'Sức nóng' vào lớp 10 công lập tại Hà Nội năm học 2026-2027, Sở GD&ĐT nói gì?

Vấn đề tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội luôn là chủ đề nóng, đặc biệt là khi số lượng học sinh tốt nghiệp THCS năm nay tăng mạnh nhưng chỉ tiêu vào lớp 10 các trường công lập năm học 2026-2027 có hạn, để rõ hơn về "sức nóng" của cuộc thi chuyển cấp này, phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.

Ông đánh giá như thế nào về vấn đề này và "sức nóng" của kỳ thi năm nay so với các năm trước? Ngành giáo dục Hà Nội đã có những nỗ lực, giải pháp nào để giảm “sức nóng” của Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm nay, thưa ông?

Ông Nguyễn Quang Tuấn: Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội nhiều năm qua luôn nhận được sự quan tâm lớn của xã hội do quy mô học sinh đông và nhu cầu vào trường công lập cao. Tuy nhiên, nếu nhìn tổng thể, “sức nóng” của kỳ thi những năm gần đây đã từng bước được kiểm soát và ổn định hơn.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay tại Hà Nội dự kiến tiếp tục căng thẳng vì tỉ lệ vào trường công lập thấp. Ảnh minh họa/Nguồn tienphong.vn

Để giảm áp lực cho kỳ thi, ngành giáo dục Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: đẩy nhanh đầu tư xây dựng trường học, đặc biệt tại các khu vực có tốc độ đô thị hóa cao; đồng thời phát triển hệ thống giáo dục tư thục, giáo dục nghề nghiệp và tăng cường định hướng, giáo dục nghề nghiệp, phân luồng học sinh sau THCS.

Mục tiêu của Thành phố là giúp học sinh có nhiều con đường học tập khác nhau phù hợp với năng lực và điều kiện của học sinh, không chỉ tập trung vào một lựa chọn duy nhất là trường công lập.

Ông có thể cho biết số lượng học sinh dự kiến vào lớp 10 tư thục của Hà Nội năm nay là bao nhiêu? Thông điệp mà ông muốn gửi những học sinh và gia đình các em là gì, để các em không cảm thấy bị "bỏ lại phía sau"?

Ông Nguyễn Quang Tuấn: Theo dự kiến, năm nay Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS. Để đảm bảo 100% học sinh đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025-2026 có nguyện vọng tiếp tục đi học sẽ được tuyển vào các trường THPT, các trung tâm GDNN-GDTX và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có tuyển học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS, với tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập dự kiến khoảng 60%, sẽ có khoảng hơn 50.000 học sinh sẽ theo học tại các cơ sở giáo dục tư thục (trường THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp) đảm bảo công tác phân luồng sau THCS theo quy định.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là các em không còn cơ hội học tập hoặc phát triển. Hệ thống giáo dục của Hà Nội hiện nay khá đa dạng, học sinh có thể lựa chọn học tại các trường THPT tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, hoặc học nghề song song với học văn hóa tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Với việc vừa học nghề song song với học văn hóa tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, sau khi tốt nghiệp các em sẽ vừa có bằng tốt nghiệp THPT vừa có bằng trung cấp nghề để có thể học tiếp lên cao đẳng, đại học hoặc có thể tham gia ngay vào thị trường lao động với ngành nghề đã được học.

Ảnh minh họa/nguồn suckhoedoisong.vn

Mỗi con đường học tập đều có giá trị nếu phù hợp với năng lực và định hướng của người học. Điều quan trọng là lựa chọn đúng hướng đi để phát huy tốt nhất khả năng của mình.

Một điểm mới trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập của Hà Nội năm nay là bỏ điều kiện hộ khẩu thường trú, thay vào đó, chỉ cần “tạm trú” là có thể dự tuyển. Điều này có làm số học sinh dự thi sẽ tăng lên nhiều hơn so với mọi năm, tăng tỉ lệ cạnh tranh vào các trường công lập và khiến kỳ thi trở nên áp lực, căng thẳng hơn không, thưa ông?

Ông Nguyễn Quang Tuấn: Việc điều chỉnh quy định theo hướng không còn yêu cầu hộ khẩu thường trú (nơi thường trú), chỉ cần có đăng ký cư trú hợp pháp sẽ được đăng ký dự tuyển vào các trường THPT công lập trên địa bàn Thành phố nhằm bảo đảm quyền học tập của học sinh đang sinh sống và học tập thực tế tại Hà Nội, thúc đẩy tiếp cận giáo dục công bằng, bình đẳng trong giáo dục cho người dân Thủ đô.

Trên thực tế, phần lớn học sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 của Hà Nội đều đang học tại các trường THCS trên địa bàn thành phố. Vì vậy, quy định mới không làm số lượng thí sinh tăng đột biến, mà chủ yếu tạo điều kiện thuận lợi hơn cho những học sinh đang sinh sống hợp pháp tại Hà Nội nhưng trước đây gặp vướng mắc về điều kiện hộ khẩu.

Nhiều ý kiến cho rằng, hạ tầng giáo dục ở Hà Nội đang rơi vào tình trạng 'hụt hơi' trước áp lực gia tăng dân số cơ học quá nhanh, vậy Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã có giải pháp, tham mưu đột phá nào để giải quyết bài toán "thiếu trường, thiếu lớp" trong năm nay và những năm tới, đặc biệt là năm học 2027-2028, năm có số lượng trẻ em sinh năm 2012 (Năm Nhâm Thìn rồng vàng được nhiều gia đình đã chọn sinh con vào năm này) sẽ hoàn thành chương trình giáo dục THCS tăng đột biến ?

Ông Nguyễn Quang Tuấn: Đúng là tại một số khu vực đô thị mới của Hà Nội, tốc độ tăng dân số cơ học khá nhanh, tạo áp lực lớn đối với hệ thống trường học. Thành phố và ngành giáo dục đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm giải quyết bài toán “thiếu trường, thiếu lớp”, cụ thể:

Thành phố đã chỉ đạo rà soát quy hoạch mạng lưới trường học, dành quỹ đất cho giáo dục ngay từ khâu quy hoạch các khu đô thị; đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng trường học mới, nhất là ở những khu vực có tốc độ tăng dân số cao.

Bên cạnh đó, Hà Nội khuyến khích xã hội hóa giáo dục, thu hút các nhà đầu tư tham gia phát triển hệ thống trường tư thục nhằm chia sẻ áp lực với hệ thống công lập.

Ngành giáo dục cũng đang chủ động dự báo quy mô học sinh theo từng giai đoạn, trong đó có năm học 2027–2028 khi số học sinh sinh năm 2012 bước vào lớp 10. Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp thành phố từng bước bổ sung trường lớp và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh.

Xin cảm ơn ông!

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội diễn ra trong 2 ngày 30-31/5 tới. Thí sinh thực hiện 3 bài thi gồm: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ để lấy kết quả dự tuyển vào các trường THPT. Mỗi em được đăng ký 3 nguyện vọng vào trường công lập, trong đó nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1 sẽ được xét nguyện vọng 2 với điều kiện có điểm cao hơn điểm chuẩn 0,5 điểm; không trúng tuyển nguyện vọng 2 sẽ được xét nguyện vọng 3 nếu có điểm cao hơn điểm chuẩn 1 điểm.

Mời độc giả xem video Doanh thu gần 1000 tỉ đồng, trốn thuế 12 tỉ đồng (Nguồn H1)

Bình Nguyên