự hào của bà con vùng đất nơi đây, từ đó góp phần làm phong phú giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống đặc sắc.

Thịt mắm cơm đỏ là món ăn truyền thống của người Tày ở xã Lâm Thượng

Bí quyết tạo nên món đặc sản mang hương vị núi rừng Lào Cai

Chia sẻ với PV VietNamNet, chị Hoàng Thị Tia - chủ một cơ sở chuyên chế biến và cung cấp thịt mắm cơm đỏ tại xã Lâm Thượng, cho biết điểm tạo nên sự khác biệt của món thịt mắm cơm đỏ nằm ở sự kết hợp giữa thịt lợn tươi với những nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực truyền thống của người Tày. Đó là lá cơm đỏ, lá mạt cáy, củ riềng, muối hột và bỗng nếp cái.

Trong đó, để món ăn đạt chất lượng, khâu lựa chọn nguyên liệu phải đảm bảo kỹ lưỡng, kết hợp cùng quá trình sơ chế kỳ công.

Đặc biệt thịt lợn phải đảm bảo tươi ngon, được mua ngay từ con lợn vừa mới mổ.

Lá cơm đỏ, lá mạt cáy và củ riềng cũng phải được lựa kỹ, rửa sạch, ngâm qua nước muối rồi để ráo. Sau đó, các nguyên liệu được thái nhỏ, còn thịt lợn đem thái thành từng miếng vừa ăn.

Các nguyên liệu làm món thịt mắm cơm đỏ được lựa chọn kỹ lưỡng

“Trong quy trình chế biến, thịt tươi chỉ được phép nghỉ tối đa 3 tiếng sau khi mổ, sau đó phải được đưa vào sơ chế và chế biến theo đúng quy trình của gia đình”, chị Tia cho hay.

Sau khi chuẩn bị xong, các nguyên liệu được đem trộn đều, tẩm ướp cùng muối hột và bỗng nếp cái theo tỷ lệ đã định lượng.

Công đoạn này phải thực hiện đều tay để gia vị thấm vào từng miếng thịt, đồng thời bảo đảm sự cân đối giữa các thành phần nhằm giữ cho món ăn có chất lượng và hương vị đồng đều.

“Yếu tố quan trọng góp phần làm nên hương vị đặc trưng của món thịt mắm cơm đỏ chính là bỗng nếp cái. Nguyên liệu này tạo ra vị chua thanh và hương thơm đặc trưng của món ăn.

Bên cạnh đó, chất lượng thịt, sự kết hợp hài hòa giữa các loại gia vị và tỷ lệ trộn ướp cũng đóng vai trò quyết định đến chất lượng thành phẩm”, chị nói thêm.

Sau khi hoàn thành việc trộn ướp, hỗn hợp thịt mắm cơm đỏ sẽ được cho vào bình ủ theo phương pháp truyền thống. Thịt được ủ trong khoảng 3 ngày rồi chuyển sang bảo quản lạnh.

Hỗn hợp thịt sau khi trộn được ủ trong khoảng 3 ngày 

Theo chị Tia, thịt mắm cơm đỏ không phải món có thể thưởng thức ngay sau khi lên men như nhiều món ăn dân dã khác mà cần chế biến thêm chút để nguyên liệu chín kỹ, đảm bảo mùi vị thơm ngon.

Trong đó, cách chế biến đơn giản nhất nhưng vẫn giúp món ăn giữ được hương vị nguyên bản là xào cùng hành phi.

Gia đình chị Tia thường phi thơm hành khô với một chút mỡ, sau đó cho thịt mắm cơm đỏ vào đảo khoảng 2 phút để thịt săn lại và dậy mùi thơm.

Tiếp đó, chị cho thêm lượng nước vừa xấp mặt thịt, hạ nhỏ lửa và đun chừng 10 phút cho thịt chín kỹ rồi nêm nếm gia vị tùy thích.

Món thịt mắm cơm đỏ có màu sắc bắt mắt

Món thịt mắm cơm đỏ ngon nhất khi ăn nóng cùng cơm trắng và rau củ luộc. Vị chua thanh, thơm đặc trưng của bỗng nếp cái hòa quyện với vị béo ngậy của thịt lợn tạo nên một món ăn có hương vị rất riêng của người Tày ở Lào Cai.

Phiên bản lạ miệng chiều lòng khẩu vị thực khách

Trước đây, người dân địa phương thường sử dụng thịt ba chỉ từ con lợn mới mổ để làm món thịt mắm cơm đỏ. Tuy nhiên hiện nay, món ăn này đã được biến tấu chút về nguyên liệu, đáp ứng nhu cầu và sở thích đa dạng của thực khách.

Ngoài phiên bản truyền thống sử dụng thịt ba chỉ kết hợp phần má và tai, tạo sự hài hòa giữa độ béo và độ giòn thì gia đình chị Tia còn chế biến thịt mắm cơm đỏ từ thịt nạc vai (phù hợp với những người thích ăn nhiều thịt nạc) và sườn.

Thịt mắm cơm đỏ trở thành món ngon đãi khách, thường xuất hiện trong mâm cỗ địa phương

Ngoài bày bán trong và ngoài tỉnh, món thịt mắm cơm đỏ hiện còn được đóng gói cẩn thận, vận chuyển tới nhiều tỉnh thành xa.

Tùy trọng lượng và thành phần nguyên liệu mà món ăn được bán với giá dao động từ 146.000 đến 268.000 đồng.

Không chỉ là một món ăn mang hương vị riêng của vùng cao, thịt mắm cơm đỏ còn chứa đựng câu chuyện về cách người Tày gìn giữ những kinh nghiệm ẩm thực được trao truyền qua nhiều thế hệ

Nhiều thực khách từng thưởng thức thịt mắm cơm đỏ của người Tày ở xã Lâm Thượng nhận xét, món ăn có hương vị khá đặc trưng và hài hòa. Đó là sự kết hợp giữa vị chua thanh nhẹ của bỗng nếp cái, vị ngọt tự nhiên của thịt lợn bản cùng mùi thơm đặc trưng của lá cơm đỏ, lá mạt cáy và củ riềng.

Ngày nay, ẩm thực bản địa ngày càng trở thành yếu tố thu hút du khách khám phá những vùng đất mới. Những món ăn như thịt mắm cơm đỏ không chỉ làm phong phú trải nghiệm của du khách mà còn góp phần gìn giữ, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Tày ở Lâm Thượng, Lào Cai.