Đại học đẩy mạnh xét tuyển kết hợp, không còn dễ dãi với học bạ, điểm tốt nghiệp

Ngày càng nhiều trường xét tuyển kết hợp

Từ năm 2022, Trường Đại học Bách khoa TPHCM đã áp dụng xét tuyển tổng hợp làm phương thức tuyển sinh chủ đạo. Theo đó, điểm xét tuyển của thí sinh được cấu thành từ nhiều thành phần, bao gồm: Kết quả Kỳ thi Đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TPHCM tổ chức, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT và kết quả học tập bậc THPT.

Thí sinh có thể linh hoạt sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc kỳ thi Đánh giá năng lực để tham gia xét tuyển. Thực tế triển khai cho thấy, phương thức này không chỉ góp phần giảm sự phức tạp trong công tác tuyển sinh mà còn bảo đảm tính công bằng, mở rộng cơ hội tiếp cận cho thí sinh, đồng thời nâng cao chất lượng đầu vào của nhà trường.

Năm 2026, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) cũng ngừng xét tuyển học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT theo hình thức độc lập, thay vào đó chỉ còn hai phương thức tuyển sinh: Xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT và xét tuyển kết hợp.

Hai phương thức tuyển sinh này được áp dụng thống nhất cho toàn bộ các chương trình đào tạo, bao gồm chương trình tiếng Việt, tiếng Anh toàn phần, tiếng Anh bán phần, chương trình Cử nhân tài năng ISB và Cử nhân ASIA Co-op.

Nhà trường xây dựng công thức xét tuyển chung nhằm bảo đảm tính toàn diện, công bằng và phù hợp với yêu cầu đào tạo hiện đại, đặc biệt hướng đến nhóm học sinh giỏi toàn diện, có năng lực tiếng Anh tốt và học sinh các trường chuyên - lực lượng nòng cốt cho các chương trình đào tạo chất lượng cao và liên thông quốc tế.

Về tổ hợp xét tuyển, UEH tiếp tục nhấn mạnh vai trò của môn Toán với hệ số nhân đôi ở hầu hết các tổ hợp; riêng chương trình Tiếng Anh thương mại áp dụng môn Tiếng Anh nhân hệ số 2. Đồng thời, nhà trường bổ sung các tổ hợp mới như Toán - Giáo dục kinh tế và pháp luật - Tiếng Anh; Toán - Tin học - Tiếng Anh, nhằm hướng đến nhóm thí sinh có năng lực số, tư duy công nghệ và khả năng hội nhập quốc tế.

Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TPHCM năm 2026 cũng coi xét tuyển kết hợp nhiều tiêu chí là phương thức chủ đạo. Nhà trường dự kiến áp dụng ba phương thức gồm: Xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT và ưu tiên xét tuyển theo đề án tuyển sinh riêng của trường; Xét tuyển kết hợp kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT và kết quả kỳ thi Đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TPHCM (trừ các ngành có môn năng khiếu) và Xét tuyển kết hợp kết quả thi tốt nghiệp THPT, học bạ THPT, điểm thi Đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TPHCM và kết quả thi môn năng khiếu do trường tổ chức, áp dụng cho các ngành kiến trúc, kiến trúc nội thất, thiết kế thời trang và thiết kế đồ họa.

Học sinh thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Phạm Hải

Trường ĐH Công nghiệp từ năm 2026 dự kiến sẽ không còn xét tuyển riêng lẻ theo từng phương thức như học bạ hay điểm thi tốt nghiệp THPT, mà chuyển sang hình thức xét tuyển tổng hợp.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo nhà trường, ngoài phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT, các phương thức còn lại sẽ được gộp chung. Điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi Đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TPHCM sẽ được quy đổi về cùng một thang điểm, với tỉ trọng khác nhau cho từng thành phần.

Khi phương án mới được triển khai, việc xét tuyển độc lập theo từng phương thức sẽ chấm dứt. Nhà trường cũng đang xây dựng phương án xét tuyển phù hợp cho những thí sinh không tham gia kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TPHCM.

Trường ĐH Công Thương TPHCM sẽ có lộ trình chuyển sang đánh giá năng lực tổng hợp. Trong năm 2026, Trường Đại học Công Thương TPHCM tiếp tục duy trì 5 phương thức xét tuyển, gồm: Xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ THPT theo tổ hợp môn; xét điểm thi Đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TPHCM; xét điểm thi Đánh giá năng lực chuyên biệt của ĐH Sư phạm TPHCM kết hợp học bạ và xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT.

Theo ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc tuyển sinh nhà trường, việc duy trì đa dạng phương thức xét tuyển là xu hướng phù hợp, giúp mở rộng cơ hội cho thí sinh và giảm áp lực khi không phải phụ thuộc hoàn toàn vào một kỳ thi duy nhất.

Theo lộ trình đã xác định, từ năm 2028, Trường Đại học Công Thương TPHCM sẽ thực hiện thay đổi toàn diện phương thức tuyển sinh theo hướng kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả học bạ THPT cả ba năm và có thể bổ sung điểm chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, nhằm lựa chọn được những thí sinh phù hợp nhất với chương trình đào tạo.

Hạn chế tình trạng “lạm phát điểm ảo”, tạo ra môi trường cạnh tranh minh bạch

Theo ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc tuyển sinh Trường ĐH Công Thương TPHCM, phương thức xét tuyển kết hợp ngày càng được ưa chuộng vì có thể đánh giá toàn diện học lực của thí sinh trong suốt 3 năm THPT, kết hợp với kết quả kỳ thi tốt nghiệp và các chứng chỉ quốc tế, đặc biệt là tiếng Anh.

Ông cho rằng, trong bối cảnh các trường đại học xây dựng chương trình đào tạo ngày càng bài bản, chuyên nghiệp, việc tuyển chọn đúng đối tượng người học là yếu tố then chốt. Người học không chỉ cần có học lực khá, giỏi mà còn phải năng động, sáng tạo, có khả năng học tập và làm việc hiệu quả để đáp ứng yêu cầu đào tạo và rút ngắn thời gian tốt nghiệp.

Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM, cho rằng, phương thức xét tuyển kết hợp ngày càng được nhiều cơ sở giáo dục đại học lựa chọn bởi bảo đảm tốt hơn tính công bằng cho thí sinh. Theo ông, từ năm 2025, các trường đại học buộc phải công bố rõ quy định về mức chênh lệch điểm giữa các tổ hợp xét tuyển (nếu có) cũng như cách thức quy đổi điểm trúng tuyển giữa các phương thức, theo quy chế tuyển sinh.

Ông Nhân phân tích, việc đánh giá qua học bạ hiện còn tồn tại sự chênh lệch về mức độ khó - dễ giữa các trường phổ thông và các địa phương. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo không thể phân tích được phổ điểm học bạ của thí sinh cho từng trường, từng địa phương. Điều này dẫn đến các trường không thể xây dựng công thức quy đổi điểm trúng tuyển phù hợp cho tất cả.

Vì vậy, năm 2026, các cơ sở đào tạo có xu hướng ưu tiên các phương thức xét tuyển kết hợp nhiều tiêu chí, trong đó các kỳ thi chung toàn quốc thường được đặt trọng số cao hơn để kết quả phản ánh sát hơn năng lực thực tế của thí sinh. Việc xác định điểm trúng tuyển dựa vào tổng các thành phần (có trọng số) không chỉ giúp các cơ sở đào tạo lựa chọn đúng thí sinh có năng lực đồng đều, mà còn góp phần hạn chế tình trạng “lạm phát điểm ảo”, từ đó tạo ra môi trường cạnh tranh minh bạch, công bằng cho người học.

Lê Huyền