Đại biểu Quốc hội đồng tình miễn thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn học đường

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 6/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên thảo luận sáng 6/11.

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (khoản 5a Điều 15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và khoản 5a Điều 5 Luật Thuế thu nhập cá nhân dự kiến bổ sung).

Cần thiết với bữa ăn bán trú vùng sâu, vùng xa

Đồng tình với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk) cho rằng, việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở giáo dục và cơ sở khám, chữa bệnh, ngoài ưu đãi đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh, còn là giải pháp góp phần bảo đảm bữa ăn dinh dưỡng và điều kiện học tập cho học sinh, nhất là học sinh bán trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk).

Dẫn chứng thực tiễn tại Đắk Lắk, đại biểu cho biết, nhiều trường phải mua thực phẩm trực tiếp từ hộ sản xuất, cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Việc lập hóa đơn, chứng từ và xác minh nguồn gốc thực phẩm còn khó khăn; nguồn cung và giá vận chuyển tại địa bàn xa trung tâm, các xã biên giới thiếu ổn định.

Bên cạnh đó, nhiều trường tiểu học chưa có vị trí việc làm nhân viên nấu ăn; một số trường mầm non, tiểu học còn thiếu bếp ăn, nhà ăn, kho bảo quản và thiết bị chế biến. Theo đại biểu, những khó khăn này cho thấy việc tổ chức bữa ăn bán trú an toàn, ổn định đòi hỏi nguồn lực cho cả quá trình, từ cung ứng, chế biến, bảo quản và nhân lực.

Từ dẫn chứng trên, đại biểu cho rằng, miễn thuế thu nhập đối với doanh nghiệp và cá nhân cung cấp suất ăn là cần thiết, góp phần giảm nghĩa vụ thuế, khuyến khích các đơn vị tham gia cung ứng, đầu tư dinh dưỡng và duy trì nguồn thực phẩm ổn định.

Tuy nhiên, việc miễn thuế cho đơn vị cung cấp không mặc nhiên đồng nghĩa với giá suất ăn sẽ giảm hoặc chất lượng bữa ăn được nâng lên, đại biểu đề nghị có cơ chế giám sát giá thành, định lượng khẩu phần, chất lượng và nguồn thực phẩm; làm rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp và nhà trường trong tổ chức, kiểm soát bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đại biểu cũng đề nghị hướng dẫn thống nhất hồ sơ, hóa đơn, chứng từ khi nhà trường mua thực phẩm từ hộ sản xuất, hộ kinh doanh nhỏ lẻ; phân định rõ trường hợp phải lập hóa đơn và trường hợp được dùng bảng kê.

Cùng thảo luận về miễn thuế cho doanh nghiệp cung cấp suất ăn trường học, bệnh viện, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Cần Thơ) đề nghị sửa khoản 5a Điều 15 theo hướng: “Được miễn thuế tính trên phần doanh thu hoặc là doanh thu quy đổi từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”.

Đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Cần Thơ).

Tại Điều 3, dự thảo Luật bổ sung khoản 5a vào Điều 5 Luật Thuế thu nhập cá nhân, đại biểu cho rằng, trên thực tế, chi phí thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục để được miễn thuế có khi còn cao hơn số thuế được miễn. Hệ quả là hộ kinh doanh bỏ cuộc, không xin miễn thuế, còn giá suất ăn của học sinh, người bệnh cũng không giảm.

Từ phân tích trên, đại biểu kiến nghị bổ sung vào Điều 3 quy định: "Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc là miễn thuế được thực hiện bằng hình thức giảm trừ trực tiếp vào mức khoán doanh thu định kỳ dựa trên hợp đồng cung cấp suất ăn hợp pháp".

Ưu đãi cần được kiểm chứng bằng kết quả

Nhất trí với lập luận của cơ quan soạn thảo: "Miễn thuế là giải pháp hỗ trợ từ phía cung, khuyến khích nhà cung cấp đầu tư, nâng cao năng lực, tăng cạnh tranh; qua đó tạo điều kiện giảm giá, cải thiện chất lượng bữa ăn", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) cho rằng, không nên yêu cầu toàn bộ số thuế được miễn phải chuyển ngay thành giảm giá từng suất ăn. Nguồn lực giữ lại có thể dùng để đầu tư thiết bị, đào tạo nhân lực, cải thiện điều kiện chế biến; những kết quả này cần thời gian để thể hiện.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng).

"Tuy nhiên, chính vì tác động có thể gián tiếp và xuất hiện sau một thời gian, trách nhiệm theo dõi, đánh giá càng cần cụ thể", đại biểu nói và nêu ví dụ: Với hợp đồng ký trước khi luật có hiệu lực, giá và khẩu phần không thay đổi, cần có cách xác định nguồn lực từ ưu đãi đã góp phần cải thiện chất lượng, điều kiện cung ứng hay mang lại lợi ích gì cho người sử dụng. Số thuế được miễn và số đơn vị thụ hưởng phản ánh quy mô hỗ trợ, chưa đủ để kết luận chính sách đạt hiệu quả.

Ghi nhận Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu việc phối hợp nghiên cứu quy định về lựa chọn nhà cung cấp, công khai giá, nguồn gốc nguyên liệu, giám sát và đánh giá định kỳ, đại biểu đề nghị cụ thể hóa cam kết này bằng việc xác định cơ quan chịu trách nhiệm, tiến độ ban hành hướng dẫn và cơ chế phối hợp giữa các ngành tài chính, giáo dục, y tế.

Đại biểu cũng lưu ý các yêu cầu về tổ chức bữa ăn, chất lượng và giám sát cần thực hiện trong cơ chế quản lý chuyên ngành, hợp đồng và dữ liệu sẵn có. Không nên đặt thêm thủ tục xác nhận nhà cung cấp đã giảm giá hoặc tăng khẩu phần mới được miễn thuế; cũng không giao cơ quan thuế đánh giá chất lượng từng bữa ăn.

Đại biểu đề nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội trong thời hạn ba năm kể từ khi chính sách được áp dụng, có thể lồng ghép trong báo cáo phù hợp. Theo đại biểu, đó là thời hạn kiểm chứng hiệu quả chính sách, không phải thời hạn chấm dứt ưu đãi. Kết quả đánh giá sẽ giúp Quốc hội có căn cứ xem xét tiếp tục hoặc điều chỉnh chính sách.