Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Sức ép cạnh tranh FDI giữa các nước đang vô cùng khốc liệt

Sáng nay (2/11), tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội XVI, giải trình băn khoăn của nhiều đại biểu Quốc hội về việc Luật Đầu tư đã qua 16 lần sửa đổi, bổ sung và lý do tiếp tục sửa đổi trong giai đoạn hiện nay, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, đợt sửa đổi lần này hướng tới một mục tiêu xuyên suốt là không ngừng hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút nguồn lực và khơi thông vốn để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%/năm.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, những lần sửa đổi trước đây chủ yếu tập trung vào việc loại bỏ điều kiện thủ tục kinh doanh (đã cắt giảm 62 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và giảm tải 40 ngành nghề khác).

Lần này, có 3 lý do cốt lõi đòi hỏi phải sửa đổi Luật Đầu tư ngay là nhu cầu vốn cho giai đoạn mới cực kỳ lớn, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn tới dự kiến gấp 2,21 lần so với giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân phải đạt từ 30 - 40 tỷ USD/năm (gấp 6 – 7 lần giai đoạn trước).

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình chi tiết, làm rõ yêu cầu cấp bách của việc sửa đổi Luật Đầu tư trong bối cảnh mới

Việc sửa đổi nhằm thể chế hóa kịp thời các Nghị quyết của Đảng, cụ thể là Nghị quyết 10 về đổi mới thu hút đầu tư FDI, Nghị quyết 21 về sửa đổi Luật Đất đai và Nghị quyết 27 về quy hoạch và tái cấu trúc không gian vùng.

Ngoài ra, Bộ trưởng cho biết, sức ép cạnh tranh FDI vô cùng khốc liệt. Trong khu vực, các quốc gia đều tung ra chính sách ưu đãi mạnh mẽ để thu hút các ngành công nghệ cao (bán dẫn, điện tử, chuyển đổi số), ví dụ Philippines đã tham gia sáng kiến Reshoring/Silica của Mỹ, Malaysia mở rộng nhiều hành lang kinh tế lớn.

Ngoài khu vực, Ấn Độ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp khi đặt tham vọng thành trung tâm sản xuất điện thoại di động toàn cầu, sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp từ 150 - 180 USD cho mỗi sản phẩm điện thoại sản xuất trong nước.

Để nâng cao sức cạnh tranh và chất lượng dòng vốn FDI, dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi đưa ra các chính sách ưu đãi đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên: đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số, đồng thời nâng cao tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Giải trình về cơ chế quản lý, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, "việc hỗ trợ, ưu đãi đầu tư phải gắn liền với kết quả đầu tư thực tế, có sự kiểm tra, giám sát và lượng hóa cụ thể. Nếu nhà đầu tư không đáp ứng đúng cam kết sau khi đã nhận ưu đãi, chúng ta phải có chế tài rút lại điều kiện nhằm giảm thiểu tối đa các khiếu kiện và tranh chấp đầu tư quốc tế phức tạp."

Đồng tình với ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng cho rằng đã đến lúc cần đánh giá tổng thể và phân định rõ ràng giữa "điều kiện đầu tư kinh doanh" và "điều kiện tiếp cận thị trường của doanh nghiệp". Việc làm rõ các phạm vi này sẽ giúp Luật Đầu tư đạt được sự đồng bộ với các luật chuyên ngành khác, đảm bảo tính ổn định lâu dài cho hệ thống pháp luật về đầu tư tại Việt Nam.