Đại biểu Quốc hội: Đông khách chưa đủ, du lịch phải khiến khách muốn quay lại

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng uỷ Chính phủ, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội

Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng uỷ Chính phủ, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận, không chỉ chú trọng số lượng khách mà phải nâng cao chất lượng và giá trị kinh tế từ mỗi lượt khách.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyến, cần thống nhất phương pháp thống kê lượng khách du lịch trên cả nước, thay vì mỗi địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh hay Đà Nẵng áp dụng một cách tính riêng. Việc này giúp cơ quan quản lý đánh giá chính xác hơn đóng góp của ngành du lịch đối với nền kinh tế.

Nữ đại biểu đề nghị tập trung kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu của du khách thông qua đa dạng hóa sản phẩm. Hà Nội đang phát triển các mô hình du lịch kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ y tế và chăm sóc người cao tuổi. Đây là những lĩnh vực có thể mở ra nguồn thu mới cho ngành.

Bên cạnh đó, cần theo dõi tỷ lệ khách quốc tế quay trở lại Việt Nam và từng địa phương theo chu kỳ 5 năm. Theo bà, đây là chỉ số quan trọng phản ánh sức hấp dẫn của điểm đến. Thực tế tại Khánh Hòa cho thấy lượng khách Nga và khách từ các nước thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) quay trở lại khá đông.

Bảo tồn bản sắc, tránh bê tông hóa điểm đến

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến cho rằng bản sắc văn hóa cần trở thành lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam. Cùng với chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và hạ tầng cho các dự án chất lượng cao, cần chú trọng đào tạo nhân lực, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).

Bà cũng đề nghị đưa việc xây dựng văn hóa ứng xử của người dân tại các điểm du lịch vào nhóm giải pháp của nghị quyết. Một hành vi thiếu văn hóa nếu lan truyền trên mạng xã hội có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh Việt Nam và du lịch địa phương.

Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo ngoại ngữ cho người dân bản địa. Nhiều hộ kinh doanh homestay, dịch vụ du lịch cộng đồng vẫn gặp khó khăn khi giao tiếp với khách quốc tế. Nâng cao khả năng ngoại ngữ không chỉ hỗ trợ hoạt động kinh doanh mà còn giúp người dân trở thành cầu nối với lực lượng chức năng trong bảo đảm an ninh tại cơ sở.

Đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng)

Ở góc nhìn khác, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng) cảnh báo nguy cơ đánh mất sức hút nếu các địa phương phát triển du lịch ồ ạt, bê tông hóa cảnh quan và xây dựng khách sạn tràn lan.

Theo ông, giá trị cốt lõi thu hút du khách nằm ở cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, chiều sâu văn hóa và bề dày lịch sử của mỗi địa phương. Nếu những giá trị này bị phá vỡ, du khách sẽ không còn muốn quay lại.

Do đó, phát triển du lịch không thể chỉ chạy theo số lượng khách mà phải hướng tới hiệu quả thực chất, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

Chính sách ưu đãi cần phù hợp từng địa phương

Về cơ chế, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến đề nghị rà soát các quy định hiện hành để tránh chồng chéo. Trong khi Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng đã có những cơ chế đặc thù, các địa bàn có tiềm năng như Quảng Ninh, Huế, Cần Thơ và Hải Phòng cũng cần được quan tâm với chính sách ưu tiên phù hợp.

Đối với ngưỡng vốn đầu tư, dự thảo đề xuất ưu đãi cho dự án du lịch chất lượng cao có tổng mức đầu tư từ 3.000 tỷ đồng và các hạng mục du lịch từ 1.500 tỷ đồng. Đại biểu đánh giá đây là hướng đi tốt, song cho rằng mức vốn này có thể trở thành rào cản với các tỉnh miền núi.

Bà Nguyễn Thị Tuyến đề nghị nghiên cứu khung vốn linh hoạt, có mức tối thiểu và tối đa để địa phương lựa chọn theo điều kiện thực tế, nhất là khu vực Tây Bắc, miền Trung và Tây Nguyên.

Về thuế, đại biểu đề xuất nghiên cứu chính sách miễn, giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa dành cho khách du lịch tại các trung tâm thương mại theo "mô hình outlet" (là hình thức bán lẻ tập trung các thương hiệu), nhằm thu hút khách quốc tế và kích cầu mua sắm.

Riêng với Hà Nội, bà Nguyễn Thị Tuyến cho rằng thành phố cần tiếp tục rà soát, bố trí nguồn lực phát triển du lịch, đặc biệt là khai thác giá trị hệ thống di tích. Với hơn 5.000 di tích, Thủ đô có tiềm năng lớn để xây dựng hệ sinh thái du lịch, phát huy giá trị văn hóa và tạo động lực tăng trưởng kinh tế.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM)

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM) cũng đề nghị chính sách ưu đãi cần có trọng tâm, hướng tới những dự án có khả năng lan tỏa đến nhiều ngành, lĩnh vực. Trong đó, cần quan tâm các mô hình có thế mạnh như du lịch sức khỏe, du lịch gắn với y tế, nghỉ dưỡng, du lịch xanh, du lịch cộng đồng, trải nghiệm, tâm linh và văn hóa.

Ông đồng thời đề nghị ưu tiên hạ tầng kết nối phục vụ du lịch, trong đó có bến bãi cho tàu du lịch quốc tế; tránh đưa vào nghị quyết những nội dung đã được bố trí trong các dự án đầu tư công, gây trùng lặp chính sách.

Đề xuất phân cấp mạnh hơn cho địa phương

Liên quan đến cơ chế thử nghiệm, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM) đề nghị xem xét lại thẩm quyền phê duyệt các mô hình mới.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM)

Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh đề xuất để trình Thủ tướng phê duyệt. Đại biểu cho rằng quy trình này có thể kéo dài thời gian triển khai, làm mất cơ hội áp dụng chính sách.

Bà đề xuất nghiên cứu phân cấp mạnh hơn cho địa phương, đồng thời xem xét gia hạn thời gian thử nghiệm đối với những mô hình cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả.