Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chia sẻ tổng quan về kỳ thi lớp 10

Để giúp phụ huynh và thí sinh có sự chuẩn bị tốt nhất, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cung cấp bức tranh tổng quan, đồng thời nhấn mạnh những thay đổi quan trọng trong mùa tuyển sinh năm nay.

5 điểm mới nổi bật

Chia sẻ về kỳ thi lớp 10 năm học 2026 – 2027, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng (Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội) cho biết, kỳ thi năm nay có 5 điểm mới đáng chú ý.

Kỳ thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm nay được đẩy lên sớm hơn so với kỳ thi năm ngoái. Ảnh: ND

Đầu tiên, năm nay, số lượng thí sinh đông hơn, đồng thời có thêm một số trường công lập tham gia vào hệ thống xét tuyển. Cụ thể, các trường mới gồm: THPT Hoàng Quán Chi (Cầu Giấy cũ), THPT Việt Hùng (Đông Anh cũ), THPT Minh Châu (Ba Vì cũ). Ngoài ra, có hai trường chuyển sang tuyển sinh theo hệ thống xét tuyển bằng điểm chuẩn của thành phố là THPT Hoàng Cầu và THPT Lê Lợi – Hà Đông. Như vậy, năm nay Hà Nội có tổng cộng 124 trường công lập, trong đó có 4 trường chuyên và 120 trường không chuyên, góp phần mở rộng cơ hội học tập cho học sinh.

Thứ hai, lịch thi được điều chỉnh sớm hơn so với mọi năm. Cụ thể, ngày 30 và 31-5, thí sinh thi các môn toán, ngữ văn và ngoại ngữ để xét tuyển vào các trường THPT công lập không chuyên. Ngày 1-6, thí sinh dự thi các môn chuyên, với buổi sáng thi các môn chuyên toán, tin, văn, ngoại ngữ; chiều thi các môn khoa học tự nhiên (lý, hóa, sinh), lịch sử và địa lý, tiếng Anh. Việc tổ chức thi sớm giúp giảm áp lực thời gian và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tổ chức cũng như tâm lý thí sinh.

Điểm mới thứ ba là thay đổi điều kiện cư trú. Quy định về hộ khẩu thường trú được thay thế bằng điều kiện cư trú. Sự điều chỉnh này mang ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt đối với học sinh có hoàn cảnh di chuyển nơi ở hoặc chưa đủ điều kiện đăng ký hộ khẩu thường trú.

Điểm mới thứ tư cũng là nội dung được quan tâm nhiều nhất, đó là bỏ khu vực tuyển sinh và điều chỉnh mức chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng. Thay vì chia 12 khu vực tuyển sinh như trước, năm nay thí sinh có thể đăng ký 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên toàn thành phố, tạo sự linh hoạt và mở rộng lựa chọn.

Đồng thời, mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng được giảm: để xét nguyện vọng 2, thí sinh chỉ cần cao hơn điểm chuẩn 0,5 điểm (trước đây là 1,0 điểm); với nguyện vọng 3, mức chênh lệch là 1,0 điểm (trước đây là 2,0 điểm). Sự điều chỉnh này giúp tăng cơ hội trúng tuyển và giảm áp lực cạnh tranh không cần thiết.

Điểm mới thứ năm là triển khai đăng ký dự thi hoàn toàn trực tuyến. Thí sinh không còn phải nộp hồ sơ giấy mà thực hiện toàn bộ quy trình đăng ký qua hệ thống trực tuyến, góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác và thuận tiện. Hệ thống đăng ký thử nghiệm sẽ mở từ ngày 14 đến 16-4 để học sinh làm quen.

Đáng chú ý, hệ thống còn cung cấp số liệu thống kê nguyện vọng theo thời gian thực. Thí sinh có thể theo dõi tỷ lệ chọi của từng trường từng giờ, từ đó chủ động điều chỉnh nguyện vọng phù hợp với năng lực và điều kiện của bản thân.

Hệ thống cho phép hai hình thức đăng ký: thí sinh tự thực hiện hoặc nhờ phụ huynh, giáo viên hỗ trợ. Tuy nhiên, khi đăng ký hộ, người hỗ trợ phải khai báo đầy đủ thông tin định danh để bảo đảm tính bảo mật và trách nhiệm.

“Chúng tôi khuyến khích phụ huynh đồng hành, nhưng nên để các con trực tiếp thao tác đăng ký để rèn kỹ năng và trách nhiệm. Sau khi hoàn tất, nhà trường sẽ cấp Phiếu đăng ký để gia đình kiểm tra, ký xác nhận, làm căn cứ đối soát khi cần thiết”, ông Nghiêm Văn Bình nhấn mạnh.

Nguyên tắc xét tuyển nguyện vọng

Trong tuyển sinh vào các trường THPT công lập không chuyên, các nguyện vọng được xét bình đẳng và song song. Điều này có nghĩa là thí sinh không bị thiệt thòi khi đặt một trường ở nguyện vọng 2 hoặc 3; nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1, các em vẫn được xét công bằng ở các nguyện vọng tiếp theo.

Học sinh lớp 9 Trường THCS Trần Duy Hưng trong giờ ôn tập môn tiếng Anh. Ảnh: ND

Đối với hệ thống trường chuyên gồm: THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, THPT chuyên Nguyễn Huệ, THPT chuyên Chu Văn An và THPT chuyên Sơn Tây, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 2 trường. Nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1, học sinh được xét nguyện vọng 2 với điều kiện điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn ít nhất 1 điểm và điểm môn chuyên đạt từ 2,0 trở lên.

Học sinh cũng có thể đăng ký thi hai môn chuyên nếu lịch không trùng nhau. Điều này giúp tăng cơ hội trúng tuyển và tạo thêm lựa chọn phù hợp với năng lực cá nhân.

Với các lớp chuyên ngoại ngữ, các môn được chia thành hai nhóm. Nhóm 1 thi bằng chính ngôn ngữ đó (như chuyên Anh, Pháp…). Nhóm 2 (như tiếng Nga, Trung) cho phép sử dụng ngoại ngữ thay thế. Quy định này phù hợp với thực tế giảng dạy tại bậc THCS, nơi một số ngoại ngữ chưa phổ biến.

Đặc biệt, kết quả bài thi chuyên ngoại ngữ có thể được sử dụng để xét tuyển song song vào nhiều lớp chuyên trong cùng một trường. Điều này mở rộng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh, đồng thời tối ưu hóa kết quả thi.

Phụ huynh tích cực đồng hành cùng con

Theo ông Nghiêm Văn Bình, với quy mô hơn 100.000 thí sinh, áp lực của kỳ thi là rất lớn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là phụ huynh cần đồng hành đúng cách với con.

Phụ huynh cần đồng hành cùng con đúng cách. Ảnh: ND

“Trước khi chinh phục một ngôi trường, các em cần học cách chinh phục chính bản thân mình. Thành công không chỉ nằm ở việc đỗ vào trường nào, mà là sự trưởng thành qua quá trình nỗ lực”, ông chia sẻ.

Để đạt kết quả tốt, phụ huynh và học sinh cần chú ý ba giai đoạn: trước, trong và sau kỳ thi.

Ở giai đoạn trước kỳ thi, cần xây dựng kế hoạch học tập khoa học; tránh hai cực đoan: Ôn luyện quá tải dẫn đến kiệt sức, hoặc đăng ký quá nhiều nguyện vọng mà thiếu định hướng rõ ràng. Mỗi thí sinh cần xác định mục tiêu cụ thể để tập trung ôn tập hiệu quả.

Bên cạnh đó, cần nắm vững quy chế thi, tìm hiểu kỹ các chính sách ưu tiên, tuyển thẳng để tránh sai sót. Việc tận dụng đề minh họa và mở rộng kiến thức thực tế thông qua báo chí, thời sự cũng rất cần thiết, đặc biệt với môn ngữ văn.

Một yếu tố quan trọng không kém là cân bằng tâm lý và sức khỏe. Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý, cùng những khoảng thời gian thư giãn sẽ giúp học sinh duy trì phong độ ổn định trong giai đoạn nước rút.

Trong kỳ thi, sự chuẩn bị chu đáo là yếu tố quyết định. Phụ huynh cần hỗ trợ con kiểm tra đầy đủ giấy tờ, dụng cụ trước khi đến điểm thi.

“Một sai lầm nguy hiểm là việc mang điện thoại vào phòng thi. Dù không sử dụng nhưng nếu điện thoại phát tiếng chuông (do báo thức hoặc người nhà gọi), thí sinh sẽ bị đình chỉ thi ngay lập tức. Phụ huynh nên giữ điện thoại cho con và hẹn giờ đón cụ thể thay vì để con mang theo vào khu vực thi”, ông Nghiêm Văn Bình chia sẻ kinh nghiệm thực tế.

Sau kỳ thi, điều quan trọng nhất là sự thấu hiểu và động viên từ gia đình. Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhắn nhủ, dù kết quả ra sao, mỗi học sinh vẫn là giá trị riêng biệt và xứng đáng được ghi nhận; bởi kỳ thi chỉ là một cột mốc, không phải đích đến cuối cùng của hành trình học tập.

Nam Du