Đại biểu đồng tình xử lý khẩn trương việc lạm dụng khí N2O

Làm rõ phạm vi cấm

Chiều 5/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga - đoàn Hải Phòng

Theo dự thảo, phần lớn các quy định của luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O và một số nội dung chuyển tiếp sẽ có hiệu lực ngay từ ngày luật được ký ban hành.

Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga - đoàn Hải Phòng bày tỏ đồng tình với yêu cầu xử lý khẩn trương việc lạm dụng khí N2O. Tuy nhiên, nếu quy định cấm có hiệu lực ngay mà chưa có hướng dẫn về nhận diện hành vi vi phạm, xác định mục đích sử dụng, trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng, xử lý hàng hóa tồn kho và phối hợp giữa Công an, Quản lý thị trường, Y tế, Công Thương thì dễ phát sinh lúng túng và áp dụng không thống nhất.

Theo đại biểu, cần chuẩn bị đồng thời văn bản hướng dẫn về khí N2O, làm rõ phạm vi cấm, các trường hợp sử dụng hợp pháp được loại trừ, chứng từ chứng minh mục đích sử dụng, trách nhiệm của người bán và người mua, cũng như mối quan hệ với pháp luật hóa chất, an toàn thực phẩm và xử lý vi phạm.

Đại biểu cũng đề nghị, đối với các ngành, nghề được bãi bỏ điều kiện kinh doanh, cần quy định rõ việc xử lý giấy phép có thời hạn, giấy phép không xác định thời hạn, hồ sơ đang được giải quyết, phí và lệ phí đã nộp, cũng như các cuộc thanh tra, kiểm tra và vụ việc vi phạm đang được xử lý.

Đối với doanh nghiệp dịch vụ thị thực đang hoạt động, phải có thời hạn chuyển tiếp hợp lý để đáp ứng điều kiện mới, nhưng không được biến quy định chuyển tiếp thành cơ chế hợp thức hóa các hành vi vi phạm đã xảy ra. Đây cũng là vấn đề được cơ quan thẩm tra đặc biệt lưu ý.

Đại biểu Thạch Phước Bình - đoàn Vĩnh Long

Cùng quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình - đoàn Vĩnh Long cho rằng, dự thảo chưa quy định rõ trường hợp sử dụng khí N2O phục vụ sản xuất công nghiệp, công nghệ cao và các mục đích hợp pháp khác. Điều này có thể dẫn đến cách hiểu mọi hoạt động kinh doanh, cung cấp N2O ngoài các trường hợp được liệt kê đều phải đáp ứng điều kiện kinh doanh.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo thiết kế cơ chế quản lý theo mục đích sử dụng, đối tượng sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc, thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.

Tạo cơ sở pháp lý đầy đủ

Đại biểu Lê Hoàng Anh - đoàn Gia Lai bày tỏ ủng hộ việc cấm kinh doanh khí N2O, đồng thời dẫn số liệu cho hay, chỉ trong hơn một năm, lực lượng Công an đã khởi tố 48 vụ án với 338 bị can liên quan đến hành vi này, hiện chủ yếu xử lý theo các quy định về hàng cấm.

Đại biểu Lê Hoàng Anh - đoàn Gia Lai

Tuy nhiên, theo đại biểu, N2O hiện chưa được xác định là chất ma túy hay tiền chất ma túy. Vì vậy, việc cấm đầu tư kinh doanh chỉ ngăn chặn hoạt động đăng ký kinh doanh hợp pháp, trong khi chưa thể tự động xử lý các hành vi mua bán trái phép.

Đại biểu đoàn Gia Lai lưu ý thêm, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Quốc hội cho ý kiến và dự kiến thông qua vào tháng 10 tới, trong khi quy định cấm kinh doanh khí N2O của Luật Đầu tư lại có hiệu lực ngay sau khi ban hành. Do đó, cần bảo đảm sự thống nhất giữa hai đạo luật.

Theo đại biểu, Bộ Tài chính và Bộ Công an cần phối hợp để quy định về ngoại lệ trong Luật Đầu tư thống nhất với khái niệm "mục đích trái pháp luật" trong Bộ luật Hình sự. Đồng thời, nghị định hướng dẫn cần quy định rõ chỉ xử lý người bán khi họ biết hoặc có cơ sở để biết người mua sử dụng khí N2O vào mục đích trái pháp luật, tránh suy diễn trách nhiệm đối với những trường hợp người bán không thể biết mục đích sử dụng thực tế.

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Thu Phước - đoàn Quảng Ngãi bày tỏ thống nhất cao với việc bổ sung hoạt động kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Đại biểu Trần Thị Thu Phước - đoàn Quảng Ngãi

Quy định này sẽ cụ thể hóa Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để các cơ quan chức năng tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đại biểu đánh giá cách tiếp cận của dự thảo là phù hợp khi vừa cấm hành vi lạm dụng khí N2O phục vụ mục đích vui chơi, giải trí, vừa cho phép tiếp tục sử dụng loại khí này trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Cách quy định này vừa đáp ứng yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp và nhu cầu sử dụng chính đáng của xã hội.

Bên cạnh đó, đại biểu bày tỏ đồng tình với đề xuất bổ sung hoạt động của các cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thu thập vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.