Đại biểu Trần Lan Phương: Thiếu dữ liệu tập trung sẽ khó đánh giá bình đẳng giới

Đại biểu Quốc hội Trần Lan Phương phát biểu tại tổ chiều 21/10. Ảnh: Lâm Hiển

Cần dữ liệu tin cậy để giám sát bình đẳng giới

Chiều 21/10, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, bà Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, đại biểu Quốc hội đoàn thành phố Hải Phòng, đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo tiếp thu, giữ quy định Chính phủ hằng năm báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam cũng đánh giá việc dự thảo tiếp tục khẳng định trách nhiệm của các bộ, ngành và vai trò phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội. Theo nữ đại biểu, đây là những cơ chế cần thiết để Quốc hội và xã hội có căn cứ giám sát kết quả thực thi chính sách.

Thực tế cho thấy, việc hoàn thiện cơ chế giám sát bình đẳng giới vẫn là yêu cầu cấp thiết. Theo Báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu năm 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), công bố ngày 16/9/2026, Việt Nam xếp thứ 84 trong 145 nền kinh tế, với 70,7% khoảng cách giới đã được thu hẹp, giảm 10 bậc và 0,6 điểm phần trăm so với năm 2025.

Trong nước, Báo cáo số 137/BC-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ về thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025 cũng chỉ ra tình trạng số liệu thống kê giới còn phân tán ở nhiều bộ, ngành, chưa có cơ sở dữ liệu tập trung. Một số chỉ tiêu chưa đủ thông tin để tính toán, đánh giá.

Từ thực tế này, nữ đại biểu đoàn Hải Phòng đề nghị làm rõ trách nhiệm của từng bộ, cơ quan ngang bộ trong tạo lập, kiểm tra chất lượng, cập nhật và cung cấp dữ liệu phân tách theo giới thuộc lĩnh vực quản lý; đồng thời xác định cơ quan đầu mối tổng hợp, phân tích, công bố và giải trình về những khoảng cách giới đáng chú ý.

Theo bà, dữ liệu cần phản ánh không chỉ số lượng người tham gia chính sách mà cả kết quả thụ hưởng, như chất lượng việc làm, thu nhập, vị trí quản lý, khả năng tiếp cận vốn, an sinh và dịch vụ công.

"Kết quả thống kê cần trở thành căn cứ đánh giá, điều chỉnh chính sách, thay vì chỉ phục vụ báo cáo định kỳ", Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam nhấn mạnh.

Để tránh phát sinh thêm thủ tục, báo cáo, bà Trần Lan Phương đề nghị ưu tiên sử dụng, kết nối các nguồn dữ liệu hiện có, đồng thời bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo quy định pháp luật.

Chiều 21/10, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam Trần Lan Phương phát biểu góp ý về việc sửa đổi Luật Bình đẳng giới trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Phiên họp có Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự

Đề nghị nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Bình đẳng giới

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị rà soát thuật ngữ "lồng ghép vấn đề bình đẳng giới" tại khoản 7 Điều 5, khoản 5 Điều 6, Điều 21, Điều 22, khoản 3 Điều 25 và khoản 3 Điều 26 Luật Bình đẳng giới, nhằm bảo đảm thống nhất với cách tiếp cận "bảo đảm bình đẳng giới trong xây dựng pháp luật". Đại biểu Trần Lan Phương tán thành kiến nghị này. Tuy nhiên, theo bà, nếu chỉ thay đổi thuật ngữ mà không làm rõ trách nhiệm thực hiện thì việc sửa đổi sẽ chủ yếu mang tính hình thức.

Đại biểu cho rằng, ngay từ khi đề xuất chính sách, cơ quan soạn thảo cần nhận diện những tác động khác nhau đối với phụ nữ và nam giới. Kết quả đánh giá phải được xem xét trong quá trình soạn thảo, thẩm định, thẩm tra và theo dõi thi hành.

Bên cạnh đó, việc thống nhất thuật ngữ không được làm thu hẹp các nghĩa vụ bảo đảm bình đẳng giới đã được pháp luật quy định.

Sau gần 2 thập kỷ thi hành Luật Bình đẳng giới năm 2006, đại biểu Trần Lan Phương đề nghị Chính phủ nghiên cứu kế hoạch sửa đổi toàn diện đạo luật, trong đó chú trọng nhận diện và xử lý phân biệt đối xử gián tiếp, kể cả những quy định có vẻ trung tính nhưng tạo ra tác động bất lợi khác nhau theo giới.

Bà cũng đề nghị quan tâm bảo đảm bình đẳng giới trong kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và các hình thức việc làm mới; ghi nhận đúng tác động của lao động chăm sóc không được trả công; hoàn thiện cơ chế dữ liệu, trách nhiệm giải trình, giám sát và phản biện chính sách, đồng thời phát huy vai trò của Hội LHPN Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Đại biểu Trần Lan Phương nhấn mạnh, đây là kiến nghị đối với chương trình hoàn thiện pháp luật trong thời gian tới, không phải đề nghị bổ sung ngay các nội dung vượt phạm vi dự luật đang được xem xét.