Đại biểu Hà Thị Nga: Gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa

Chiều 24/10, Quốc hội thảo luận ở Tổ về các dự án: Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga phát biểu. Ảnh: Quang Vinh

Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tránh phát sinh rào cản hành chính mới

Thảo luận tại Tổ 16, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga (ĐBQH tỉnh Lai Châu) đánh giá cao cách tiếp cận lập pháp tại Điều 37 của dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khi tiến hành sửa đổi đồng thời 4 luật liên quan, gồm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính đồng bộ của các chính sách tài chính, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về thuế và đầu tư khi luật có hiệu lực trong thực tiễn.

Để các chính sách ưu đãi thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm các quy định của Luật tương thích với những cam kết quốc tế như các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới CPTPP, EVFTA, tránh rủi ro tranh chấp thương mại quốc tế liên quan đến các quy định về trợ cấp hoặc ưu đãi tài chính.

Đồng thời, việc phân cấp, giao quyền cho HĐND và UBND các cấp cần tính đến khả năng cân đối ngân sách địa phương, tránh tình trạng giao nhiệm vụ nhưng thiếu nguồn lực, nhất là tại những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.

Về bảo đảm quyền lợi hợp pháp và khơi thông nguồn lực cho cộng đồng sáng tạo, doanh nghiệp vừa và nhỏ, đại biểu Hà Thị Nga cho rằng ngành công nghiệp văn hóa không thể phát triển nếu thiếu hệ sinh thái sáng tạo, nơi hàng triệu nghệ sĩ, nhà thiết kế, lao động trẻ và các doanh nghiệp khởi nghiệp đóng vai trò chủ lực.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tại Điều 9 của dự thảo.

Theo đại biểu, dự thảo hiện giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục và phương thức giám sát thử nghiệm có kiểm soát. Quy định này có nguy cơ tạo ra sự phân mảnh pháp lý, thiếu thống nhất giữa các địa phương, làm gia tăng chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp công nghệ số và công nghiệp văn hóa hoạt động xuyên vùng.

Nếu trình tự, thủ tục giữa các địa phương không thống nhất, quy định này có thể vô hình trung tạo thêm rào cản hành chính đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp trong những lĩnh vực trên. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định một khung trình tự, thủ tục cốt lõi thống nhất do Chính phủ ban hành; các địa phương tổ chức thực hiện trên cơ sở những tiêu chí đã được chuẩn hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tránh phát sinh rào cản hành chính mới.

Liên quan đến định giá và sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm tại Điều 11, Điều 12, đại biểu Hà Thị Nga cho rằng việc cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn và làm tài sản bảo đảm tín dụng là một đột phá lớn. Tuy nhiên, trên thực tế, các tổ chức tín dụng vẫn rất e dè do rủi ro thanh khoản cao.

Việc quy định Hội đồng chuyên gia chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế kết quả thẩm định giá, sẽ khiến cơ chế này khó đi vào thực tiễn. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật minh bạch hơn hoặc có cơ chế bảo lãnh tín dụng nhà nước bước đầu đối với tài sản trí tuệ của các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, phụ nữ khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.

Quang cảnh phiên thảo luận tại tổ 16. Ảnh: Quang Vinh

Thu hút đầu tư quốc tế, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới

Đối với hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa trong các dự án đầu tư xây dựng tại Điều 21, dự thảo đặt ra nghĩa vụ tích hợp không gian, sản phẩm văn hóa vào các dự án đầu tư xây dựng mới như chung cư, thương mại, văn phòng và tính vào tổng mức đầu tư.

Theo đại biểu Hà Thị Nga, nếu áp dụng cứng nhắc mà không có ngưỡng quy mô tối thiểu hoặc tiêu chí phân loại hợp lý, quy định này sẽ làm gia tăng mạnh chi phí đầu tư ban đầu của doanh nghiệp. Từ đó, giá nhà ở và giá dịch vụ có thể tăng cao, tác động tiêu cực, trực tiếp đến quyền được tiếp cận nhà ở và không gian sinh hoạt của người dân có thu nhập trung bình và thấp.

“Đề nghị cơ quan soạn thảo cần quy định rõ tiêu chuẩn phân loại dự án phải áp dụng tại khoản giao Chính phủ và ưu tiên dùng đòn bẩy ưu đãi thuế thay vì biện pháp mang tính bắt buộc hành chính”, đại biểu Hà Thị Nga đề xuất.

Về tạo động lực thu hút đầu tư quốc tế gắn với yêu cầu quản lý, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga đánh giá cao quy định tại Điều 36 về việc hoàn 100% số thuế giá trị gia tăng cho đoàn làm phim nước ngoài sử dụng bối cảnh tại Việt Nam khi đáp ứng đủ điều kiện.

Theo đại biểu, đây là chính sách quan trọng để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới, tạo cơ hội việc làm lớn cho người dân địa phương và một số ngành, lĩnh vực như du lịch, dịch vụ. Đồng thời, chính sách mở ra cơ hội để các doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực này học tập kinh nghiệm phát triển công nghiệp điện ảnh.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả và không gây thất thoát ngân sách nhà nước, đại biểu Hà Thị Nga cho rằng các quy định giao Chính phủ về việc xác nhận hàng hóa, dịch vụ thuộc diện hoàn thuế phải được xây dựng chặt chẽ. Đặc biệt, cần quan tâm ứng dụng triệt để hóa đơn điện tử và công nghệ số nhằm bảo đảm quản lý minh bạch, hiệu quả.