Đại biểu Quốc hội đề xuất kiểm soát độ tuổi người mua và cảnh báo tác hại khi bán thuốc lào dạng rời

Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu Hoàng Quốc Khánh đề cập thực trạng sử dụng thuốc lào tại nhiều vùng nông thôn và một số khu vực đô thị, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát trong thực tiễn.

Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, hút thuốc lào vẫn là thói quen khá phổ biến trong sinh hoạt của một bộ phận người dân. "Không khó để bắt gặp hình ảnh điếu cày tại các quán nước, hàng ăn, nơi tập trung đông người; thậm chí, một số cơ sở kinh doanh còn bố trí sẵn thuốc lào và dụng cụ hút để phục vụ khách", đại biểu nêu thực tế.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu Hoàng Quốc Khánh phát biểu.

Cũng theo đại biểu Quốc hội Hoàng Quốc Khánh, việc hút thuốc lào không chỉ gây tác hại đối với sức khỏe của người trực tiếp sử dụng mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh do tiếp xúc với khói thuốc.

Về quy định pháp luật hiện hành, đại biểu dẫn khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, được hợp nhất tại Văn bản số 11/VBHN-VPQH ngày 06/02/2026 của Văn phòng Quốc hội, theo đó thuốc lào đã được xác định là một dạng sản phẩm thuốc lá. Các quy định về địa điểm cấm hút thuốc tại Điều 11, Điều 12 và trách nhiệm của người quản lý địa điểm cấm hút thuốc tại Điều 14 cũng áp dụng đối với thuốc lào.

Tuy nhiên, đại biểu Hoàng Quốc Khánh cho rằng, dù pháp luật đã có quy định điều chỉnh đối với thuốc lào, hiệu quả quản lý, kiểm soát việc sử dụng trong thực tiễn vẫn cần được đánh giá đầy đủ. Không thể chỉ tập trung kiểm soát thuốc lá điếu mà xem nhẹ thuốc lào, bởi cả hai đều gây tác hại đối với sức khỏe và đã thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật.

"Nếu quy định pháp luật đã bao quát nhưng thiếu biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp thì mục tiêu phòng, chống tác hại của thuốc lá khó đạt được một cách toàn diện", đại biểu nhận định.

Từ thực tế này, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung điểm c khoản 2 Điều 14 dự thảo Luật, quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, người quản lý địa điểm cấm hút thuốc trong việc bố trí, cung cấp thuốc lào và dụng cụ hút thuốc lào để khách sử dụng tại những địa điểm bị cấm; đồng thời có trách nhiệm nhắc nhở, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.

Đồng thời, đại biểu kiến nghị nghiên cứu bổ sung quy định tại Điều 25 về quản lý hoạt động bán thuốc lào dưới dạng rời, nhất là việc kiểm soát độ tuổi người mua và hình thức cung cấp thông tin cảnh báo tác hại đối với sức khỏe phù hợp với đặc điểm kinh doanh loại sản phẩm này.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu cũng đề nghị rà soát các quy định về kiểm tra, xử lý vi phạm, bảo đảm xác định rõ hành vi vi phạm, trách nhiệm của người quản lý cơ sở và cơ quan có thẩm quyền xử lý, tránh tình trạng quy định trách nhiệm nhưng thiếu cơ chế thực hiện. Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, điều quan trọng là phải chuyển từ quy định trên giấy tờ sang kiểm soát được hành vi trong thực tế, xác định rõ trách nhiệm và có chế tài đủ sức bảo đảm thực thi.