Đại Giang... mùa xuân đến sớm!

Dòng sông thủy chung-miền xuôi, mạn ngược kết đoàn

Ai đã từng gắn bó với Đại Giang mới hiểu hết chiều sâu giá trị của dòng sông, sự thủy chung, đoàn kết giữa người Kinh, người Bru-Vân Kiều sinh sống dọc đôi bờ. Hai mươi lăm năm trước, tôi khởi đầu hành trình lên Trường Sơn bằng những chuyến đò dọc ngược dòng Long Đại, để từ đó, mỗi năm một lần khi “Tết đến, xuân về” cùng với những tấm lòng thảo thơm khắp mọi miền Tổ quốc lại mang Tết ấm đến với người dân sinh sống tại các bản làng dọc dòng Đại Giang.

Bây giờ, sông Long Đại mất đi vị trí “độc tôn” là tuyến đường huyết mạch đến xã biên giới Trường Sơn nhưng các bản làng người Kinh, người Bru-Vân Kiều: Bắc Kim Sen, Nam Kim Sen, Lâm Ninh, Nước Đắng, Hôi Rấy, Cây Sú, Long Sơn, Tân Sơn, Thượng Sơn, Bến Đường, Đá Chát, Chân Trôộng vẫn theo từng chuyến đò lên xuống thăm nhau, thủy chung, trọn nghĩa, vẹn tình... Và tôi, mỗi lần trở lại thăm bản, các bố, các mế Bru-Vân Kiều đều nhớ tên, nồng nàn mến khách.

Ngược dòng Đại Giang đón mùa xuân mới - Ảnh: T.L

Địa danh Bến Tiêm trên dòng Long Đại, xác định từ khe Con Chăn qua vùng Đá Chôồng tới Thác Chỏi. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây trở thành chiến khu huyện Quảng Ninh và tỉnh Quảng Bình (cũ). Sau chiến thắng của phong trào “Quảng Bình quật khởi”, đặc biệt là chiến thắng Xuân Bồ (Lệ Thủy) năm 1950, nhằm củng cố và đẩy mạnh phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp lên một tầm cao mới, tỉnh Quảng Bình quyết định triệu tập Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ III tại chiến khu Bến Tiêm từ ngày 11-13/8/1951. Ngày nay, Bến Tiêm trở thành nơi định canh, định cư của đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều ở hai bản Hôi Rấy, Nước Đắng, các bản làng được xem “cách sông, trở đò” nhất của xã Trường Sơn.

Bản Nước Đắng có 149 nhân khẩu, bản Hôi Rấy gần 170 người dân. Lên với những bản làng Bru-Vân Kiều bên dòng Đại Giang hiền hòa, địa chỉ đầu tiên mà tôi tìm đến là nhà Trưởng bản Nước Đắng Hồ Văn Hoa và Trưởng bản Hôi Rấy Hồ Ba. Giản dị và mến khách, Trưởng bản Hồ Văn Hoa và Hồ Ba như những cội lim già giữa núi rừng Trường Sơn, trở thành chỗ dựa tinh thần giúp người dân nơi đây vượt qua khó khăn trong điều kiện bản làng cách trở, thiếu điện, thiếu sóng điện thoại, chưa có đường giao thông lên trung tâm xã hay về xuôi.

Gặp chúng tôi, Hồ Văn Hoa và Hồ Ba vui cái bụng lắm, khoe: “Năm nay có rất nhiều đoàn thiện nguyện đến với bà con. Cùng với sự chăm lo của các cấp ủy đảng, chính quyền, người dân không còn thiếu cái ăn, cái mặc nữa mà tập trung làm ăn, phát triển kinh tế. Tết ni, bà con chắc chắn sẽ có thêm một cái Tết ấm nữa, từ tấm lòng mọi người khắp mọi miền đất nước gửi về, giúp nhà nhà đều có Tết”.

Chủ tịch UBND xã Trường Sơn Hoàng Mạnh Hà chia sẻ: Ở hai bản vùng sâu, vùng xa Nước Đắng, Hôi Rấy, các trưởng bản Hồ Văn Hoa, Hồ Ba là những người gắn bó nhất, hiểu bà con nhất, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy và uy tín nhất. Nhờ vậy, bà con tin tưởng và học tập, làm theo, chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Cánh én nhỏ tạo nên mùa xuân ở Trường Sơn

Chuyến hành trình ngược dòng Đại Giang thăm đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều ở các bản đôi bờ Đại Giang, tôi gặp lại anh Nguyễn Văn Tráng. Năm nào cũng vậy, mỗi dịp “Tết đến, xuân về”, Nguyễn Văn Tráng lại ngược xuôi chăm lo Tết cho người nghèo, trong đó tập trung giúp đỡ người dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều. Người Bru-Vân Kiều thân mật gọi đùa anh Nguyễn Văn Tráng là “người ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” ở Trường Sơn. Riêng tôi, trân quý xem anh như một cánh én nhỏ luôn đồng hành với các cấp ủy đảng, chính quyền và cộng đồng xã hội... tạo nên những mùa xuân ấm áp tại Trường Sơn.

Tổ chức bữa cơm tất niên cho trẻ em Bru-Vân Kiều tại các bản Hôi Rấy, Nước Đắng - Ảnh: T.L

Từng làm cán bộ xã Trường Sơn, dấu chân anh Nguyễn Văn Tráng quen thuộc lối đi về các bản. Anh sâu sát, hiểu, cảm thông, chia sẻ những khó khăn của người Bru-Vân Kiều. Từ đó, anh tranh thủ các mối quan hệ, tranh thủ mọi lúc, mọi nơi để “xin” nguồn hỗ trợ giúp người dân.

Anh tâm niệm: “Mình xin cho đồng bào chứ có phải tư lợi cá nhân đâu mà ngại. Mình xin, kết nối để các tấm lòng thiện nguyện đến với bà con còn khó khăn, nên một chút quà dù nhỏ dù lớn tận tay người dân là thêm một niềm hạnh phúc đối với bản thân”. Với sự chân thành, tận tâm, chu đáo mà nhiều nhà hảo tâm, tổ chức thiện nguyện cả nước biết về Trường Sơn, đến với xã Trường Sơn trong những thời điểm thiên tai hay dịp lễ, Tết...

“Riêng năm 2025, bản thân kết nối, kêu gọi các nhà hảo tâm, các đoàn thiện nguyện đến hỗ trợ, giúp đỡ tặng trên 2.500 suất quà cho người nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại các thôn, bản thuộc xã Trường Sơn với tổng trị giá hơn 1,2 tỉ đồng, trong đó riêng tiền mặt trên 700 triệu đồng. Người dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều ở các bản PLoang, Rìn Rìn, Hôi Rấy, Nước Đắng, mỗi hộ gia đình nhận được 10 phần quà trong năm”, anh Nguyễn Văn Tráng chia sẻ.

Mùa xuân ấm áp thực sự đã đến với xã biên giới Trường Sơn. Tôi cảm nhận được niềm hạnh phúc trước thềm xuân mới trên gương mặt người dân dọc các bản làng đôi bờ Đại Giang; thấp thoáng trong nụ cười của Trưởng bản Nước Đắng Hồ Văn Hoa, Trưởng bản Hôi Rấy Hồ Ba và hiện hữu rõ ràng hơn qua dự định của anh Nguyễn Văn Tráng: “Sẽ cố gắng huy động hỗ trợ mỗi hộ người Bru-Vân Kiều trên địa bàn xã một suất quà Tết, trong đó ưu tiên các bản làng xa xôi như Hôi Rấy, Nước Đắng, PLoang, Rìn Rìn, Dốc Mây...”.

Hồ An