Đại biểu Quốc hội đề xuất định danh tài khoản tôn giáo, cấm thao túng thuật toán lan tin sai lệch

Tạo môi trường số lành mạnh cho hoạt động tôn giáo

Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về một số dự án luật. Góp ý vào dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy (tỉnh Tây Ninh) đề nghị xem xét, bổ sung quy định: cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật.

Theo bà Thúy, thuật toán trên mạng xã hội có thể bị thao túng để biến thông tin xuyên tạc thành sự thật phổ quát và thông qua cơ chế lan truyền tự động. Quy định này không chỉ ngăn chặn hành vi sai lệch khi đặt niềm tin tôn giáo sai chỗ, mà còn bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chính thống trước các làn sóng là tin giả hiện nay.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy. Ảnh: Như Ý.

Về quy định hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trên không gian mạng, đại biểu cho rằng sửa luật lần này không phải là thắt chặt hay hạn chế quyền tự do tín ngưỡng, mà để tạo ra một môi trường số lành mạnh cho hoạt động tôn giáo.

Theo bà Thúy, không gian mạng đã trở thành cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo thứ hai của hàng triệu tín đồ. Theo báo cáo từ Ban Tôn giáo Chính phủ, các hoạt động truyền đạo trực tiếp, giảng pháp qua mạng xã hội, thực hiện các nghi lễ trực tuyến đã trở nên phổ biến.

Do đó, việc bổ sung vào luật hiện hành quy định hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trên không gian mạng là một bước bù đắp khoảng trống pháp lý giữa luật và đời sống số.

Bày tỏ sự đồng tình song đại biểu đề nghị định danh xác thực tài khoản các tổ chức, cá nhân tôn giáo thực hiện hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trên không gian mạng. Cụ thể là: cá nhân, tổ chức khi hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trên không gian mạng phải thực hiện việc định danh xác thực tài khoản tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Từ đó, giúp cho các tín đồ phân biệt được nguồn chính thống, chân tu, đặt niềm tin đúng chỗ, bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chân chính, cũng chính là bảo vệ an ninh văn hóa của quốc gia.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Phạm Văn Hòa (tỉnh Đồng Tháp) nêu hiện nay có tình trạng lợi dụng tôn giáo để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; dùng AI để tạo hình dáng, chữ viết bôi bác, tổ chức, cá nhân tôn giáo. Do đó cần có các quy định nghiêm cấm xử lý để “không dám”, “không muốn” vi phạm trong lĩnh vực này.

Còn khoảng trống trong cơ chế công khai, minh bạch về tài chính của tổ chức tôn giáo

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc quản lý tài chính, sử dụng tiền cúng dường, công đức, ủng hộ, quyên góp của tín đồ, bá tánh thì chưa thể hiện rõ trong dự luật.

Đại biểu Huỳnh Thị Thanh Thúy nêu quan điểm cá nhân, dự luật có quy định về quản lý sử dụng các khoản thu từ lễ hội, tín ngưỡng, nhưng còn khoảng trống trong cơ chế công khai, minh bạch về tài chính của tổ chức tôn giáo.

“Đây là nguồn thu cực kỳ lớn và cũng là một trong những nguyên do để nảy sinh nhiều vấn đề trong tổ chức tôn giáo, nhất là đối với các nguồn tài trợ từ nước ngoài, quyên góp tiền công đức qua tài khoản cá nhân của các "thầy mạng" đang diễn ra rất phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền hoặc lừa đảo”, đại biểu nêu.

Về quy định quản lý sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng tôn giáo, theo bà Thúy, ngoài tài sản mang tính truyền thống còn có các tài sản ảo, tài sản số. Nhiều cơ sở tôn giáo hiện nay đang sở hữu nhiều kênh truyền thông trên YouTube, Facebook, TikTok có hàng triệu người theo dõi, có thể tạo ra thu nhập từ quảng cáo.

Từ thực tế trên, bà đề nghị quy định bổ sung nội dung: các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Mục đích các quy định này nhằm minh bạch việc quản lý tài sản của cơ sở tín ngưỡng tôn giáo, cơ quan nhà nước có thể kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích tôn giáo, đồng thời giúp cho tín đồ có thể đối chiếu tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Quan tâm tới nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa nêu thời gian qua xảy ra nhiều trường hợp bất cập trong sử dụng tài sản cơ sở tín ngưỡng tôn giáo. Hiện nay, có những trường hợp kết hợp tâm linh kết hợp với du lịch, hoạt động tôn giáo. Ông đặt vấn đề, tiền vé tham quan những cơ sở này thuộc Nhà nước quản lý hay cơ sở tôn giáo quản lý? Tiền công đức do ai quản lý? Ông đề nghị có quy định rạch ròi, cụ thể để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra - đó là sử dụng phần quỹ, phần tiền này không đúng mục đích.