Đại biểu Quốc hội kiến nghị nghỉ hưu sớm không bị giảm tỉ lệ hưởng lương hưu

Phiên thảo luận Quốc hội ngày 9-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Đề xuất quyền lựa chọn thời điểm nghỉ hưu

ĐB Hà Thị Anh Thư (Đoàn ĐB Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) quan tâm đến quyền lựa chọn thời điểm nghỉ hưu. Theo ĐB, báo cáo giải trình đã ghi nhận đề nghị cho giáo viên đủ số năm đóng BHXH để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa được nghỉ trước tuổi mà vẫn giữ tỷ lệ hưởng. Bộ Nội vụ dự kiến nghiên cứu sau khi kết thúc lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu.

Tuy nhiên, ĐB nêu, trong thực tế, có một số người bắt đầu đóng BHXH từ 18 tuổi, một số người bắt đầu đóng từ 28 tuổi, nếu cùng đóng liên tục đến độ tuổi nghỉ hưu, họ sẽ chênh nhau 10 năm đóng góp. Sau 35 năm làm việc, có người muốn tiếp tục công việc, có người muốn nghỉ ngơi, dành thời gian chăm sóc gia đình hoặc chủ động sắp xếp cuộc sống khi sức khỏe còn tốt, đây là lựa chọn chính đáng của người lao động.

Đại biểu Hà Thị Anh Thư (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) đề nghị phương án giảm hoặc miễn mức giảm trừ cho người đã đóng đủ số năm. Ảnh: QUANG PHÚC

Vì vậy, ĐB đề nghị nghiên cứu ngay trong lộ trình hiện nay, phương án giảm hoặc miễn mức giảm trừ cho người đã đóng đủ số năm để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa và đã gần tuổi nghỉ hưu, bảo đảm tính đủ chi phí, nguồn bảo đảm và tác động dài hạn đến quỹ. Đề xuất này hướng đến nhóm người lao động có thời gian tham gia BHXH dài và có nhu cầu nghỉ hưu trước tuổi quy định.

Đề xuất xem xét quy định đóng BHXH 1 lần đối với thời gian còn thiếu

Ở khía cạnh khác, theo ĐB Nguyễn Thị Uyên Trang (Đoàn ĐH Quốc hội tỉnh Đồng Tháp), dự thảo quy định đóng BHXH 1 lần đối với thời gian còn thiếu để hưởng lương hưu. Người thuộc diện suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên được nghỉ hưu sớm thì phải đủ điều kiện đóng BHXH là 20 năm nếu đáp ứng các điều kiện còn lại. Nhưng nếu còn thiếu tối đa 6 tháng đóng bắt buộc thì người lao động được đóng tiếp một lần. Như vậy, ít nhất người lao động sẽ đóng 19 năm, 6 tháng bắt buộc thì mới được hưởng theo cơ chế này.

Đại biểu Nguyễn Thị Uyên Trang (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) đề nghị, người lao động đáp ứng được các điều kiện thì được đóng một lần tối đa 12 tháng còn thiếu để đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Nguyễn Thị Uyên Trang phân tích, giới hạn 6 tháng này là quy định chung, tuy nhiên người đã đóng được 19 năm mà suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, muốn nghỉ việc nhưng vẫn còn thiếu 12 tháng thì chưa áp dụng được cơ chế này; nếu đóng thêm BHXH tự nguyện thì không thể thay thế được cho thời gian đóng bắt buộc, nên chắc chắn đối với điều kiện này thì không được hưởng cơ chế.

Vì vậy, để chia sẻ với những khó khăn của người lao động, ĐB Nguyễn Thị Uyên Trang đề nghị nghiên cứu, xem xét cho người lao động khi đã đáp ứng được các điều kiện còn lại thì được đóng một lần tối đa 12 tháng còn thiếu để đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc. Việc mở thêm giới hạn 6 tháng này có ý nghĩa thiết thực đối với người lao động khi không dự đoán được sức khỏe của mình. Việc giải quyết cơ chế này sẽ ghi nhận được thời gian 19 năm đóng góp, lao động và cống hiến, thể hiện tính nhân văn, giúp người lao động có thêm chỗ dựa tinh thần khi điều kiện sức khỏe không còn đảm bảo. Việc này phải đảm bảo đúng đối tượng, có kết luận giám định y khoa cũng như thời gian đóng, ngăn chặn dấu hiệu khai giả.

Về các vấn đề này, theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Tài chính nghiên cứu và làm rõ những nội dung mà các ĐB Quốc hội quan tâm để đề xuất sửa đổi, hoàn thiện chính sách này khi sửa đổi toàn diện luật dự kiến vào năm 2027-2028.